مجله دانشکده پزشکی
سال:1397 | دوره:76 | شماره:5 |تعداد مقالات:10

فرآیند بازسازی آسیب های عضلانی-اسکلتی (ارتوپدی)، به دلیل توانایی خودنوزایی ذاتی بسیار ضعیف بافت بالغ غضروفی، باعث ایجاد مشکلاتی در زمینه پزشکی شده است. بنابراین، پژوهش هایی بر روی گسترش استراتژی های نوین بازساختی با استفاده از ترکیب نمودن کندروسیت ها یا سلول های بنیادی با داربست ها و فاکتورهای رشد با هدف حل این مشکلات تمرکز یافته است. به دلیل قابلیت تکثیری به نسبت پایین کندروسیت های پیوند شده، مدل های جدید ساخت غضروف، استفاده از سلول های بنیادی مشتق از چربی را تحت بررسی قرار داده اند. سلول های بنیادی مشتق از چربی به راحتی بدون هیچ گونه عوارض جدی قابل دسترس بوده و قدرت تمایزی به چندین رده سلولی شامل تمایز خود به خودی به غضروف را زمانی که در داربست های ژلی همچون کلاژن به دام انداخته می شود دارا می باشد. همچنین، مطالعات اخیر برخی از مکانیسم های دخیل در فرآیند ساخت غضروف سلول های بنیادی مشتق از چربی را در شرایط آزمایشگاهی و همچنین قابلیت ترمیمی آن ها را در داربست های مهندسی شده زیستی و در حضور فاکتورهای رشد نشان داده است. افزون براین، نقش مهم مولکول های mRNA کوچک غیر کد کننده (miRNAs)، در فرآیند تمایز سلول های بنیادی مزانشیمی به رده غضروفی مشخص شده است. به طوری که طی مطالعات مختلف، تاثیر چندین miRNAs بر روی تنظیم فرآیند تمایز به غضروف سلول های بنیادی مشتق از چربی تایید شده است. در این مقاله مروری، به بررسی پیشرفت های صورت پذیرفته در زمینه استفاده از سلول های بنیادی مشتق از چربی در بازسازی غضروف پرداخته خواهد شد.

گیرنده Natural killer group 2D (NKG2D) یک پروتیین درون غشایی نوع II بوده و به خانواده شبه لکتین نوع C (CTLR) تعلق دارد. این گیرنده متعلق به گروه گیرنده های NK2 (NKG2) و به صورت هومودایمر است. ویژگی بارز سیستم NKG2D این است که لیگاندهای متعددی برای این گیرنده وجود دارد و همه آن ها هومولوگ دور وابسته به پروتیین های Major histocompatibility complex (MHC) کلاس I هستند. لیگاندهای انسانی این گیرنده شامل پروتیین هایی مانند MICA، MICB و ULBP1-6 می باشند. در سلول های کشنده طبیعی (NK)، سایتوتوکسیسیتی به واسطه NKG2D می تواند با انتقال سیگنال از موتیف های فعال سازی بر پایه ی گیرنده ایمنی تیروزینی (ITAM) در آداپتور DAP12 و یا توسط یک مسیر وابسته به Syk فعال شده توسط آداپتور DAP10 انجام شود. این گیرنده، فعال کننده سلول های NK و T CD8 (α β و γ δ ) بوده و در پاسخ سیستم ایمنی به عفونت های ویروسی و سرطان ها و همچنین در برخی پروسه های خودایمنی دخیل می باشد. تحریک از طریق این گیرنده می تواند منجر به فعال سازی یا تحریک لیز سلولی و رهاسازی سایتوکین در نتیجه افزایش عملکرد ایمنی ذاتی به واسطه سلول های NK و میلویید و نیز بهبود ایمنی اکتسابی به واسطه ی سلول های T γ δ و +CD8 شود. با این حال، بیان خارج از تنظیم و نامناسب لیگاند های NKG2D در سلول های سالم می تواند سبب پاسخ خودایمنی (مانند بیماری های آرتریت روماتویید، کولیت، سلیاک، مالتیپل اسکلروزیس) شود. با توجه به این موضوع، شناخت دقیق عملکرد این گیرنده در میانکش با لیگاندهای متنوع آن می تواند منجر به توسعه استراتژی(هایی) شود که در درمان بیماری های خودایمنی مفید واقع شود. برای این منظور، در این مطالعه مروری اقدام به بررسی دقیق مطالعات انجام گرفته روی ساختار و عملکرد این گیرنده و لیگاندهای مربوط به آن گردید.

زمینه و هدف: امروزه تجویز ورزش در درمان بیماری ها مطرح است. هدف پژوهش کنونی تعیین تأثیر هشت هفته تمرین اینتروال هوازی بر میزان پروتیین مونوکربوکسیلات ترانسپورتر 1 (Monocarboxylate transporter 1, MCT1) و بیان ژن p53 در تومور موش های مبتلا به سرطان کولون بود. روش بررسی: این پژوهش تجربی در دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله از اردیبهشت تا مهر 1393 انجام شد. تعداد 20 سر موش نژاد BALB/c در سن سه هفتگی با میانگین وزنی g 1/4± 17/6 انتخاب و به طور تصادفی به چهار گروه پنج تایی شامل کنترل، تمرین ورزشی، تومور و تمرین ورزشی+ تومور تقسیم شدند. سرطان از طریق تزریق زیر جلدی داروی کارسینوژنیک آزوکسی متان با دوز (mg/kg 10) هفته ای یک بار و به مدت سه هفته ایجاد گردید و تمرین اینتروال هوازی به مدت هشت هفته، هر هفته پنج روز روی دستگاه نوار گردان اعمال شد. 48 ساعت پس از آخرین مداخله موش ها کشته و کولون خارج شد. اندازه گیری میزان پروتیین MCT1 با روش ELISA و بررسی بیان نسبی mRNA ژن p53 با روش Real-time PCR انجام شد. داده ها در بخش توصیفی با میانگین و انحراف استاندارد و در بخش استنباطی با Kruskal-Wallis test و Mann-Whitney U test آنالیز شد. یافته ها: در گروه تومور کولون نسبت به سایر گروه ها، افزایش معنادار در میزان پروتیین MCT1 (0/01P<) و کاهش معنادار در بیان ژن p53 (0/001P<) مشاهده شد. همچنین کاهش معنا دار در میزان پروتیین MCT1 (0/01P<) و افزایش معنادار در بیان ژن p53 (0/001P<) در گروه تمرین و گروه تمرین + تومور نسبت به گروه کنترل و گروه تومور مشاهده شد. نتیجه گیری: نتایج نشان داد که تمرین تناوبی هوازی باعث کاهش محتوای پروتیینی MCT1 و افزایش بیان ژن p53 (به عنوان مهارکننده تومور) در تومور موش های مبتلا به سرطان کولون شده است.

زمینه و هدف: ایمونوگلوبولین ها گروهی از پروتیین های سرم هستند که نقش مهمی در دفاع علیه میکروارگانیسم ها بر عهده دارند. ایمونوگلوبولین G فراوان ترین ایمونوگلوبولین سرم بوده و بین شدت برخی بیماری ها از جمله عفونت ها و سطح ایمونوگلوبولین G، ارتباط وجود دارد. برای سنجش دقیق ایمونوگلوبولین G، ابزارهای شناسایی اختصاصی از جمله آنتی بادی های منوکلونال مورد نیاز می باشند. ایمونوانفورماتیک شاخه ای از ایمونولوژی است که با به کارگیری داده های زیستی موجود در کامپیوتر به تشخیص دقیق تر بیماری ها کمک می کند. هدف از پژوهش کنونی تعیین اپی توپ های فضایی جزء دارای قابلیت کریستالی مولکول ایمونوگلوبولین G انسان به وسیله ایمونوانفورماتیک می باشد. روش بررسی: این مطالعه از نوع مطالعات علوم پایه بوده که از تیر 1392 تا خرداد 1393 در دانشکده پزشکی دانشگاه شاهد در شهر تهران انجام شد. توالی اسیدهای آمینه و ساختار سوم IgG مرجع انسان در پایگاه اطلاعاتی Protein Data Bank (PDB)، ساختار دوم IgG مرجع توسط نرم افزار Phyre2 (http: //www. sbg. bio. ic. ac. uk/~phyre2/) و اپی توپ های فضایی بخش Fc مولکول IgG انسان توسط نرم افزارهای ElliPro (http: //tools. iedb. org/ellipro/) و DiscoTope (http: //www. cbs. dtu. dk/services/DiscoTope/) تعیین شدند. یافته ها: دو اپی توپ فضایی توسط نرم افزار ElliPro (یکی در دُمین CH2 و دیگری مشترک بین دُمین های CH2 و CH3) و دو اپی توپ فضایی توسط نرم افزار DiscoTope که هر دو مشترک بین دُمین های CH2 و CH3 هستند در بخش Fc مولکول IgG انسان شناسایی شدند. نتیجه گیری: در این پژوهش تعدادی از اپی توپ های فضایی بخش Fc مولکول IgG انسان توسط دو نرم افزار ایمونوانفورماتیکی شناسایی شدند. اپی توپ های شناسایی شده توسط هر دو نرم افزار، در دُمین های CH2 و CH3 زنجیره سنگین مولکول IgG واقع شده اند.

زمینه و هدف: تشخیص دقیق خواب عمیق (خواب با امواج آهسته) از بیداری، باعث افزایش صحت طبقه بندی خواب به عنوان امری مهم در پزشکی خواهد شد. به دلیل هزینه بر و وقت گیر بودن تعیین دستی عمق خواب می توان با پردازش سیگنال مغزی به صورت اتوماتیک عمق خواب را تعیین کرد. در این مطالعه ویژگی جدیدی از طیف مرتبه دوم سیگنال الکتروانسفالوگرام جهت تشخیص خواب عمیق بررسی شد. روش بررسی: این مطالعه مقطعی در دانشکده فناوری های نوین علوم پزشکی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان از بهمن 1395 تا مهر 1396 انجام شد. مطالعه بر روی 2598 تکه سیگنال الکتروانسفالوگرام دریافت شده از هشت نفر می باشد. در این مطالعه از مقادیر طیف مرتبه دوم الکتروانسفالوگرام تصویر خاکستری ساخته شد و با آستانه گذاری اُتسو به تصویر باینری تبدیل گشت. سپس ویژگی جدید نسبت تعداد بیت های سفید بالای قطر فرعی به پایین آن (نرخ دوطیفی فرکانس های پایین به بالا) از تصویر استخراج شد. یافته ها: ویژگی های مبتنی بر انرژی از جمله مهمترین روش های پردازش سیگنال های حیاتی هستند. نرخ دوطیفی فرکانس های پایین به بالا، قادر است با درستی 99/50% حالت بیداری را از خواب عمیق جدا کند درحالی که براساس نتایج به دست آمده ویژگی های مبتنی بر انرژی چنین توانایی ندارند. نتیجه گیری: ویژگی معرفی شده کارایی لازم را برای استفاده در تعیین اتوماتیک عمق خواب دارا است. درستی به دست آمده در تفکیک خواب عمیق و بیداری با ویژگی معرفی شده بیش از درستی به دست آمده به وسیله همه ویژگی های مبتنی بر انرژی سیگنال است. می توان از این ویژگی در همه کارهایی که در آن ها از طیف مرتبه دوم استفاده می شود (مانند تعیین عمق بیهوشی)، استفاده کرد.

زمینه و هدف: در بین سرطان های رحم آدنوکارسینوم اندومتر شیوع بیشتری دارد و استروژن به عنوان عامل اصلی مطرح است. در بیماران با تحریک طولانی استروژن بدون پروژسترون بر روی اندومتر بررسی از نظر کانسر اندومتر بایست با دقت بیشتری صورت گیرد. هدف از این مطالعه به دست آوردن شیوع کانسر اندومتر در افراد دارای سن کمتر از 40 سال بود. روش بررسی: در یک مطالعه مقطعی پرونده های 119 بیمار مبتلا به سرطان اندومتر مراجعه کننده به مرکز پژوهشی درمانی بیمارستان قائم دانشگاه علوم پزشکی مشهد از فروردین 1390 تا اسفند 1394 بررسی شد و داده های تمام بیماران با سن کمتر از 40 سال گردآوری و وارد مطالعه شد. یافته ها: 19 بیمار (15/9%) دارای سن کمتر از 40 سال بودند که 16 مورد (84/2%) مبتلا به آدنوکارسینوم اندومتر و سه مورد (15/7%) مبتلا به استرومال سارکوم رحم بودند. جوان ترین بیمار 27 سال و مسن ترین 39 ساله بود. سابقه نازایی در 7 بیمار (36/8%) وجود داشت و در سه مورد به علت عدم ازدواج از نازایی اطلاعاتی در دست نبود. 12 بیمار (63%) افزایش وزن شدید (شاخص توده بدنی > kg/m2 35) داشتند. همراهی با سندرم تخمدان پلی کیستیک در شش بیمار (31/5%) وجود داشت. در دو بیمار همراهی کانسر تخمدان و اندومتر وجود داشت که هر دو اندومترویید آدنوکارسینوم تخمدان همراه با اندومترویید آدنوکارسینوم رحم بودند و هر دو بیمار دارای شاخص توده بدنی بالا بودند. نتیجه گیری: شیوع بالای کانسر اندومتر در زنان جوان و سنین زیر 40 سال در کشور ایران، توجه به عوامل مساعدکننده و فاکتورهای خطر و غربالگری به موقع را ضروری می سازد.

زمینه و هدف: یک راه ارزیابی تغییرات عضلانی، تعیین ضخامت اولتراسونیک عضلات است. لازمه ی استفاده از این روش وجود تکرارپذیری بالا برای آن می باشد. تاکنون مطالعه ای به بررسی تکرارپذیری ضخامت اولتراسونیک عضلات درگیر در شانه منجمد نپرداخته است. این مطالعه به منظور بررسی تکرارپذیری اولتراسونیک ضخامت عضلات درگیر در زنان مبتلا به سندرم شانه منجمد و زنان سالم انجام شد. روش بررسی: این مطالعه به صورت آزمون-بازآزمون به مدت چهار ماه (خرداد تا مهر 1396) روی 10 زن مبتلا به شانه منجمد (9/41± 51/6 سال) و 10 زن سالم (8/22± 35/5 سال) انجام شد. بیماران شامل مراجعه کنندگان به چند کلینیک و بیمارستان در شهر تهران و افراد سالم شامل کارکنان و دانشجویان دانشکده توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی بودند که به صورت غیرتصادفی ساده در دسترس در مطالعه شرکت کردند. ضخامت اولتراسونیک عضلات تراپزیوس فوقانی، سوپرااسپیناتوس و دلتویید در وضعیت استراحت توسط یک آزمونگر با فاصله ی 48 ساعت اندازه گیری شد. سونوگرافی با پروب خطی 7/5 مگاهرتز در حالت استراحت انجام و ضخامت عضلات بر حسب میلی متر به دست آمد. یافته ها: در افراد بیمار و سالم به ترتیب ضریب پایایی درون آزمونگر در اندازه گیری ضخامت اولتراسونیک تراپزیوس فوقانی (0/81 و 0/81)، سوپرااسپیناتوس (0/90 و 0/92) و دلتویید میانی (0/93 و 0/96) به دست آمد. ضریب پایایی ضخامت اولتراسونیک سوپرااسپیناتوس و دلتویید میانی در افراد سالم بیش تر از بیماران بود. نتیجه گیری: می توان گفت سونوگرافی روش مناسبی برای بررسی ضخامت عضلات فوق در بیماران مبتلا به شانه منجمد و افراد سالم می باشد.

زمینه و هدف: اختلال تعادل یکی از مسایل شایع دوران سالمندی است که می تواند سبب سقوط و ایجاد آسیب های جدی گردد. این مطالعه با هدف ارایه مدل و تعیین کننده های وضعیت تعادل در سالمندان صورت گرفت. روش بررسی: مطالعه مقطعی کنونی بخشی از مطالعه کوهورت "بررسی وضعیت سلامت سالمندان شهر امیرکلا" می باشد که با حضور 1616 نفر از سالمندان 60 سال و بالاتر انجام شد. داده های پایه این مطالعه در مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت دانشگاه علوم پزشکی بابل از فروردین 1390 تا تیر 1391 گرد آوری شد. وضعیت تعادل شرکت کنندگان با استفاده از آزمون تعادل برگ، به دو گروه طبیعی (خطر کم سقوط) و اختلال تعادل (خطر متوسط یا زیاد سقوط) گروه بندی شد. یافته ها: میانگین و انحراف معیار سن شرکت کنندگان 7/6± 69/37 سال و اکثریت (54/7%) مرد و 7/5% دچار اختلال تعادل بودند. نسبت شانس سقوط متوسط یا زیاد در زنان نسبت به مردان، (4/1-1/0: 95%CI، 2/1OR=)، تعداد بیماری همراه (2/9-1/03: 95%CI، 1/75OR=)، داشتن عضلات قوی چهار سر ران نسبت به عضلات ضعیف (0/4-0/0: 95%CI، 04/0OR=)، سالمندان 80 سال و بالاتر در مقایسه با سالمندان 69-60 سال (10/6-2/3: 95%CI، 5/0OR=)، افراد با فعالیت فیزیکی زیاد در مقایسه با افراد با فعالیت فیزیکی کم (0/6-0/1: 95%CI، 3/0OR=)، فعالیت روزانه (60/4-3/4: 95%CI، 14/4OR=) بوده که از نظر آماری معنادار بود. نسبت شانس سقوط، برای متغیرهای ویتامین D، شاخص توده بدنی و فشارخون وضعیتی اختلاف آماری معناداری نشان نداد. نتیجه گیری: ضعف عضلات چهار سر ران، افزایش سن، زن بودن و داشتن بیماری های همراه از مهمترین عوامل خطر اختلال تعادل در سالمندان می باشند.

زمینه و هدف: اعتباربخشی یک استراتژی بهبود کیفیت خدمات بیمارستان ها است. هدف این پژوهش ارزشیابی سیستم اعتباربخشی بیمارستان های استان تهران بود. روش بررسی: این پژوهش توصیفی و مقطعی با استفاده از یک پرسشنامه در بازه زمانی آذر تا بهمن 1394 انجام شد. از مدیران 87 بیمارستان استان تهران با روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی ساده نظرسنجی شد. یافته ها: میانگین رضایت مدیران بیمارستان ها از سیستم اعتباربخشی بیمارستانی 2/93 از پنج امتیاز بود. حدود 16% مدیران از سیستم اعتباربخشی بیمارستانی راضی بودند. مدیران از رفتار ارزیابان، تعداد روزهای ارزشیابی و تعداد ارزیابان تیم ارزشیابی راضی و از نبود وحدت رویه بین ارزیابان، وزن یکسان سنجه های اعتباربخشی، عدم شفافیت سنجه ها، تعداد زیاد استانداردها و مهارت پایین ارزیابان ناراضی بودند. بیشتر مدیران اعتقاد داشتند که اعتباربخشی باید توسط وزرات بهداشت، به صورت اجباری و هر دو سال یکبار انجام شود. حدود 97% مدیران بیمارستان ها انجام خودارزیابی ها را پیش از اعتباربخشی لازم دانستند. نتیجه گیری: موفقیت سیستم اعتباربخشی در بیمارستان های استان تهران در حد متوسط بود.

زمینه و هدف: آنتی بادی آنتی سانترومر با نارسایی غدد اگزوکرین مرتبط است و ممکن است یکی از علل خشکی دهان باشد. هدف از این مقاله، معرفی یک مورد نادر فنوتیپ بینابینی اسکلرودرمی-شوگرن با آنتی سانترومر آنتی بادی مثبت در بیمار آدیسون بود که با پوسیدگی های دندانی مراجعه کرده بود. معرفی بیمار: یک زن 29 ساله مبتلا به آدیسون با پوسیدگی های دندانی عود کننده به کلینیک دندانپزشکی مراجعه کرد. در بررسی ضمن تایید آزمایشگاهی آدیسون، خشکی دهان و چشم، رینود، رفلاکس معده به مری، چهره ماسکه و آنتی سانترومر مثبت یافت شد. با توجه به دارا بودن بعضی از علایم شوگرن و برخی از علایم اسکلرودرمی محدود و نه معیارهای کامل هر کدام از این دو بیماری، تشخیص فنوتیپ بینابینی اسکلرودرمی-شوگرن برای وی مطرح گردید. نتیجه گیری: در پوسیدگی های دندانی عود کننده به ویژه در مبتلایان به یک بیماری خودایمن، آنتی بادی آنتی سانترومر می تواند در شناسایی عامل خشکی دهان و نیز شناخت زودرس مراحل اولیه اسکلرودرمی یا فنوتیپ بینابینی اسکلرودرمی-شوگرن مفید باشد.