پژوهشنامه حمل و نقل
سال:1387 | دوره:5 | شماره:2 |تعداد مقالات:10

در سال 2003، در گزارش NCHRP 486 مرکز تحقیقاتی TRB روندی برای تخصیص منابع در پروژه های روکشی، بازسازی و بازیابی (3R) ارایه شد که نرم افزار RSRAP به منظور اجرای این روند طراحی شده بود.در تحقیق حاضر ضمن معرفی روند مزبور، آثار دیگری از پروژه های 3R که می توان به دنبال اجرای این گونه طرح ها مشاهده کرد، مورد بررسی قرار گرفته است. این آثار شامل کاهش هزینه های کارکرد وسایل نقلیه، توسعه اقتصادی کاربری های اطراف راه و آثار زیست محیطی می شود. علاوه بر آن در این تحقیق، کلیه مراحل موجود در فرآیند گذشته مورد بازنگری قرار گرفته است و از مهم ترین آنها می توان به محاسبه افزایش سرعت وسایل نقلیه ناشی از اجرای پروژه های 3R اشاره کرد که در اینجا افزایش سرعت ناشی از اصلاح مشخصات هندسی نیز در کنار اثر ناشی از بهبود سطح رویه مورد بررسی قرار گرفته است. این امر منجر به ارایه محاسبه جدیدی از زمان کاهش یافته شده است. علاوه بر این موارد، تاثیر اصلاح قوس های قائم و پل های کم عرض و نصب بازتاب های میانی در قوس های افقی بر میزان تصادفات، که در مطالعات TRB به آن توجهی نشده بود، در کنار سایر مشخصه های هندسی پیشین مورد بررسی قرار گرفته است. در نهایت روند ده مرحله ای ارایه شده در گزارش NCHRP 486 به فرآیندی چهارده مرحله ای جهت بهینه سازی فعالیت های بهسازی و ایمن سازی در پروژه های 3R و تخصیص منابع در این گونه پروژه ها تبدیل می شود.

در سال های اخیر استفاده از بتن غلتکی در ساخت روسازی راه ها با استقبال فراوانی همراه بوده است. این امر را می توان به دلیل توجیهات فنی و اقتصادی این روش نوین ساخت دانست. رویه بتن غلتکی در واقع بتن متراکم شده ای است که دارای خصوصیات بارزی چون دوام زیاد، هزینه های ساخت کم و تعمیرات و نگهداری در سطوح کم است.هدف کلی این تحقیق آزمایشگاهی کاربردی تر کردن استفاده از بتن غلتکی در صنعت راه سازی کشور بوده و امکان مصرف مصالح غیر شسته در رویه های بتن غلتکی بررسی شده است. به این منظور ابتدا درصد بهینه ای از مصالح ریزدانه (فیلر طبیعی) تعیین شد. این مصالح در درصد های 0، 5، 7.5، 10، 18 و 25 مورد آزمایش قرار گرفتند. پس از تعیین مقدار بهینه فیلر طبیعی، برای بررسی شستگی و غیر شستگی مصالح مخلوط هایی با درصدهای 2.5، 7.5، 10 و 15 از مصالح ریزتر از الک 200 در دو عیار250Kg/m3  و 300Kg/m3 تهیه شد. سپس در راستای ارایه راه حل برای مصالح غیر شسته تاثیر مواد افزودنی در بتن های غلتکی در درصد های0،1، 1.5 و 2 مورد بررسی قرار گرفت. برای آزمایش مقاومت فشاری و نفوذپذیری آب از نمونه های مکعبی15×15×15  سانتیمتری و برای آزمایش مقاومت خمشی از نمونه های منشوری 15×15×65 سانتیمتری استفاده شد.فیلر طبیعی به عنوان بخشی از مصالح ریز دانه در درصد بهینه 7.5% سبب بهبود خواص مقاومتی شد و همچنین مصالح با خاصیت غیر خمیری، در صورتی که مقدار مصالح ریزتر از الک 200 آنها کمتر از حد بیشینه 7.5% باشند، می توانند در مخلوط های بتن غلتکی بدون شستشو مصرف شوند که در این حالت دارای مشخصات مکانیکی و دوام قابل قبولی هستند. مواد فوق روان کننده نیز تاثیرات قابل توجهی در روانی و مقاومت فشاری مخلوط ها با مصالح غیر شسته داشتند.

سیستم های نگهداری مواد و کالا از جمله سیستم هایی هستند که در سال های اخیر پیشرفت چشمگیری داشته اند. این پیشرفت ها هم در زمینه سختافزاری مانند سیستم های قفسه بندی، ماشین های ذخیره سازی و بازیابی مواد و هم در زمینه نرم افزاری نظیر مدل های زمان سفر و استراتژی بکارگیری تجهیزات رخ داده اند. توسعه سیستم ذخیره سازی و بازیابی اتوماتیک (AS/RS) یکی از مهم ترین پیشرفت ها در مسیر مدرن کردن مکانیزم صنایع است. یک سیستم حمل و نقل در انبار اتوماتیک که گاهی اوقات به انبار مرتفع اطلاق می شود، ترکیبی از تجهیزات و کنترل هاست که مواد را سریع تر و با امنیت بیشتر و کارآتر از روشهای سنتی جابجایی، ذخیره، بازیابی و یا جابجا می کند. در این مقاله مدل جدیدی در حوزه مساله فروشنده دوره گرد (TSP) ارایه شده که در آن مساله مسیریابی حمل و نقل اقلام و قطعات از یک AS/RS بر اساس یک سفارش متشکل از چند قلم کالای متنوع مدل سازی شده است. این مدل نشانگر ساختار ریاضی مساله ای جدید است که بر پایه تعمیم مساله فروشنده دوره گرد (GTSP) بنا شده است. مساله جدید «مساله فروشنده دوره گرد تعمیم یافته تو در توی مرتبه 2 (2-nested GTSP)» نامیده شده است. در این مقاله ضمن ارایه مدل ریاضی این مساله جدید، نشان داده شده که با استفاده از این مدل می توان مساله ترتیب برداشت اقلام یک سفارش از یک AS/RS را که در آن هر قلم کالا در بیش از یک مکان نگهداری می شود، حل کرد. چگونگی حل مساله به روش بهینه و همچنین یک الگوریتم فرا ابتکاری مورچگان که آنرا ACSrank نامیده ایم طراحی شده و محاسبات مقایسه ای برای دوازده مساله نمونه نشان داده شده است.

در این مقاله استفاده از هیدروژن (به عنوان سوخت تمیز که تنها آلاینده آن اکسید ازت است) به طور تئوری در موتور جرقه ای مورد بررسی قرار می گیرد. مدل ترمودینامیکی برای انجام مطالعه استفاده می شود. مشاهده شده که در شرایط نزدیک به استوکیومتریک، میزان افزایش فشار بالا بوده، که باعث ناهنجار کار کردن و ضربه زدن موتور می شود. برای عملکرد مناسب لازم است که مخلوط فقیرتر (F£0.6) استفاده شود این باعث می شود که اکسید ازت که تنها آلاینده موتور هیدروژن سوز است نیز ناچیز باشد.

با توجه به کمبود بودجه برای انجام اقدامات ایمن سازی، اولویت بندی مقاطع غیر ایمن از اهمیت خاصی برخوردار است. در این راستا روش های متفاوت و متعددی توسط کارشناسان ارایه شده که هریک بر مبنای خاصی استوار بوده اند. در این بین می توان به دو ساختار کلی مبتنی بر بررسی های اقتصادی و فنی اشاره کرد. از طرفی به دلیل ضعف موجود در آمار تصادفات (ناقص، غلط یا بلااستفاده بودن آمار)، بهتر است تا روش های شناسایی و اولویت بندی ارایه شده، تا حد امکان بدون توجه به آمار تصادفات پایه گذاری و مطرح شوند. در این تحقیق که در قالب یک پروژه دانشجویی انجام شده، سعی بر آن است تا با استفاده از نظرات کارشناسان ایمنی، در خصوص شرایط هندسی، فیزیکی، ترافیکی و عملکردی راه، معیارهای موثر در اولویت بندی مقاطع تصادف خیز شناسایی و ساختار ابتدایی اولویت بندی این مقاطع ایجاد شود. به دست آوردن میزان اهمیت هر یک از معیارها می تواند در روش های تصمیم گیری چند معیاره به عنوان ماتریس ورودی وزن معیارها مورد استفاده قرارگیرد. از مزایای بسیار مهم وجود این ماتریس وزن می توان به یکسان سازی اولویت بندی مقاطع مختلف، به دلیل واحد بودن این ماتریس اشاره کرد. در شناسایی معیارهای موثر و میزان اهمیت هریک از آنها از روشی موسوم به روش«دلفی» که از مجموعه روش های تصمیم گیری گروهی است، استفاده شده است. در انتهای تحقیق 14 معیار موثر در اولویت بندی مقاطع تصادف خیز و میزان اهمیت هر یک از آنها (وزن هر معیار) به دست آمده است.

محدودیت منابع و مصالح سنگی مرغوب و قیر، حل معضلات زیست محیطی ناشی از تولید تراشه های خرده آسفالت و فواید اقتصادی سبب بهره برداری مجدد از مصالح موجود در صنعت روسازی شده است. روش بازیافت گرم مخلوط های آسفالتی، یکی از روشهای مناسب برای ترمیم، بهسازی و بازسازی روسازی های آسفالتی است در این روش رویه های آسفالتی که دچار خرابی و فرسودگی شده اند از سطح راه تراشیده شده ودر ترکیب مخلوط های آسفالتی جدید استفاده می شوند. بنابراین لازم است برای تشخیص عملکرد مناسب مخلوط های آسفالتی حاوی تراشهای خرده آسفالت تحقیقات بیشتری انجام شود. با توجه به این که قیر موجود در تراشه های خرده آسفالت، در طی مدت اجرا و همچنین مدت خدمت دهی، به دلیل واکنش با اکسیژن هوا به تدریج فرسوده و سخت می شوند، بنابراین بررسی قیر ترکیبی (قیر تراشه های خرده آسفالت و قیر جدید) مخلوط های آسفالتی حاوی تراشهای خرده آسفالت ضروری و مهم است.در این پژوهش خصوصیات قیرمخلوط های آسفالتی گرم حاوی درصدهای مختلف تراشه های خرده آسفالت (0، 25، 50، 75، 100 درصد)، پس از عمل بازیابی با آزمایش هایی نظیر درجه نفوذ، نقطه نرمی، خاصیت انگمی و کند روانی مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین از آزمایش هایی نظیر مارشال و مقاومت کششی غیر مستقیم جهت بررسی مخلوط های آسفالتی استفاده شده است.نتایج آزمایش های انجام شده نشان دادند قیر موجود در تراشه های خرده آسفالت نسبت به قیر اولیه ای که در تهیه مخلوط های آسفالتی بکار رفته است، به طور قابل ملاحظه ای سخت شده است. همچنین قیر مخلوط های آسفالتی بدون تراشه های خرده آسفالت در هنگام ساخت نسبت به قیر اولیه مورد استفاده سخت شده است. با توجه به نتایج آزمایش های انجام شده مشخص شد که افزایش تراشه های خرده آسفالت به مخلوط های آسفالتی موجب سختی قیر جدید مورد استفاده در تهیه مخلوط ها می شوند و در مخلوط هایی که حاوی درصد بیشتری از تراشه های خرده آسفالت هستند، خصوصیات قیر ترکیبی ( قیر خرده آسفالت و قیر جدید) مشابه خصوصیات قیر تراشه های خرده آسفالت مورد استفاده است. همچنین با افزایش مقدار تراشه های خرده آسفالت در مخلوط های آسفالتی، استحکام مارشال و مقاومت کششی غیر مستقیم مخلوط های آسفالتی افزایش می یابد.

بررسی تماس چرخ و ریل و تعیین پارامترهای مربوط به آن، به عنوان نقطه شروع در تحلیل دینامیکی وسیله نقلیه ریلی از اهمیت بسیاری برخوردار است. در این مقاله با بحث روی هندسه تماس پروفیل چرخ و ریل، معادلات آن با فرض تماس تک نقطه ای پروفیل ها به دست آمده و در ادامه شبیه سازی هندسه تماس با استفاده از نرم افزار MATLAB ارایه می شود. ورودی این شبیه سازی، جابجایی عرضی اکسل و خروجی آن موقعیت نقطه تماس پروفیل های چرخ و ریل و شکل سطح تماس است. به منظور صحه گذاری بر نتایج خروجی، نرم افزارهای شبیه سازی دینامیکی VAMPIRE و ADAMS/Rail و نیز داده های موجود در فیش UIC519 مورد استفاده قرار گرفته است.

بدون تردید در بسیاری از طرحهای ژئوتکنیکی، با خاکریزهایی مواجه می شویم که با کوبیدن لایه های خاک احداث می شوند و همان طور که می دانیم شرایط احداث این خاکریزها در وضعیت غیر اشباع است. بنابراین درک دقیق رفتار مکانیکی خاک در حین احداث و در دوران بهره برداری این خاکریز ها مستلزم بهره گیری از قوانین مکانیک خاک غیر اشباع است. این در حالی است که مکانیک خاک غیر اشباع نسبت به مکانیک خاک کلاسیک با ناشناخته های بسیار فراوانی روبه روست و دلیل عمده آن، پیچیده بودن رفتار خاک در وضعیت غیر اشباع است. این مقاله به بررسی تاثیر درجه اشباع خاک بر ضریب اطمینان پایداری خاکریز پرداخته و همزمان تاثیر برخی پارامترهای دیگر بر پایداری خاکریز غیر اشباع مورد بررسی قرار می گیرد. در این تحقیق جهت تحلیل محیط خاکی غیر اشباع از نرم افزار اجزای محدود UDAM استفاده شده است، همچنین توسعه ای بر روی یک برنامه پایداری شیب، به روش بیشاپ اصلاح شده به نام CASSAP، داده شد که این برنامه جدید MCASSAP نامیده می شود.

پاشیدن نمک (NaCl) و یا پخش مواد شیمیایی (ضد یخ)، در نقاط پر برف، فعالیت معمولی است که بر روی جاده ها در فصل زمستان در سر تا سر جهان صورت می گیرد. این مقاله اثرات نمک پاشی در فصل زمستان را بر مقاومت لغزشی سطح جاده ها مورد بررسی قرار می دهد. دمای برف و یخ موجود بر سطح جاده، مقدار و نسبت مورد نیاز نمک را مشخص می کند. هرچه برودت هوا بیشتر باشد مقدار نمک مورد نیاز به طرز قابل توجهی افزایش می یابد.در این مقاله، اثر نمک بر مقاومت لغزشی سطح جاده ها مورد بررسی قرار گرفته و ثابت شد که حضور محلول نمک بر سطح جاده، مقاومت لغزشی سطح را به طور قابل ملاحظه ای کاهش می دهد، و همچنین می توان نتیجه گرفت که زهکشی مناسب جاده برای خارج کردن محلول نمک از سطح و برقراری مقاومت لغزشی مناسب در این راستا بسیار موثر است تا از سر خوردن وسایل نقلیه که نهایتا منجر به تصادفات می شود جلوگیری شود. از آنجا که حضور محلول نمک بر سطح جاده خطرناک بوده و باعث کاهش مقاومت لغزشی می شود، بنابراین، بهتر است از مقدار مورد نیاز این ماده اطمینان حاصل شود تا نیاز به نمک پاشی مجدد نباشد.

یکی از روش های معرفی شده در آیین نامه آشتو برای تحلیل لرزه ای پل ها، روش تحلیل تک مودی است که از جمله روش های استاتیکی معادل است. در این آیین نامه، شرایطی برای محدوده اعتبار روش تک مودی تعیین شده است که در صورت عدم وجود این شرایط می بایست روش های دینامیکی برای تحلیل پل استفاده شود. یکی از شاخص هایی که در این آیین نامه برای تقسیم بندی پل ها از نقطه نظر انتخاب روش تحلیل در نظر گرفته نشده، ارتفاع پایه های پل است. در این مطالعه به بررسی چگونگی تاثیر ارتفاع پایه های پل بر دقت روش تک مودی آشتو پرداخته می شود، به طوری که از مهم ترین دلایل وابستگی دقت نتایج تحلیل به ارتفاع پایه های پل در نظر نگرفتن جرم پایه ها در فرآیند تحلیل، و اعمال نیروهای ناشی از زلزله، تنها به عرشه پل است. در ادامه، پیشنهاداتی برای اصلاح و توسعه توانایی روش تک مودی آشتو ارایه می شود. دقت روش اصلاح شده با روش تک مودی مقایسه شده و نشان داده خواهد شد که دقت روش اصلاح شده متاثر از ارتفاع پایه های پل نبوده و قادر به تحلیل پل های مرتفع نیز هست.