نشریه علوم (دانشگاه خوارزمی)
سال:1383 | دوره:4 | شماره:2-1 |تعداد مقالات:8

اکسی متالون یک استرویید آنابولیک- آندروژنیک فعال خوراکی است. این دارو در سال1959 با متیله شدن کربن17α  و اشباع شدن کربن  5αتستوسترون به دست آمد. از این دارو در دوز های کم برای درمان بیماری هایی نظیر کم خونی، کمبود رشد در کودکان و نیز برای جلوگیری از گسترش ویروس ایدز در بدن و خسارات و نارسایی های قلبی استفاده می شود. متاسفانه  برخی ورزشکاران از این دارو به دلیل خاصیت آنابولیک و تاثیر آن بر رشد عضلانی، به عنوان داروی نیروزا در دوز های بالا استفاده می کنند. در این مطالعه تاثیر داروی اکسی متالون در دوز بسیار بالاتر از حد فیزیولوژیک بدن، بر روی بیضه موش سوری نر نژاد NMRI بررسی شد. به این منظور day/mg/kg 12 دارو به صورت درون صفاقی به موش های بالغ (45 روزه) و نابالغ (28 روزه) به مدت سی و پنج و هفتاد روز تزریق شد. نتایج تجزیه و تحلیل آماری نشان داد که در مدت زمان تزریقات سی و پنج روز، ناهنجاری معنی داری در گروه های تجربی در مقایسه با گروه کنترل وجود ندارد؛ ولی در مدت زمان تزریقات هفتاد روز، ناهنجاری های معنی داری (p<05) در گروه های تجربی در مقایسه با گروه کنترل مشاهده می شود. این ناهنجاری ها شامل کاهش اندازه بیضه، کاهش اسپرماتوگونی نوع A، اسپرماتوگونی نوع B، کاهش تعداد اسپرماتوسیت اولیه، اسپرماتید و اسپرم است. سنجش تستوسترون نیز انجام شد که نشان دهنده کاهش میزان تستوسترون در گروه نابالغ بلند مدت است. به علاوه در برخی از نمونه های تجربی رها شدن اسپرماتوسیت اولیه و اسپرماتید به وسط لوله منی ساز و همچنین توپر ماندن و باز نشدن لوله ها (در گروه نابالغ) مشاهده می شود.

در خلال دو دهه گذشته، میدان های الکترومغناطیسی در درمان بیماری هایی نظیر بیماری های ماهیچه ای- اسکلتی و غضروفی کاربرد وسیعی داشته است. به منظور بررسی تاثیر میدان های الکترومغناطیسی بر مراحل تکوین جوانه های اندام حرکتی((n=70، روش کشت جوانه اندام حرکتی جلویی و عقبی برای اولین بار در ایران، در آزمایشگاه  زیست شناسی تکوینی گروه زیست شناسی دانشگاه تربیت معلم تهران راه اندازی گردید. با استفاده از روش گریـد درمحیط کشت Eagle’s MEM، درفـاز بین محیـط کشـت مایـع و هـوا، و در37±0.1 °C ، جوانه ها انکوبه شدند. بدین منظور، تکوین سه گروه از جوانه های اندام حرکتی (کنترل، شم و آزمایشی) مورد بررسی قرار گرفتند. جوانه های مربوط به دو گروه آزمایشی و شم، در روز 11.5 رشد و نمو جنینی، از بدن موش ها جدا گشتند و به مدت دو روز در شـرایط مذکـور انکوبـه شدنــد؛ در ایـن مـدت، گروه های آزمایشـی برای دو ساعت تحت تاثیـر میدان الکترومغناطیسی با فرکانس 50 Hz و شدت 131 گوس قرار گرفتند، گروه های کنترل در روز 5/13 رشد و نمو جنینی از بدن قطع شدند. مطالعات مورفولوژیکی وهیستولوژیکی نمونه ها در قبل و پس ازمقطع گیری و رنگ آمیزی بافت ها، نشان دهنده تغییرات معنی دار (P<0.05 , P<0.01 , P<0.001) در تکوین جوانه های اندام حرکتی گروه های آزمایشی درمقایسه با گروه های شم و کنترل بود، به طوری که رشد ونمو به موازات محورهای دورـ نزدیک و قدامی ـ خلفی دراندام حرکتی جلویی وعقبی در گروه های آزمایشی معنی دار بود (P<0.0.001) و تعداد سلول های غضروفی، سلول های درحال تقسیم و گلبول های قرمز خون نیز افزایش معنی داری (P<0.05 , P<0.01 , P<0.001) را در گروه های آزمایشی نسبت به گروه های کنترل و شم از خود نشان دادند، در حالی که به علت تمایز به سلول های غضروفی، تعداد سلول های مزانشیمی کاهش معنی داری (P<0.05 , P<0.01 , P<0.001) را در گروه های آزمایشی داشتند. ولی، تفاوت معنی داری در تعداد سلول های دژنره شده در گروه های آزمایشی نسبت به گروه های کنترل و شم مشاهده نشد . این یافته ها نشان دهنده اثر تمایزی و رشد ونموی میدان الکترومغناطیسی بر رشد جوانه های اندام حرکتی در شرایط in vitro است.

در این پژوهش تاثیر انسولین، و انسولین و hCG بر سیکل تولید مثل، بروز رفتار های جنسی و تغییرات بافتی در بیضه وزغ که جانداری دوزیست و دارای سیکل تولید مثل ثابت است بررسی شده است. همه آزمایش ها بر روی وزغ های نر با وزن 35-23گرم در4 گروه 1ـ انسولین، 2- انسولین وhCG   3- کنترل1, 4- کنترل 2، انجام گرفت. به گروه انسولین 4بار انسولین تزریق شد در تزریق اول 7 IU/KgB.W و در دفعات بعد  IU/KgBW انسولین به حیوان تزریق شد و در گروه انسولین و hCG در تزریق اول 7 IU/KgB.W انسولین با hCG 50 IU/m و در دفعات بعد 3.5 IU/KgBW انسولین و  hCG 50 IU/mlتزریق شد. به گروه کنترل 2 در هر تزریق 1 میلی لیتر رینگر  دوزیست تزریق شد و به گروه کنترل 1 هیچ گونه تزریقی انجام نشد. تزریقات با فاصله 3 روز در مدت 2 هفته انجام گرفت. سپس با بهره گیری از روش های آماری، معنی داری  تغییرات ایجاد شده  مورد بررسی قرار گرفت. نتایج به دست آمده نشان می دهد که انسولین باعث افزایش معنی داری در سلول های اسپرماتوژنیک شده و hCG علاوه برافزایش عمل کرد انسولین، باعث بروز رفتار های جنسی" آواز جفت گیری" و "دربرگیری"،  و همچنین تیره شدن پوست می شود. انسولین یک میتوژن است و باعث تکثیر سلول های اسپرماتوژنیک می گردد و hCG با تاثیر بر روی ترشح تستوسترون، رفتار های  جنسی را هم پدید می آورد.

آثار کوتاه مدت شوری ناشی از کلرورسدیم بر جذب و پراکنش فسفر و یون های کلر، سدیم، پتاسیم، منیزیم، کلسیم و نیز بر فعالیت نیترات ردوکتازی اجزای مختلف دانه رست های سویا رقم پرشینگ موضوع این پژوهش بوده است. دانه رست ها پس از 14 روز در آب مقطر، روز پانزدهم را نیز در آب مقطر، محلول هوگلند یک سوم غلظت فاقد کلرور سدیم و یا واجد آن، با غلظت های 100، 150 و 200 میلی مولار طی کردند. با افزایش شوری محیط، هر چند مقدار فسفر و یون های فوق در اندام های گوناگون به طور متفاوتی تغییر کرد, ولی درصد آن ها در بخش های هوا یی، افزایش یافت. به نظر می رسد که بتوان رقم پرشینگ را در گروه انباشته کننده فسفر و کلر در برگ ها قرار داد. همه بخش های دانه رست، شامل ریشه، محور زیر لپه، لپه ها، محور روی لپه و برگ ها، فعالیت نیترات ردوکتازی نشان دادند که در بخش های مورد سنجش، در شوری های مختلف، از نظر آماری به طور متفاوتی تحت تاثیر قرار گرفت. حفظ این فعالیت در ریشه ها ممکن است در شرایط شور، نقشی در تحمل دانه رست ها داشته باشد.

درخت چریش از گیاهان بومی هندوستان است. این درخت قابلیت رشد سریعی دارد و در کشاورزی و صنعت دارای کاربردهای تکنولوژیک بسیاراست. دراین پژوهش تاثیر تیمارهای هورمونی اکسین،سیتوکینین و اسید سالسیلیک طی رشد invitro، invivo، سن پایه و موقعیت های مکانی پیوند، بر روی درصد موفقیت ریزپیوندی بررسی شده است. عمل ریزپیوندی مریستم انتهایی ساقه چریش بر روی پایه زیتون تلخ با موفقیت انجام شد و گیاهان ریزپیوندی از مقاومت مناسبی در برابر سرما برخوردار شدند. بیش ترین درصد موفقیت ریزپیوندی در گیاهچه های پایه 2 و3 برگی به ترتیب به میزان 16/39 و 1/40 در موقعیت هیپوکوتیل پایه نسبت به سایر موارد بود. تیمارهای مضاعف اکسین و سیتوکینین باعث افزایش درصد موفقیت ریزپیوندها در پایان هفته چهارم به میزان 33/18نسبت به شاهد شدند. تیمار با سالیسیلیک اسید در مراحل اولیه رشد  موجب کاهش ماندگاری ریزپیوندها به میزان 3% نسبت به شاهد شد، ولی موجب افزایش درصد موفقیت رشد و سلزگاری ریزپیوندها  هنگام انتقال به خاک نسبت به شرایط محیطی به میزان 33/8 گردید.

دامنه جنوبی البرز مرکزی ـ خاوری، متشکل از اجزا ی زمین ساختی متعددی است که در این مقاله معرفی و تحلیل شده اند. این منطقه شامل یک سامانه راندگی پیچیده در شمال و یک حوضه پیشانی وسیع در جنوب مرز مناطق ساختاری البرز ـ ایران مرکزی است. تغییر روند کمربند کوهستانی البرز از شمال باختری ـ جنوب خاوری به شمال خاوری ـ جنوب باختری (از شمال سمنان تا شمال اسفراین) سبب تشکیل دو انحنای مهم در آن شده است که در این جا با عنوان سین تکسیز نیشابور ـ اسفراین ـ شاهرود و سالینت2دامغان ـ سمنان ـ قزوین معرفی شده اند. براساس بررسی های انجام پذیرفته، شکل گیری و کارکرد سامانه های گسلی واقع در یک منطقه برشی چپ بر که از جنوب سمنان تا شمال گنبد کاووس گسترش یافته است، عامل ایجاد انحناهای یاد شده در بالا و نازک شدگی پهنای کمربند کوهستانی البرز در شمال بسطام پیشنهاد گردیده است. علاوه بر این دگرشکلی این منطقه برشی را حاصل توام شدن مولفه های فشاری با مولفه های راستالغز چپ بر باید دانست که پژوهش های صحرایی و تحلیل ساز و کار ژرفی زمین لرزه ها آن ها را تایید می کند.

سازند سرخ شیل (تریاس زیرین) در بخش  هایی از بلوک طبس رخ نمون دارد. این سازند از آهک، دولومیت، ماسه سنگ، شیل و گچ تشکیل شده است. مرز پایینی آن با سنگ های پرمین و مرز بالایی آن با دولومیت های سازند شتری، ناپیوستگی فرسایشی دارد. جهت بررسی رخساره ها و محیط های رسوبی سازند سرخ شیل، برش های چینه نگاری گدارسرخ (جنوب خاور طبس)، گدارگچال (جنوب باختر طبس) واسلام آباد (جنوب خاور زرند) بررسی شده اند. پژوهش های صحرایی وآزمایشگاهی نشان داده است که این سازند از رخساره های کربناته (محیط های تالاب پشت سد تا پهنه جزر و مدی)، سیلیسی آواری (محیط های تالاب پشت سد، پهنه جزر و مدی و دشت ساحلی) و تبخیری (محیط پلایا) تشکیل شده است. رخساره ها ی طوفانی کربناته و آواری نیز شناسایی شده اند. رخساره های سازند سرخ شیل در یک رمپ کربناته-تخریبی هموکلینال، همسان با خلیج فارس امروزی، تشکیل شده اند. توالی سنگ های سازند سرخ شیل در بلوک طبس، نشان دهنده یک سکانس رسوبی (چرخه رده سوم) است که با ناپیوستگی های فرسایشی نوع 1 محدود می شود. دریایی تر شدن رخساره ها به سوی شمال، روند رو به شمال جریآن های قدیمی و ضخامت زیاد سنگ های تریاس زیرین نشان می دهد که سازند سرخ شیل، دریک حوضه کافت عقیم در امتداد گسل های کلمرد کوهبنان و نایبند نهشته شده است.

افق بوکسیتی قپی در غرب میاندوآب، در جنوب استان آذربایجان غربی، شمال غرب ایران واقع شده است. این افق به صورت استراتیفورم در مرز بین سنگ های کربناتی پرمین و شیلی-آهکی تریاس قرار دارد. بالا آمدگی در پرمین فوقانی، سنگ های قبل از پرمین را در معرض هوازدگی و بوکسیتی شدن قرار داده است. بر اساس شواهد صحرایی و بررسی های پتروگرافیک پنج نوع رخساره بوکسیتی در این افق تشخیص داده شده است. مقادیر کانی های نورماتیو و فرایند های شیمیایی، نحوه شکل گیری کانی های بوکسیتی را در این افق مشخص می کنند. یافته های شیمیایی و ضرایب همبستگی نشان می دهند که عناصر Al، Ti، Zr و Nb در طی فرایند بوکسیتی شدن به صورت بی تحرک عمل کرده اند. محاسبات تغییرات جرم عناصر در واحد های بوکسیتی قپی نشان می دهند که مقادیر چشم گیری از عناصر Si، Ca، Mg، Na، P و K از سیستم خارج شده اند. بر اساس نسبت های عناصر بی تحرک، سنگ های دیابازی منطقه منشا اصلی افق بوکسیتی قپی بوده و حداقل ضخامتی حدود17 متر از آن در طی فرآیند های هوازدگی و بوکسیتی شدن مصرف شده است.