در این پژوهش توزیع تغییرمکان نسبی طبقات در قابهای خمشی فولادی طراحی شده بر اساس روش طراحی پلاستیک مبتنی بر عملکرد، تحت رکوردهای قوی مورد مطالعه قرار می گیرد. روش طراحی پلاستیک مبتنی بر عملکرد بر دو اصل جابجایی نسبی هدف و مکانیزم تسلیم از پیش تعیین شده استوار است. روش طراحی مذکور بر اساس تئوری طراحی پلاستیک شکل گرفته و مقدار برش پایه طراحی با استفاده از اصل بقای انرژی استخراج می گردد. همچنین ابعاد اعضا بر اساس روش طراحی پلاستیک مبتنی بر یک الگوی تسلیم از پیش تعیین شده مشخص می شوند. در این راستا قاب های خمشی فولادی 4، 8، 12 و 16 طبقه ی طراحی شده به روش پلاستیک به کمک نرم افزار OpenSees مدلسازی شده و در حالات بدون اثر اندرکنش خاک-سازه و با احتساب اثر اندرکنش تحت رکورد قرار گرفته اند. بر اساس تحلیل های دینامیکی غیرخطی پارامتریک در حالت شکل پذیری ثابت، مقادیر تغییرمکان نسبی طبقات تعیین و مورد مطالعه قرار گرفتند. همچنین پارامترهای موثر بر توزیع خسارات و نیز کارآمدی الگوهای بارگذاری جانبی مختلف مورد ارزیابی گرفتند. در این مطالعه اثرات اندرکنش خاک-سازه بر توزیع تغییرمکان نسبی و تاثیر آن بر توزیع خسارات، بصورت پارامتریک بررسی شده است. نتایج حاکی از آن است که اثرات اندرکنش خاک-سازه بطور عمده بر پاسخ غیر ارتجاعی سازه موثر بوده و به شدت اندرکنش وابسته می باشد. نتایج همچنین بیانگر آن است که پارامترهایی مانند پریود اصلی سازه (T)، شکل پذیری (μ ) نیز سبب تغییر توزیع تغییرمکان نسبی قاب ها می گردد.

جنبش عباسیان یکی از نقاط عطف تاریخ اسلام در قرن دوم قمری می باشد. جنبش های اجتماعی بحثی اساسی در نظریه های انقلاب اند که به سبب همین اهمیت، نظریه های مختلف کوشیده اند آنها را توضیح دهند. یکی از مهم ترین این نظریه ها، نظریه ی «محرومیت نسبی» می باشد. ورود اسلام به ایران و شعارهای برابری خواهانه سطح انتظارات ارزشی مردم را بالا برد. این در حالی بود که پس از مدتی، به خصوص در دوره ی بنی-امیه سطح توانایی ارزشی مردم تغییر چندانی نکرد. بنابراین می-توان محرومیت نسبی، یعنی فاصله گرفتن انتظارات ارزشی و توانایی های ارزشی را زمینه ای مهم در ایجاد سرخوردگی و نارضایتی مردم و یکی از دلایل اصلی پیوستن طبقات مختلف، به خصوص طبقات میانی و فرودست به جنبش عباسیان دانست. نگارندگان مقاله ی حاضر کوشیده اند با تمرکز بر جنبش عباسیان و با بهره گیری از روش تحلیل تاریخی و جامعه شناختی و همچنین بررسی محتوای آثار تاریخی، در پرتو نظریه ی محرومیت نسبی به بررسی زمینه ها و علل پیوستن طبقات مختلف به این جنبش بپردازند.

امروزه با توجه به افزایش تعداد زمین لرزه ها و همچنین رشد جمعیت و پیشرفت صنعت ساختمان سازی در مناطق شهری و روستایی، طراحی ساختمان ها در مقابل نیروهای وارده به ویژه نیروی زلزله مورد توجه مهندسین قرار گرفته است. بنابراین برای تأمین ایمنی جانی و مالی باید ساختما ها عملکرد مناسبی در برابر بارهای وارده داشته باشند. با توجه به پژوهش های انجام شده تاکنون اثر مقیاس سازی بر رکوردهای دور یا نزدیک در ساختمان ها انجام شده یا اینکه تنها دریفت (تغییرمکان نسبی) ساختمان ها مورد بررسی قرار گرفته است. اما در این پژوهش، ضریب مقیاس رکوردهای حوزه دور و نزدیک همزمان برای چهار آیین نامه 2800 ویرایش چهارم، ASCE07، IBC و UBC در برنامه SAP2000 بررسی شده است. از سه ساختمان (4، 7 و10 طبقه) برای تحلیل ساختمان ها به عنوان نماینده ساختمان های (کوتاه مرتبه، میان مرتبه و بلندمرتبه) استفاده شده است. پس از تحلیل تاریخچه زمانی غیرخطی ساختمان ها نسبت دریفت و نحوه تشکیل مفاصل پلاستیک در ساختمان ها نیز نشان داده شده است. نتایج تحلیل نشان می دهد برای ساختمان های بالای هفت طبقه استفاده هریک از آیین نامه های طراحی در برابر بارهای جانبی بلامانع است، چراکه نتایج به دست آمده از آیین نامه ها بسیار نزدیک می باشد. به طوری که 9 تا 23 درصد کاهش تفاوت در مقادیر به دست آمده از آیین نامه ها را نشان می دهد.

به کارگیری کنترل غیرفعال یکی از روش های موثر در کاهش تقاضای لرزه ای سازه ها می باشد. در دهه های اخیر انواع مختلفی از میراگرهای غیرفعال از قبیل میراگرهای فلزی تسلیم شونده با هدف بهبود رفتار لرزه ای در ساخت و سازهای جدید یا بهسازی ساختمان های موجود توسعه یافته اند. هدف اصلی این تحقیق معرفی یک میراگر فلزی جدید بیضی گون جهت بهبود عملکرد لرزه ای ساختمان های فولادی موجود می باشد. با توجه به تاثیر پارامترهای هندسی میراگر بیضی گون بر رفتار لرزه ای ساختمان بهسازی شده، بررسی دقیق عددی بر روی میراگرها با نسبت های مختلف قطر به ضخامت و همچنین ابعاد و نحوه استقرار دیافراگم برشی صورت گرفته است. برای ارزیابی لرزه ای میراگر پیشنهادی در بهسازی ساختمان ها با مشخصات دینامیکی متفاوت (ساختمان های کوتاه، میان و بلند مرتبه) از سه سازه مبنای 3، 9 و 20 طبقه استفاده شده است. همچنین جهت بررسی عملکرد لرزه ای میراگر بیضی گون در پهنه های مختلف با لرزه خیزی متفاوت، در تحلیل های دینامیکی، شتاب نگاشت های حوزه دور و نزدیک به کار گرفته شده است. در این پژوهش پس از انجام صحت سنجی در نرم افزارABAQUS ، رفتار لرزه ای قاب های ساختمانی بهسازی شده با میراگر بیضی گون پیشنهادی با استفاده از تحلیل تاریخچه زمانی غیرخطی در نرم افزار SAP2000، ارزیابی شده است. نتایج تحلیل های عددی بیانگر عملکرد مناسب میراگر فلزی پیشنهادی در استهلاک انرژی القایی زلزله به سازه و کاهش پاسخ های لرزه ای ساختمان های بهسازی شده می باشد. همچنین متوسط حداکثر تغییرمکان نسبی بین طبقه ای تحت اثر4 شتاب نگاشت حوزه دور و نزدیک در ساختمان های مبنای 3، 9 و 20 طبقه، به ترتیب به میزان 71، 78 و 51 درصد کاهش یافته است.

خطرات متعدد اغلب بر روی پایداری سازه ها اثر می گذارد و هنگام طراحی و آنالیز سازه باید این نکته در نظر گرفته شود. با افزایش مقاومت لرزه ای سازه، مقاومت سازه در مقابل نیروهای دیگر نظیر نیروی انفجار نیز افزایش پیدا می کند. یکی از سامانه های متداول طراحی ساختمان ها در برابر بارهای جانبی استفاده از سامانه مهاربند ضربدری می باشد. استفاده از مهاربندهای ضربدری فولادی مجهز به میراگر اصطکاکی می تواند میراگری و جذب انرژی بیشتری در مقایسه با مهاربندهای ضربدری فولادی فاقد میراگر داشته باشد و در انفجارهای بزرگ رفتار بهتری از خود نشان دهد. در این مقاله تأثیر مهاربندهای ضربدری دارای میراگر اصطکاکی و فاقد میراگر اصطکاکی در عملکرد سازه بتنی در برابر نیروی انفجار مطالعه شده است. به این منظور جابه جایی و تغییرمکان نسبی طبقات در حالت های مختلف بارگذاری انفجار محاسبه گردیده است. درنهایت نتایج نشان دهنده تأثیر میراگر اصطکاکی در کاهش تغییرمکان جانبی و تغییرمکان نسبی طبقات می باشد؛ به طوری که در سازه با میراگر در مقایسه با سازه بدون میراگر، تغییرمکان جانبی و تغییرمکان نسبی طبقات به طور چشم­گیری کاهش یافته است. مطالعات نشان می دهد اضافه کردن میراگر اصطکاکی به سازه باعث افزایش سختی سازه می شود، بنابراین، زمان تناوب سازه کاهش می یابد.

عوامل مختلفی در بحث اندرکنش خاک و سازه باید در نظر گرفته شود؛ که از جمله آنها می توان خواص مصالح لایه های زیرسطحی، توپوگرافی و هندسه ساختگاه و خصوصیات حرکت ورودی را نام برد. مطالعات نشان می دهد که امواج لرزه ای در برخورد با نامنظمی های توپوگرافی دچار شکست شده و باعث ایجاد حرکات لرزه ای شدیدتری نسبت به حالت بدون شیب در سطح زمین می شوند. در این مقاله تاثیر اثرات توپوگرافی بر روی جابه جایی نسبی طبقات سه سازه با سیستم قاب خمشی فولادی بررسی شده است. برای این منظور 6 مدل ترکیبی از خاک-سازه و توپوگرافی در نظر گرفته شده است. 3 سازه 6، 9 و 12 طبقه در دو فاصله نزدیک و دور از شیب 20 درجه قرار داده شده و 10 رکورد زمین لرزه ثبت شده بر روی سنگ بستر به مدل ها اعمال گردید. جابه جایی نسبی طبقات به عنوان معیار بررسی تاثیر توپوگرافی در نظر گرفته شده است. نتایج نشان داد توپوگرافی سبب افزایش جابجایی نسبی طبقات می شود اما این افزایش در سازه ها و طبقات مختلف، متفاوت می باشد. درصد افزایش جابه جایی نسبی ناشی از تاثیرات شیب با افزایش تعداد طبقات کاهش می یابد. به گونه ای که در سازه 6 طبقه تا 25 درصد، سازه 9 طبقه تا 15 درصد و سازه 12 طبقه تا 6 درصد رشد، در میانگین مقادیر جابه جایی نسبی طبقات ملاحظه شد. همچنین در سازه های 9 و 12 طبقه در برخی از طبقات کاهش جابه جایی نسبی طبقه مشاهده شد.

در آیین نامه های طراحی لرزه ای، بیشینه تغییرمکان نسبی غیرالاستیک سازه، با حاصل ضرب تغییرمکان های نسبی حاصل از آنالیزهای الاستیک خطی در ضریبی به عنوان ضریب افزایش تغییرمکان، تخمین زده می شود. یکی از عواملی که باعث افزایش تغییرمکان های جانبی طبقات می شود، اثر چشمه اتصال است که این عامل در برآورد مقدار این ضریب، لحاظ نشده است. هدف اصلی از این مطالعه، در نظرگیری اثر چشمه اتصال در ضریب مذکور برای ساختمان های ممان خمشی فولادی متوسط می باشد. برای این منظور، ضریب بزرگنمایی جابجایی، برای یک ساختمان 4 طبقه، با ستون های I شکل، مورد ارزیابی قرار گرفته است. قاب های خمشی موردنظر تحت تاثیر 20 رکورد قرار گرفته و از روش دینامیکی غیرخطی برای تحلیل سازه های مورد بررسی استفاده شده است. این مطالعه نشان می-دهد که صرفنظرکردن از اثر چشمه اتصال، باعث می شود جابجایی طبقات 28% کمتر از واقع تخمین زده شود. بنابراین باید ضریب افزایش تغییرمکان موجود در مراجع را، برای این گونه مقاطع به همین میزان افزایش داد.

مطالعه حاضر به تأثیر اندرکنش خاک و سازه بر روی رفتار لرزه ­ای قاب ­های جداسازی شده پایه تحت زلزله­ های حوزه نزدیک و دور پرداخته است. برای این منظور، نتایج تحلیل­ های دینامیکی غیرخطی قاب ­های یک، چهار و هشت طبقه جداسازی شده پایه، با قاب­ های متناظر پایه ثابت، مقایسه شدند. طبق نتایج می­توان گفت که شتاب طبقات در سازه­ های دارای جداساز پایه، به ­شدت کاهش می ­یابد و در برخی حالات به حدود 20 درصد حالت پایه ثابت و حتی کم­تر نیز می­ رسد. ملحوظ کردن اثر اندرکنش خاک و سازه در قاب­ های یک و چهار طبقه دارای جداساز پایه، تأثیر چندانی روی تغییرمکان جانبی طبقات ندارد اما در قاب 8 طبقه روی بستر نرم تحت زلزله­ های حوزه نزدیک، تا حدود 80 درصد بیشتر است. همچنین نشان داده شد که برای قاب ­های دارای جداساز پایه، جذب انرژی در تیرها و ستون­ ها تا 100 درصد در مقایسه با قاب­ های بدون جداساز کاهش می­ یابد. در این حالت، در نظر گرفتن اثر اندرکنش خاک و سازه تأثیر چندان زیادی در نتایج جذب انرژی قاب­ های جداشده در پایه ندارد. درمجموع با توجه به نتایج شتاب و تغییرمکان طبقات می­توان گفت استفاده از جداساز لرزه ­ای پایه، برای قاب هشت طبقه مطلوب نیست.