سلول و بافت
سال:1403 | دوره:15 | شماره:4 |تعداد مقالات:6

هدف: هورمون سالیسیلیک اسید به عنوان یک تنظیم کننده رشدی می تواند با هورمون های اکسین و ژیبرلین برهم کنش نشان داده و در القا رشد و فرایندهای متابولیسمی گیاه سیب زمینی موثر باشد. سیب زمینی یکی از مهم­ترین گیاهان زراعی است که کشت در شیشه آن می تواند به عنوان مدل در شرایط آزمایشگاهی مورداستفاده قرار گیرد. هدف از انجام این مطالعه بررسی اثر سالیسیلیک اسید بر شاخص های رشدی و برهم کنش با سایر هورمون های گیاهی می باشد. مواد و روش ها: در این مطالعه گیاه‫چه های سیب زمینی تحت غلظت های 0، 1/0، 1، 10 و 100 میکرومولار سالیسیلیک اسید در شرایط کشت در شیشه کشت شدند. پس از چهار هفته پارامتر های رشدی، میزان کلروفیل a و b، کاروتنوئید و محتوای هورمون های اکسین و ژیبرلین اندازه گیری شدند. نتایج: داده های مطالعه حاضر نشان داد محتوای نسبی آب، سطح برگ، طول اندام هوایی و ریشه در غلظت های 1/0، 1 و 10 میکرومولار نسبت به نمونه شاهد افزایش معنی داری یافت که بالاترین میزان تحت غلظت 10 میکرومولار مشاهده شد. علاوه بر این، میزان رنگ دانه های فتوسنتزی و محتوای هورمون های اکسین و ژیبرلین در گیاه الگویی مشابه با پارامترهای رشدی را نشان دادند. در مقابل غلظت 100 میکرومولار موجب مهار و یا کاهش تمام پارامترهای مورد سنجش در این مطالعه شد. نتیجه گیری: به‫نظر می رسد سالیسیلیک اسید در غلظت های پائین به‫دلیل اثرات مستقیم هورمون بر فرایندهای متابولیسمی و آنزیمی سبب افزایش پارامترهای رشدی، رنگ دانه های فتوسنتزی و محتوای اکسین و ژیبرلین شده است. در مقابل در غلظت های بالا به دلیل تجمع بالای گونه های فعال اکسیژن تولید شده به وسیله سالیسیلیک اسید و تنش اکسیداتیو ناشی از آن پارامترهای رشدی مهار شد.

هدف: زردچوبه حاوی مقدار زیادی کوکومین (Cur) است که اثر آنتی اکسیدانتی قوی دارد. از دی-2-اتیل هگزیل فتالات (DEHP) در محصولات پلی ونیل کلرید (PVC) استفاده می­شود که امکان رها شدن و ورود آن به مایعات زیستی در طی درمان‫های پزشکی وجود دارد. DEHP باعث القای استرس اکسیداتیو در سلول‫های بنیادی مزانشیم مغز استخوان (BMSCs) می­شود، لذا هدف این مطالعه بررسی اثر Cur بر استرس اکسیداتیو ناشی از DEHP در BMSCs می­باشد. مواد و روش‫ها: درصد زنده مانی BMSCs بعد از پاساژ سوم در حضور غلظت‫های 05/0 تا 5 میکرومولار Cur برای مدت 4 روز بررسی شد. سپس از غلظت 1/0 میکرومولار Cur برای بررسی در صد زنده مانی و تکثیری سلول‫ها، غلظت مالون دی آلدئید (MDA)، ظرفیت تام آنتی اکسیدانت (TAC)، فعالیت آنزیم‫های کاتالاز و سوپر اکسید دیسموتاز (SOD)  و همچنین بیان ژن‫های NFkB و Nrf2 به‫صورت مجزا و در حضور غلظت‫های 100 و 500 میکرو مولار DEHP درمدت 4 و 8 روز  استفاده شد. نتایج: غلظت منتخب Cur در مدت 4 روز باعث افزایش توانائی تکثیر سلول‫ها شد. این غلظت توانست در مدت 4 و 8 روز اثر سمی DEHP را مرتفع ساخته و همچنین باعث کاهش غلظت MDA و افزایش فعالیت آنزیم‫های کاتالاز و SOD،  به‫خصوص در 8 روز شود. با توجه به افزایش TAC، این ترکیب گیاهی توانست بیان NFkB را کاهش و بیان Nrf2 را افزایش دهد. نتیجه گیری: Cur از طریق مسیر Nrf/NFkB اثر اکسیداتیو القا شده توسط DEHP را کاهش داد. لذا برای کم کردن اثر DEHP در بیماران، می‫توان از زردچوبه استفاده نمود.

هدف: سرطان پستان یکی از شایع ترین سرطان ها در زنان است و از عوامل اصلی مرگ و میر در جهان محسوب می شود. توسعه روش های درمانی موثر، به‫ویژه با استفاده از نانوذرات دارورسان، اهمیت بالایی دارد. نانوذرات به‫دلیل قابلیت دارورسانی هدفمند و کاهش عوارض جانبی، می توانند اثربخشی درمان های سرطان را بهبود بخشند. هدف از این مطالعه سنتز نانوحامل لیپیدی جامد حاوی مشتق سولفونامید، بررسی خصوصیات فیزیکی -شیمیایی و ارزیابی اثرات ضدسرطانی آن بر سلول های سرطان پستان انسانی رده ی MCF-7 است.مواد و روش ها: در این مطالعه، نانوذره ی لیپیدی جامد حاوی مشتق سولفونامید سنتز و خصوصیات فیزیکی-شیمیایی آن شامل بارگذاری دارو، مورفولوژی، اندازه و رهایش با استفاده از روش های  FTIR، DLS ، میکروسکوپ AFM و دیالیز بررسی شد. سمیت سلولی نانوحامل بر سلول های سرطانی رده ی 7 و اثر آن بر تکثیر و مهاجرت این سلول ها نیز مورد ارزیابی قرار گرفت. نتیجه گیری: نتایج نشان داد که نانوحامل دارای میانگین اندازه ی 315 نانومتر، PDI=0.3 و مورفولوژی کروی و یکنواخت است. نانوحامل سنتز شده قادر است حدود 82 درصد از مشتق سولفونامید را در خود بارگذاری کند و رهاسازی کنترل شده ای از دارو را فراهم آورد. این نانوحامل ایمن بوده و با تحویل تدریجی مشتق سولفونامید به سلول های سرطانی منجر به اثر کشندگی بیشتر در غلظت های کمتر نسبت به مشتق سولفونامید شد. همچنین نانوحامل حاوی مشتق سولفانامید در مقایسه با سولفونامید توانست به طور مؤثرتری از تکثیر و پیشروی سلول های سرطانی ممانعت کند. این یافته ها نشان دهنده ی پتانسیل بالای این نانوحامل مهندسی شده در مهار سلول های سرطانی پستان است.

هدف: در این تحقیق به بررسی اثر غلظت ها ی مختلف الیسیتور کیتوزان و زمان در معرض الیستور بودن بر میزان تولید متابولیت های ثانویه و فعالیت آنزیم های آنتی­اکسیدانت در کشت کالوس گیاه گزنه پرداخته شد.مواد و روش­ها: از ریزنمونه برگ گیاهچه استریل در محیط کشت MS هورمون دار جهت تولید کالوس استفاده شد. تیمار کالوس ها در محیط کشت مایع MS و با استفاده از کیتوزان (صفر، 50 و 100 میلی گرم بر لیتر) انجام شد و نمونه برداری در زمان های 24، 48 و 120 ساعت صورت گرفت. در نهایت میزان تولید کوئرستین، کامفرول، روتین، فنل، فلاونوئید و پروتئین کل و همچنین فعالیت آنزیم های فنیل آلانین آمونیالیاز، پلی فنل اکسیداز و پراکسیداز اندازه­گیری شد. آزمایش در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار انجام شد و به‫صورت خرد شده در زمان تحلیل شد. نتایج: فعالیت آنزیم فنیل آلانین آمونیالیاز و پلی فنل اکسیداز در هر سه زمان نمونه­برداری با افزایش غلظت کیتوزان نسبت به شاهد افزایش یافت. فعالیت آنزیم پراکسیداز در زمان نمونه‫برداری 120 ساعت و غلظت 50 میلی‫گرم بر لیتر کیتوزان، 57/2 برابر نمونه شاهد بود. بیشترین میزان تولید کوئرستین در تیمار 100 میلی گرم بر لیتر کیتوزان و زمان 48 ساعت و بیشترین میزان تولید کامفرول و روتین به‫ترتیب در زمان های 48 و 24 ساعت و غلظت 50 میلی گرم بر لیتر کیتوزان بود. نتیجه­گیری: الیسیتور کیتوزان در غلظت­ها و زمان خاصی باعث افزایش تولید متابولیت­های ثانویه و فعالیت آنزیم­های آنتی­اکسیدانتی در کشت کالوس گزنه ­شد. بنابراین در تحقیقات آتی می­توان با استفاده از این الیسیتور و بهینه­سازی شرایط تولید در مقیاس بالا به سمت تولید تجاری این مواد حرکت کرد.

هدف: با توجه به اهمیت پونه کوهی (Mentha longifolia) در صنایع دارویی، این مطالعه با هدف ارزیابی تاثیر ملاتونین بر درصد زنده­مانی سلولی و سطح ترکیبات زیست­فعال مهم پونه کوهی انجام شد.  مواد و روش­ها: این مطالعه در قالب آزمایش فاکتوریل با طرح پایه کاملا تصادفی با سه تکرار انجام شد. ملاتونین (با غلظت­های 0، 100 و 200 میکرومولار بر مبنای مطالعات گذشته) به محیط کشت MS حاوی 2,4-D با غلظت  mg.L-1  1 افزوده شد. بعد از 24، 48 و 72 ساعت از تیمار، درصد زنده­مانی سلولی و سطح ترکیبات مهم پونه به‫ترتیب توسط آزمون تترازولیوم و HPLC سنجش شدند.  نتایج: با افزودن ملاتونین در کشت­سلولی، زنده­مانی سلول های پونه کاهش یافت. با افزایش ملاتونین از 100 به 200 میکرومولار در کشت­سلولی، سطح ترکیبات به‫طور معنی­داری نسبت به شاهد افزایش یافت. سطوح منتول، منتون، پولگون و 1،8-سینئول تا 48 ساعت بعد از تیمار افزایش یافتند اما بعد از آن زمان، کاهش معنی­داری نشان دادند. از آن‫جایی‫که هدف نهایی، افزایش تولید ترکیبات فعال بیولوژیکی است و نه بالاترین زنده­مانی سلولی، لذا با رعایت اعتدال، 48 ساعت بعد از اعمال تیمار 200 میکرومولار ملاتونین، بهترین شرایط را برای حصول سطح بالای متابولیت­های با ارزش پونه فراهم می­کند. به‫طوری‫که تیمار فوق باعث افزایش 125 درصدی منتول، 130 درصدی منتون، 140 درصدی پولگون و 120 درصدی 1،8-سینئول شد.  نتیجه­گیری: کاربرد ملاتونین در غلظت 200 میکرومولار و برداشت متابولیت­ها 48 ساعت بعد از تیمار می­تواند ضمن حفظ سطح کافی زنده­مانی سلول­های پونه کوهی، باعث افزایش غلظت متابولیت­های ثانویه شود.

هدف:Boiss.   Salvia macrosiphon از گونه‫های معطر یک‫ساله  تیره Lamiaceae است که به‫طور وسیعی در کشور ایران می‫روید. به‫دلیل وجود متابولیت های ثانویه، این گونه کاربرد وسیعی در طب سنتی دارد. هدف از این مطالعه، تعیین انواع مختلف کرک در سطح اپی‫درم برگ این گونه و نحوه تغییر تراکم  و نوع کرک در بین جمعیت های مختلف آن است. مواد و روش ها:  به این منظور، تعداد 8 جمعیت از این گیاه از رویشگاه های  طبیعی آن جمع آوری شده و از هر جمعیت 3 برگ سالم و بالغ انتخاب شدند. برش گیری توسط دست انجام شد و رنگ آمیزی مضاعف توسط رنگ‫های کارمن زاجی و آبی متیل صورت پذیرفت. نتایج: در سطح اپیدرم برگ گونه مورد نظر پوشش کرکی متراکمی وجود داشته که متشکل از کرک های غیر غده ای و کرک های غد ه ای است. کرک های غیر غده ای فاقد انشعاب بودند و به اشکال یک تا پنج سلولی مشاهده شدند. کرک های غده ای از نوع سردارپایه کوتاه و پایه بلند، سپری و انگشتی شکل هستند. فراوان ترین نوع کرک ها درسطح برگ همه جمعیت ها، کرک های غیر غده ای دو تا چهار سلولی بودند. در میان کرک های غده ای، فراوان ترین نوع سردار پایه کوتاه بود. نتیجه گیری: تراکم کرک‫ها در بین جمعیت‫های مورد مطالعه متفاوت بوده که نشان دهنده تطابق گیاه  با زیستگاه گیاه  و فرآیند گونه زایی است. همچنین گیاهان جمعیت هایی که دارای تراکم کرک‫های سردار پایه کوتاه بیشتری بودند نسبت به گیاهان سایر جمعیت‫ها عطر بیشتری داشتند.