فیزیک زمین و فضا
سال:1396 | دوره:43 | شماره:3 |تعداد مقالات:15

معدن سرب و روی مرجان آباد تحت تاثیر زون های گسله و تکتونیکی بوده و کانی سازی درامتداد زون های گسله قرار دارد. سنگ های منطقه بیشتر از نوع ریولیت، داسیت و به مقدار کم آندزیت و بازالت و از نوع آلکالن تا کالکو آلکالن هستند. از جمله بافت های موجود در این کانسار، بافت رگه ای است. بی هنجاری های مغناطیسی و گرانی در این منطقه مشاهده شده است که ناشی از آثار تکتونیکی محیط و کانه زایی در بین رگه ها هستند. اغلب سنگ های این منطقه در محدوده سنگ های اسیدی قرار گرفته اند. با استفاده از داده ها و مطالعات صحرایی ژئوفیزیکی چهار منطقه امیدبخش معدنی مشخص شده اند که با یکدیگر هم پوشانی دارند. هم پوشانی نتایج بی هنجاری های مغناطیسی وگرانی در این چهار منطقه می تواند مهم باشد، زیرا هرجا دو بی هنجاری مغناطیسی و گرانی هم پوشانی داشته باشند، احتمال پیدایش کانسار بیشتر است. در مجموع در تحلیل اطلاعات ژئوفیزیک هوابرد این چهار منطقه نتایج مثبتی ارائه شده که عبارت اند از: دست یابی به الگوی گسل های منطقه و معرفی مناطق امیدبخش معدنی بر اساس بی هنجاری ها، زیرا دراین مناطق با توده های آذرین ساب ولکانیکی رو به رو هستیم که براثر فعالیت های پساماگمایی سنوزوئیک تحت تاثیر محلول های هیدروترمال قرارگرفته و ضمن پیدایش هاله های دگرسانی، موجب شکل گیری کانه ها در امتداد رگه ها شده است. تیپ این کانسار به تیپ کانسار دره می سی سی پی شبیه است.

از جمله مهم ترین ارکان استقلال در برنامه های فضایی هر کشور، داشتن توانایی ردیابی و تعیین مدار ماهواره ها است. یکی از روش های آگاهی از موقعیت دقیق ماهواره ها در یک چارچوب مرجع مشخص در ژئودزی ماهواره ای روش کینماتیک است. در این روش، مدار ماهواره به طور مستقیم از روی مشاهدات ایستگاه های ردیابی تعیین می شود. در این راستا روش ردیابی ماهواره با استفاده از سیستم های اپتیکی در صورت برقراری شرایط ایده آل، دقتی بیشتر از سایر روش های مشاهداتی مبتنی بر فاصله را دارد. در این روش می توان با استفاده از یک CCD و تلسکوپ مناسب، اطلاعات مربوط به ستاره ها و رد پای ماهواره را ثبت کرد. در این تحقیق روشی اتوماتیک جهت استخراج مدل اثر رد ماهواره ارائه شده است. در این فرایند ابتدا با استفاده از معادله نفوذ، نویز تصویری حذف و سپس ستاره های موجود در عکس شناسایی و حذف شده، در مرحله بعد با استفاده از الگوریتم خوشه بندی DBSCAN پیکسل های مربوط به رد ماهواره تشخیص داده شد، نهایتا با استفاده از الگوریتم MSAC مدل مناسب برای رد پای ماهواره برآورد شد.

در این مقاله نقش پارامترهای گوناگون مربوطه در افزایش قابلیت ماموریت های هم مدار پس از GRACE بررسی خواهد شد. این باز طراحی با توجه به توسعه دانش و فناوری روز بر اساس استفاده از فناوری لیرزی به جای طول موج باند K، کاهش ارتفاع زوج ماهواره با فرض استفاده از فناوری پیشرانه فعال و موارد دیگر صورت خواهد گرفت. این نوع ماموریت ها علاوه بر پر کردن خلأ ناشی از پایان عمر ماموریت GRACE، در بهبود مدل سازی میدان ثقل نیز کمک شایانی خواهند داشت. در این مقاله پارامترهای طراحی یک ماموریت هم مدار شامل طراحی مدار، تعیین وضعیت زوج ماهواره نسبت به هم (فاصله بین زوج ماهواره) و دقت سیستم مشاهداتی بر اساس فناوری موجود و قابل دست یابی، بررسی خواهد شد. در همین راستا، در تعریف مدار ماهواره، شرط مدار تکرارشونده نیز در نظر گرفته شده است. در این شبیه سازی ارتفاع زوج ماهواره را با فرض مجهز شدن به سامانه های پیشرانه ای فعال تا 350 کیلومتر کاهش دادیم. علاوه بر آن با توجه به مزیت اصلی سیستم های لیزری (افزایش دقت تا دو رقم اعشار) و محدودیت این سیستم (برد محدود تا 100 کیلومتر)، جایگزینی آن سیستم را با سیستم فاصله سنجی باند K به عنوان یک سوال مهم مطالعه و بررسی کرده ایم. نتایج شبیه سازی نشان داد که با توجه فناوری موجود، استفاده از ابزارهای لیزری باوجود دقت بیشتر تا دو رقم اعشار، به دلیل برد محدود به 100 کیلومتر نمی تواند نتایجی بهتر از ابزار سنجش تغییرات فاصله به کمک طول موج باند K داشته باشد.

مکان یابی قابل اعتماد زمین لرزه یکی از مهم ترین معیارها در بررسی لرزه خیزی، لرزه زمین ساختی و تحلیل خطر لرزه ای است، در این بین، تعیین ژرفای رویدادها، چالش برانگیزتر و البته مهم است. در این مطالعه، لرزه های ثبت شده همزمان توسط شبکه محلی موقت لبه جنوبی البرز مرکزی در سال 2006 و شبکه منطقه ای لرزه نگاری تهران، ارزیابی شده اند. برای این کار، رویدادهای ثبت شده در هر دو شبکه، بدون تصحیح زمانی در فایل گزارش داده ها (S-files)، در نرم افزار سایزن (SEISAN) و با کمک مدل ساختار سرعتی پوسته و نسبت سرعت امواج لرزه ای (Vp/Vs) یکسان، دوباره تعیین محل (relocation) شده و پارامترهای وابسته به مکان یابی رویدادهای دارای ثبت زمانی مشابه، مقایسه شده اند. نتایج این بررسی نشان می دهد رویدادهای دارای ویژگی های دقت مناسب در خواندن فاز (معمولا بیش از 8 فاز)، حداقل فاصله از ایستگاه ها (Dmin) کمتر از 25 کیلومتر، ثبت در بیش از 6 ایستگاه(NST) ، پوشش آزیموتی مناسب (Gap≤180o) و خطای باقیمانده زمانی (RMS) کمتر از 0.35 ثانیه در هر دو شبکه، دقت و برازش بهتری داشته اند. میانگین خطای مکان یابی در رومرکز و ژرفای رویدادهای انتخابی مشابه، در شبکه منطقه ای عموما بیش از 6 و 15 کیلومتر و در شبکه محلی به ترتیب کمتر از 3 و 5 کیلومتر بوده است. همچنین با وجود اهمیت خطای باقیمانده زمانی، کاهش این متغیر به تنهایی برای بهبود تعیین محل رویداد، کافی نبوده است. در حالی که کاربرد مدل پوسته همراه با سایر پارامترهای مناسب دیگر، به ویژه میانگین فاصله ایستگاهی و کاهش همزمان خطای باقیمانده زمانی، موجب افزایش دقت (و کاهش خطای) مکان یابی شده است. در نتیجه، معیارهای مکان یابی در شبکه محلی بهتر از شبکه منطقه ای بوده است.

امروزه تداخل سنجی لرزه ای به عنوان روشی متداول برای تعیین تابع گرین تجربی بین دو گیرنده استفاده می شود، به طوری که یک ایستگاه به عنوان چشمه و ایستگاه دیگر به عنوان گیرنده به کار برده می شود. در این روش، توابع گرین با استفاده از همبسته سازی سیگنال های ثبت  شده در دو ایستگاه و سپس برانباشت آن ها حاصل می شود. در مواردی توابع همبسته شده و به تبع آن تابع گرین بین ایستگاهی، به دلایلی نظیر عدم پوشش متقارن چشمه های لرزه ای و توزیع غیریکنواخت انرژی در محیط، به درستی/ به طور صحیح تعیین نمی شود. در این موارد می توان از ماتریس توابع همبسته شده با مرتبه کمتر، با استفاده از روش جدایش مقدار تکینه، برای بهبود این ضعف ذاتی روش تداخل سنجی بهره جست. روش جداسازی مقدار تکینه، امکان جداسازی سیگنال های همدوس با فازهای ایستا را از سیگنال های غیرهمدوس با فازهای غیرایستا فراهم می کند. دراین مطالعه برای بررسی این امکان جداسازی در راستای بهبود تابع گرین بین ایستگاهی، از سه دسته داده مصنوعی استفاده شده است. این داده ها، شامل داده های ثبت شده حاصل از چشمه های داخل منطقه فرنل با انرژی یکسان، چشمه های خارج منطقه فرنل با انرژی یکسان و چشمه های داخل و خارج منطقه فرنل با انرژی متفاوت هستند. نتایج مطالعاتِ این سه دسته از چشمه ها، امکان تعیین صحیح تابع گرین تجربی را برای محیط همگن و همسانگرد با چشمه هایی در داخل منطقه فرنل (حتی با انرژی کمتر از چشمه های خارج منطقه فرنل) تایید می کند. همچنین نتیجه این مطالعه نشان می دهد که برای حالت هایی که صرفا دارای چشمه هایی خارج از منطقه فرنل هستند، امکان بازسازی صحیح توابع گرین بین ایستگاهی غیرممکن است.

اخیرا با مطالعه آماری مشاهدات ماهواره کلاستر (CLUSTER satellite system) یک لایه گذار در داخل غلاف مغناطیسی گزارش شده است. این لایه با  (Alfven Mach) MA=1به جریان کلی ذرات (Bulk flow) اجازه می دهد که از فراآلفونی به فروآلفونی از طرف خارج کاسپ (Cusp) بیرونی به سمت داخل کاسپ تبدیل شود و در حالت باد خورشیدی با جهت میدان مغناطیسی بین سیاره ای (Interplanetary Magnetic Field (IMF) شمالی مشاهده شود، اما نتایج شبیه سازی وجود آن را در شرایط باد خورشیدی با جهت میدان مغناطیسی بین سیاره ای جنوبی در طول تمام مرز مغناطوسپهر نیز نشان می دهد. نقش این لایه به منظور درک تغییرات جریان کلی ذرات در نزدیکی مرز کاسپ بیرونی مهم است. به منظور تحلیل این لایه، از یک شبیه سازی سه بعدی ذره ای با اندازه بزرگ مقیاس برای برهم کنش باد خورشیدی با مغناطوسپهر زمین استفاده شده است. ما IMF را از جهت شمال به سمت جنوب چرخانده ایم تا دینامیک لایه گذار آلفونی (ATL) را با توجه به چرخش IMF بررسی کنیم. اگرچه در مطالعات آماری کلاستر (CLUSTER) تنها منطقه محدودی از مغناطوسپهر برای این لایه آلفونی مطالعه شده است، ما این لایه را برای کل مغناطوسپهر بررسی کرده و دینامیک آن را با توجه به چرخش IMF از شمال به سمت جنوب بررسی کرده ایم و در نهایت نتایج به دست آمده از شبیه سازی را با مشاهدات تجربی مقایسه کرده ایم. نتایج حاصل از شبیه سازی برای جریان های موازی ذرات و انتقال به ارتفاعات کمتر لایه گذار آلفونی با مشاهدات حاصل از ماهواره کلاستر برای حالت IMF جنوبی سازگار است.

در این مطالعه با استفاده از داده های بازتحلیل NCEP/NCAR و شاخص چندمتغیره نوسان مدن-جولین تلاش شده است تا آثار فازهای مختلف این پدیده بر توزیع برخی از کمیت های مهم هواشناختی در منطقه خاورمیانه، بررسی و برای آن توضیح فیزیکی ارائه شود. به این منظور دوره های بحرانی MJO از سال 1974 تا 2015 براساس شاخص آن تفکیک شده ومیانگین و بی هنجاری کمیت های منتخب به دست آمده است. نتایج نشان داد که اثر هم شاری و واشاری ناشی از MJO روی اقیانوس هند تا خاورمیانه و شرق دریای مدیترانه نیز گسترش می یابد، به این صورت که ترابری جرم از مرکز همرفت به سوی شرق دریای مدیترانه در ترازهای بالای وردسپهر در فاز چهار سبب حرکت های فروسو در این منطقه می شود. این چرخه در فازهای هفت و هشت MJO عکس می شود و بی هنجاری حرکت های فراسو و واگرایی (همگرایی) در ترازهای بالای (پایین) وردسپهر در شرق مدیترانه را به وجود می آورد. جابه جایی جرم در این دو فاز در نهایت سبب ایجاد شرایط مناسب چرخندزایی در شرق مدیترانه در فاز چهار و از بین رفتن آن در فاز هشت می شود.

در مقاله حاضر، تغییرات مکانی ارتفاع لایه آمیخته جوی شهر تهران در دو مطالعه موردی در فصل تابستان و زمستان با استفاده از مدل پیش بینی عددی WRF بررسی شده است. تغییرات محلی نیمرخ قائم دمای پتانسیلی و نسبت آمیختگی بخار آب در پنج نقطه مختلف از حوزه چهارم مدل که شامل نقاط شهری و ارتفاعات شمالی تهران هستند، همچنین تاثیر عوامل سطحی نظیر ارتفاع زمین، دما و رطوبت نسبی دومتری و شار گرمایی سطحی بر ارتفاع لایه مرزی مطالعه شده است.نتایج بیان گر وابستگی قابل توجه میان ویژگی های سطحی و ارتفاع لایه مرزی هستند. شبیه سازی نیمرخ قائم دمای پتانسیلی و نسبت آمیختگی، بیشینه ارتفاع لایه مرزی را در بخش های مرکزی منطقه شهری تهران نشان می دهد، یکی از دلایل احتمالی آن بیشتر بودن اثر جزیره گرمایی در بخش های مرکزی تهران می تواند باشد. از سوی دیگر، در ارتفاعات شمالی شهر به دلیل جریان های ناشی از ناهمواری های سطحی و همچنین فرارفت دمای پتانسیلی تغییرات زیادی برای این کمیت در تابستان مشاهده می شود. به طوری که اختلاف بین کمینه و بیشینه ارتفاع لایه مرزی برای تابستان در حدود 1700 متر و برای زمستان در حدود 1000 متر است. بیشینه مقدار ارتفاع لایه مرزی تابستان در حدود 2400 متر و در بخش های مرکزی تهران و برای زمستان در حدود 1200 متر و در بخش های غربی و مرکزی تهران است. بر اساس نتایج، ارتفاع سطح زمین، دما و رطوبت نسبی دومتری در هر دو فصل، فرارفت دمای پتانسیلی در فصل تابستان و شار گرمایی سطحی در فصل زمستان، نقش موثری در تغییرات مکانی ارتفاع لایه مرزی دارند.

در این پژوهش با استفاده از داده های هواشناسی 15 منطقه ایران از سال 1951 تا 2013، روند تغییر دما و بارش تجمعی سالانه مطالعه شده است. نتایج نشان داد که دماهای کمینه، بیشینه و میانگین روزانه در بیشتر مناطق ایران روندهای افزایشی داشته اند. روند افزایشی دمای کمینه بیشتر از روند افزایشی دمای بیشینه بوده است که عمدتا ناشی از گسترش شهرسازی است که از طریق مسدود کردن تابش طول موج بلند خروجی نقش موثرتری در افزایش دمای کمینه ایفا می کند. همچنین، آلودگی هوای شهری باعث کاهش تابش خورشیدی رسیده به سطح زمین می شود، بنابراین روند افزایش دمای بیشینه را کند می کند. دما در ایران عمدتا در دهه های 1980 و 1990 دچار یک جهش شده است، به نحوی که متوسط دما در دوره بعد از جهش بیش از دوره قبل از جهش بوده است. بیشتر مناطق ایران در طول دوره مورد مطالعه روند کاهشی را در مقدار بارش تجربه کرده اند، اگرچه نقطه تغییر معناداری در داده های بارش تجمعی سالانه وجود نداشت. کاهش مقدار بارش، به همراه افزایش دمای هوا بیانگر این است که ایران طی چند دهه گذشته به طور تصاعدی خشک تر شده است. روند کاهشی بارش در ایران برخلاف میانگین جهانی است که افزایش بارش را به واسطه افزایش دما نشان می دهد. اقلیم گرم مناطق خشک و نیمه خشک جنب حاره ای که بیشتر مناطق ایران را تحت تاثیر قرار می دهد، باعث می شود که زمان بیشتری برای اشباع جو از بخار آب و شروع بارش صرف شد. بنابراین، بخار آب بیشتری از طریق گردش کلی جو و قبل از شکل گیری بارش به عرض های جغرافیایی بالاتر منتقل می شود.

هدف این پژوهش بررسی و پاسخ به این سوال است که «آیا می توان با استفاده از داده های سنجش از دور مانند برگشت پذیری قطبش افقی رادار، بدون درگیر شدن با حجم بسیار بالای داده پردازی در روش های داده گواری، روند اجرای مدل های پیش بینی عددی وضع هوا را تسهیل کرد و دقت پیش بینی را افزایش داد؟» برای دست یابی به این هدف، علاوه بر طراحی و توسعه یک نرم افزار تحلیل داده های راداری، مدل پیش بینی عددی میان مقیاس وضع هوا WRF به نحوی توسعه یافته است که بر مبنای خروجی فراهم شده توسط مدل راداری و همچنین با نوآوری در بخش کنترل همرفت، تعیین بهترین طرحواره همرفت در حین اجرای مدل پیش بینی عددی، امکان پذیر باشد. مدل عددی توسعه یافته برای یک بازه زمانی 12 ساعته به منظور بررسی چگونگی پیش بینی بسیار کوتاه مدت اجرا شده است. این آزمون با استفاده از 8 پیکربندی طرحواره های فیزیکی و همچنین واردکردن داده های راداری انجام گرفته است که در مجموع 40 اجرا را شامل می شود. به علاوه، در مطالعه موردی نیز رخداد یک تندوزه نسبتا قوی در منطقه تهران در ساعت UTC 2330 روز 30 مارس 2009 بررسی شده است.بررسی نتایج با استفاده از شاخص های ریشه میانگین مربعات خطا و همچنین همبستگی بین مقدار بارش پیش بینی شده با مقادیر ثبت شده دیدبانی، بیانگر بهبود پیش بینی بارش بسیار کوتاه مدت 6 ساعته برای کل منطقه مورد مطالعه است. در این ارزیابی ها، آزمون انطباق الگوی بارش پیش بینی شده با بارش دیدبانی نشان داد که الگوی بارش پیش بینی شده تا حد زیادی با دیدبانی هم خوانی دارد و روش های آماری نیز موید افزایش همبستگی بین بارش پیش بینی شده به مقدار 0.15 برای اجرای مرجع و دیدبانی و همچنین کاهش ریشه میانگین مربعات خطا به مقدار 0.2 است. به علاوه، برای ایستگاه هواشناسی مهرآباد تهران، سری زمانی بارش، تهیه و تحلیل و ارزیابی شد که نتایج حاکی از تاثیر بسیار خوب داده های راداری بر کاهش سری زمانی ریشه میانگین مربعات خطا است.

دما به عنوان یکی از مولفه های تاثیرگذار بر عرضه و تقاضای انرژی است، بنابراین تعیین یک دمای پایه مناسب به منظور محاسبه تقاضای انرژی سرمایشی و گرمایشی سکونتگاه ها می تواند در مدیریت انرژی نقش قابل توجهی ایفا کند. بنابراین این تحقیق در نظر دارد دمای پایه ده ایستگاه کشور را که معرف شرایط متنوع آب و هوایی و جغرافیایی ایران هستند، با استفاده از شاخص های آسایش گرمایی Cooling power index (CPI)، Temperature-Humidity index (THI) وPredicted Mean Vote (PMV)  مورد بازنگری قرار دهد. مولفه های اقلیمی استفاده شده در این پژوهش در مقیاس روزانه شامل دمای متوسط، رطوبت نسبی، سرعت باد و ابرناکی برای دوره آماری 1960 تا 2010 هستند. نتایج توزیع فراوانی رخدادهای زیست اقلیمی ایستگاه ها برای دو شاخص THI و CPI نشان می دهد که تمرکز غالب فراوانی ها متعلق به طبقات گرم تا داغ بوده ولی برای شاخص PMV تمرکز رخدادها منحصرا برای این آستانه ها نیست. یافته ها نشان داد که بر اساس شاخص های CPI،THI  و PMV به ترتیب شیراز با 33.6 درصد، همدان با 26.6 درصد و بندرعباس با  15.2درصد، بیشینه فراوانی طبقه آسایش اقلیمی را تجربه کرده اند. در ادامه به طور جداگانه با استفاده از هرکدام از شاخص های مختلف زیست اقلیمی و به کارگیری روش صدک ها، آستانه های دمای پایه آسایش از محدوده طبقه آسایش اقلیمی استخراج شد. از جمله ضعف هر روش پهنای زیاد دامنه آسایش، دوربودن از مقادیر استاندارد مرسوم یا منطبق نبودن با شرایط آب و هوایی به عنوان ایرادهای آن ها تشخیص داده شد که بیشینه ضعف به شاخص بیکر اختصاص یافت. بنابراین با ترکیب همه شاخص ها، ضعف های فوق، برطرف و مقادیر دمای پایه آسایش جدید و مطلوبی با توجه به وضعیت و الگوی بیوکلیمایی هر ایستگاه ارائه شد.

جریان رودخانه ای یکی از مهم ترین منابع آبی است که برای مصارف مختلف حائز اهمیت بوده و روند تغییرات آن در مدیریت منابع آب ضروری است. هدف تحقیق حاضر، ارزیابی تغییرات زمانی و مکانی جریان سطحی و جریان پایه رودخانه های حوضه استان اردبیل در 22 ایستگاه هیدرومتری است. بدین منظور از آمار دبی روزانه و بارندگی با دوره آماری مشترک از سال 1368 تا 1390 استفاده شد. پس از محاسبه رواناب کل، دبی پایه به روش حداقل محلی و مقادیر شاخص جریان پایه (BFI)، محاسبه و تغییرات آن ها درون یابی شد. سپس دوره های آماری موجود به دوره های پنج ساله، تقسیم و تغییرات مقادیر جریان پایه و BFI و نیز ارتباط آن با مقادیر رواناب کل و بارندگی تحلیل شد. براساس نتایج، تغییرات کاهشی دبی در تعداد بیشتری از ایستگاه ها مشاهده شد. مقایسه مقادیر بارش با تغییرات دبی پایه، حاکی از تاثیر اندک بارش بر روند کاهشی دبی ایستگاه ها است. دامنه تغییرات شاخص BFI، از 0.05 تا 0.88 متغیر است. علاوه بر این الگوی تغییرات مکانی رواناب کل، دبی پایه و شاخص BFI مشابه بوده و بیشترین مقادیر در هر متغیر به محدوده غرب و جنوب غرب استان مربوط است. براساس مقایسه دبی پایه، رواناب کل و شاخص جریان پایه، بیشترین دبی پایه با مقدار 30 متر مکعب بر ثانیه به ایستگاه دوست بیگلو و بیشترین مقدار شاخص دبی پایه به ایستگاه گیلانده مربوط است. در مجموع در دوره های موردمطالعه مقدار جریان پایه و BFI کاهش یافته و شدت کاهش جریان پایه در سه ماه فصل پاییز بیشتر بوده است.

حوادث هسته ای چرنوبیل و فوکوشیما نشان دادند که حادثه هسته ای مساله ای در مقیاس منطقه ای نیست و هسته های پرتوزا تحت شرایط جوی، صدها و هزاران کیلومتر پخش و انتقال می یابند و تاثیر درازمدت نامطلوب و خطرناک روی محیط زیست و سلامتی انسان ها می گذارند. با توجه به اهمیت این موضوع، در این مقاله به شبیه سازی انتقال، پخش جوی و نهشت آلاینده های هسته ای رهاشده از حادثه فرضی نیروگاه بوشهر با استفاده از مدل HYSPLIT پرداخته شده است. حادثه فرضی نیروگاه بوشهر براساس بزرگ ترین حادثه هسته ای جهان، حادثه چرنوبیل، طراحی شده است. در این پژوهش، فرض شده که حادثه نیروگاه هسته ای بوشهر در اول دی ماه 1393 اتفاق افتاده و مهم ترین هسته های پرتوزا یعنی سزیم-137، ید-131، استرانسیم-90، پلوتونیم-239 و تلوریم-132 در این شبیه سازی استفاده شده است. نتایج شبیه سازی در بازه زمانی یک ماه نشان می دهد که مواد هسته ای رها شده از این حادثه شهرستان های تنگستان، دشتی، دیر، کنگان، جم و عسلویه را بیشتر از مناطق دیگر آلوده می کنند و بیشینه نهشت آلاینده های هسته ای در بخش ساحلی شهرستان تنگستان است. آلودگی هسته ای ناشی از این حادثه تاثیر زیادی روی مناطق جنوبی، جنوب شرقی، شرقی و بخشی از مناطق شمال شرقی ایران می گذارد و در این مدت نه تنها ایران بلکه اکثر کشورهای آسیایی، بخشی از قاره آفریقا، آمریکا، اروپا و حتی استرالیا را نیز به مقادیر کمتر، تحت تاثیر قرار می دهد. در ایران بیشینه غلظت آلاینده های هسته ای در شهرهای لامرد و بندرعباس است. در اولین روز حادثه، بیشینه غلظت مواد پرتوزای ورودی به لامرد در ارتفاع 10 متری  و بیشینه نهشت آن ها در این شهر است. همچنین در این مقاله، حادثه فرضی راکتور بوشهر در اول دی ماه 1393 با حوادث فرضی راکتور بوشهر در اول فروردین، اول تیر و اول مهر 1394 مقایسه شده است. به دلیل تاثیر تقریبا یکسان سامانه های فشاری بر نیروگاه بوشهر، پخش و انتقال مواد هسته ای رها شده از حادثه اول تیر و حادثه اول مهر در جهت جنوب شرقی نیروگاه بوده که با حادثه اول دی تقریبا مشابه است. با گذشت زمان، پخش و انتقال هسته های پرتوزا متفاوت می شود اما در هر سه حادثه بیشترین آلودگی برای مناطق جنوبی ایران است. از نتایج این پژوهش، تحت شرایط جوی مشابه می توان در فوریت های هسته ای نیروگاه بوشهر استفاده کرد.

هدف از تحقیق حاضر، ارزیابی حساسیت مدل RegCM4 به طرحواره های بارش همرفتی در مدل سازی بارش های بهاره در محدوده خاورمیانه و شمال غرب ایران است. از مجموعه خروجی های حاصل از اجرای مدل، مقادیر بارش بزرگ مقیاس و مقادیر بارش همرفتی به عنوان متغیرهای اصلی جهت بررسی تاثیر انواع طرحواره های همرفتی شامل امانوئل، گرل و کو انتخاب شدند. ارزیابی خطای مدل سازی، از طریق مقایسه مقادیر بارش بزرگ مقیاس و بارش همرفتی برآورد شده توسط مدل با پنج دسته داده بارش رقومی شامل: داده های پرشین، آفرودیت، چیرپس، آگمرا و ERA-Interim که از تفکیک افقی بالایی برخوردارند، به انجام رسید. نتایج بیانگر آن است که مدل RegCM4 حساسیت زیادی به انتخاب نوع طرحواره همرفت در مدل سازی بارش های بزرگ مقیاس و بارش همرفتی دارد و انتخاب یک طرحواره بارشی مناسب به منظور برآورد هرچه دقیق تر بارش های بهاره از ضروریات است. ارزیابی عملکرد طرحواره ها در برآورد بارش بزرگ مقیاس و همرفتی، نشان از برتری نسبی طرحواره کو به طرحواره های امانوئل و گرل دارد. مدل، اندازه بارش ماه های نزدیک به دوره سرد سال را بهتر از ماه های نزدیک به دوره گرم سال مدل سازی می کند. در واقع با نزدیک شدن به دوره گرم سال، مدل عدم قطعیت بیشتری می یابد. مقدار خطا و اریبی مقادیر بارش همرفتی نیز حاکی از آن است که هر سه طرحواره مدل در برآورد مقدار بارش همرفتی، هم در مقیاس بزرگ تر بر روی خاورمیانه و هم در مقیاس کوچک تر بر روی شمال غرب ایران از اریبی منفی برخوردار هستند.

در این پژوهش به منظور شناسایی رژیم های بارشی ایران از داده های بارش ماهانه 155 ایستگاه همدیدی پراکنده در سطح کشور در دوره آماری 1990 تا 2014 استفاده شد. با تحلیل مولفه های اصلی بر روی ماتریس میانگین درصد بارش ماهانه ایستگاه ها در دوره آماری مورد نظر، 5 مولفه اول انتخاب و سپس با خوشه بندی وارد بر روی ماتریس نمره استاندارد مولفه های انتخابی ایستگاه های مورد مطالعه به 10 منطقه همگن بارشی گروه بندی شدند. رژیم های بارشی آذربایجان شمالی و جنوبی با بیشینه بارش در مه و آوریل بخش هایی از شمال غرب ایران را پوشش می دهند. رژیم بارشی جنوب-جنوب غربی با بیشینه بارش در ژانویه، پس کرانه های خلیج فارس و رژیم بارشی کوهستانی غربی با بیشینه بارش در ماه مارس، بخش کوهستانی غرب ایران را در بر می گیرند. رژیم بارشی خزری هم با بیشینه پاییزه و توزیع تقریبا مناسب بارش در سال کرانه های دریای خزر را شامل می شود. بخش مرکزی-شمال شرقی و بخش مرکزی- شرقی ایران هم دارای رژیم بارشی مرکزی-شمال شرقی و رژیم بارشی مرکزی-شرقی هستند که در آن ها زمستان پربارش ترین فصل و مارس پربارش ترین ماه سال است اما فصل بارش در رژیم بارشی مرکزی-شرقی کوتاه تر است. کرانه های دریای عمان و بخش بزرگی از جنوب شرق ایران هم به ترتیب دارای رژیم بارشی ساحلی جنوب شرقی و رژیم بارشی موسمی جنوب شرقی است که در آن ها بارش های موسمی تابستانه قابل توجه است. ارتفاعات البرز مرکزی و پس کرانه های دور شرق دریای خزر نیز دارای رژیم بارشی کوهستانی البرز مرکزی است که در آن بارش به طور تقریبا منظمی در همه ماه های سال توزیع شده است.