مجله دانشگاه علوم پزشکی کرمان
سال:1379 | دوره:7 | شماره:2 |تعداد مقالات:8

تحقیقات نشان داده اند که مواجهه با انواع استرس های فیزیکی ـ محیطی در دوران جنینی ، پاسخ های رفتاری موجودات زنده به محرک های مختلف محیط زندگی را تحت تاثیر قرار می دهند. به علاوه نقش هورمون های جنسی به عنوان عوامل موثر در این گونه رفتارها تا حدی به اثبات رسیده است. حس درد هم یکی از رفتارهایی است که شدت احساس آن در اثر اعمال استرس می تواند دستخوش تغییر گردد. در این مطالعه استرس متناوب دوره ای یک ساعته سر و صدا با شدت 120 - 90 دسی بل و فرکانس پایین از نوع White noise در هنگام استراحت شبانه به موش های باردار نژاد NMRI با محدوده وزنی 250 - 200 گرم اعمال شد. در دوره های زمانی 2-3 دقیقه ای شدت و فرکانس صدا در محدوده حداقل و حداکثر تغییر داده می شد. به منظور اندازه گیری آستانه درد، مقدار 50 میکرولیتر فرمالین 2.5 درصد به صورت زیر جلدی در کف پنجه راست فرزندان بالغ موش های گروه شاهد و استرس دیده نر و ماده تزریق گردید. کل زمان آزمایش شامل دو مرحله درد حاد (دقایق 15-0) و درد مزمن (دقایق 50-20) بود. هر 15 ثانیه یک بار بر اساس وضعیت رفتاری امتیاز مناسب برای احساس شدت درد حیوانات منظور گردید. نتایج نشان داد که استرس سر و صدا در دوران جنینی عمدتا آستانه درد مزمن (تونیک) را تحت تاثیر قرار داده و کمتر روی آستانه درد فاز یک موثر می باشد. همچنین مقایسه آستانه درد در فرزندان نر و ماده بالغ شده نشان داد که آستانه درد تونیک موش های ماده استرس دیده نسبت به موش های نر استرس دیده و نیزنسبت به موش های نر و ماده شاهد به طور معنی داری بالا رفته است. با توجه به یافته های این تحقیق می توان اظهار نظر کرد که استرس سر و صدا در دوران جنینی می تواند آستانه درد تونیک را بالا ببرد که احتمالا از طریق افزایش آزاد سازی مواد مخدر درون زا یا فعال تر کردن سیستم عصبی کنترل کننده درد موجب کم دردی (هیپوآلژزی) می گردد.

بتاتالاسمی ماژور یکی از بیماری های ارثی است که در کشور ما شیوع نسبتا بالایی دارد. یکی از عوارض این بیماری اسکولیوز است. در این مطالعه، 100 کودک تالاسمیک استان کرمان از نظر اسکولیوز بررسی شدند. متغیرهای مورد نظر شامل سن، جنس، طحال برداری، بلوغ جنسی، محل اسکولیوز، وضعیت خون گیری، شروع زود هنگام دفروکسامین، مقدار دفروکسامین و استئوپنی بودند. در هر مورد شیوع و شدت اسکولیوز مورد بررسی قرارگرفت. نود و سه نفر (93%) درجاتی از اسکولیوز داشتند. از این تعداد 35 نفر (36.7%) اسکولیوز خفیف (کمتر از5 درجه) 43 نفر (42.6%) اسکولیوز متوسط (9-5 درجه) و 15 نفر (16.1%) اسکولیوز شدید (بالاتر از 10درجه) داشتند. نتایج حاصله نشان داد که شیوع اسکولیوز با خون گیری ناکافی مرتبط نیست، ولی شدت آن با خون گیری ناکافی ارتباط دارد. بررسی های قبلی نیز هیپرترانسفوزیون و هموگلوبین بالاتر را در بهبود وضعیت زندگی بیماران و عوارض بدنی کمتر موثر می دانند. بنابر این لازم است که شیوه خون گیری در این بیماران بهبود یابد.

به منظور تعیین هزینه اثر بخشی برنامه های غربال گری سیفلیس در بخش بهداشت و درمان، مطالعه ای بر مستندات موجود در مرکز بهداشت شهرستان شیراز و بیمارستان های زنان زینبیه و حافظ شیراز، طی سال 1377 انجام گرفت. در مجموع 20716 نفر توسط سه برنامه مختلف غربال گری سیفلیس مورد آزمون قرار گرفتند (14854 نفر توسط برنامه غربال گری داوطلبین ازدواج، 3250 نفر توسط برنامه غربال گری درخواست کنندگان گواهی صحت مزاج و 2612 نفر توسط برنامه غربال گری خانم های حامله) که از این تعداد 6 مورد بیمار مبتلا به سیفلیس (0.03%) توسط آزمایشات سرولوژیک(FTA-ABS, VDRL) تشخیص داده شدند. جهت ارزیابی اقتصادی این برنامه ها از الگوی تحلیل تصمیم گیری استفاده شد. با احتساب هزینه های مستقیم، مقرون به صرفه ترین برنامه، غربال گری خانم های حامله می باشد. با توجه به محاسبات به عمل آمده، برنامه های کنونی غربال گری سیفلیس حتی در شیوع های کمتر (0.022% (نیز مقرون به صرفه می باشند. لذا از آن جایی که عدم مشارکت همه جانبه بخش خصوصی در گزارش مبتلایان سیفلیس، سبب خدشه دار شدن سیستم گزارش دهی و مراقبت از بیماران می گردد، ادامه روند کنونی برنامه های غربال گری سیفلیس امری ضروری به نظر می رسد.

دست یافتن به راهکارهای عملی جهت غربال گری سرطان پستان در سطح وسیع و گسترده و برای تمامی اقشاری که امکان دسترسی به پزشک متخصص را به دلایل اقتصادی، بعد مسافت و... ندارند، ضروری می باشد. لذا این پژوهش جهت تعیین حساسیت و ویژگی تشخیص توده های پستان توسط بهورزان در مقایسه با پزشک متخصص صورت گرفت. مطالعه روی 2000 خانم مراجعه کننده به خانه های بهداشت شهرستان های کرمان و زرند انجام و نتایج معاینه توسط بهورزان با نتایج معاینه توسط پزشک متخصص زنان مقایسه گردید. از مجموع 2000 خانم معاینه شده توسط بهورزان، 170 نفر دارای نکته پاتولوژیک و 1830 نفر بدون نکته پاتولوژیک گزارش شدند. از تعداد 169 نفری که توسط پزشک دارای نکته پاتولوژیک تشخیص داده شدند، 162 نفر آنها توسط بهورزان نیز دارای نکته پاتولوژیک گزارش شدند. در مجموع تنها 7 مورد در معاینه توسط پزشک دارای نکته پاتولوژیک بودند که در معاینه توسط بهورز تشخیص داده نشده بودند و 8 نفر در معاینه توسط بهورزان دارای نکته پاتولوژیک گزارش شدند که در معاینه توسط پزشک طبیعی گزارش شدند. با نتایج بدست آمده حساسیت کار بهورزان (Sensitivity) نسبت به پزشک متخصص 99.18% و ویژگی آن (specificity) 95.8% بود. با توجه به حساسیت و ویژگی به دست آمده می توان گفت که غربال گری توسط بهورزان می تواند کمک شایانی به تشخیص زودرس توده های پستان بنماید.

یکی از مطالب جالب توجه در دندانپزشکی، مطالعه اکلوژن و رابطه آن با عملکرد سیستم جونده است. با توجه به این که دندان ها یکی از اجزا اساسی سیستم جونده هستند و ارتباط نزدیکی با عضلات و مفصل گیجگاهی - فکی دارند، پس می توانند باعث تغییرات در این اجزا شوند. در این تحقیق 125 بیمار بی دندان پارسیل در طول 7 ماه غیر متوالی در سال 1377 در بخش تشخیص دانشکده دندانپزشکی رفسنجان، از نظر سلامت و بیماری مفصل گیجگاهی ـ فکی مورد معاینه قرار گرفتند. 76.8% از بیماران مورد مطالعه دچار اختلالات مفصل گیجگاهی ـ فکی بودند و تنها 35.4% مبتلایان از مشکلات خود آگاهی داشتند. شایع ترین یافته پاتولوژیک مفصل، صدای مفصلی بود. بیشترین شیوع اختلالات در اکلوژن کلاس دو انگل و از نظر اکلوژن فانکشنال در گروپ فانکشن (Group function) مشاهده شد. هر چه طول مدت زمان بی دندانی بیشتر بود، میزان مشکلات مفصل گیجگاهی ـ فکی نیز بیشتر بود. فراوان ترین مشکلات مفصل گیجگاهی ـ فکی مربوط به حالت بی دندانی انتهای آزاد بود و بیشترین تماس های پیش رس در حرکت پیش گرایی مشاهده گردید. با توجه به نتایج تحقیق مبنی بر این که بی دندانی پارسیل می تواند عامل مهمی در ایجاد اختلالات مفصل گیجگاهی ـ فکی باشد، پیشنهاد می شود در برخورد با این گونه بیماران راهنمایی لازم در جهت جایگزینی دندان های از دست رفته و ایجاد یک اکلوژن با ثبات به عمل آید تا در آینده از مشکلات پیچیده تر و یا غیر قابل برگشت مفصل گیجگاهی ـ فکی جلوگیری شود.

تعویض خون، یکی از راه های درمان هیپربیلی روبینمی نوزادان و جلوگیری از کرنیکتروس می باشد و البته خود، بدون خطر و عارضه نیست. تغییرات بیوشیمیایی مختلف و تغییرات اسید و باز در خون نوزادانی که تعویض خون شده اند، از جمله عوارض شایعی هستند که بر اساس مطالعات انجام شده در ارتباط مستقیم با عواملی مثل نوع و طول عمر خون مورد استفاده، سن جنینی نوزاد و ... می باشند. در پژوهش حاضر تعداد 47 مورد تعویض خون (42.6% دختر و 57.4% پسر) که طی 13 ماه در بخش نوزادان بیمارستان شماره 1 دانشگاه علوم پزشکی کرمان انجام شده بود، تحت بررسی آزمایشگاهی قرار گرفت. در هر نوزاد، نمونه های قبل و بعد از تعویض، از کاتتر ورید نافی و هم چنین یک نمونه از کیسه خون جهت بررسی غلظت پتاسیم و گازهای خون تهیه شد و نتایج حاصله با توجه به عواملی چون سن جنینی نوزاد، حجم و طول عمر خون مورد استفاده و طول مدت تعویض خون مورد ارزیابی قرار گرفتند. در این پژوهش نیز مانند اغلب پژوهش های قبلی، پتاسیم خون بعد از تعویض افزایش یافت. این تغییرات به طور واضحی با افزایش غلظت پتاسیم کیسه خون مرتبط بودند (0.002=P). در بیشتر موارد غلظت پتاسیم در کیسه های خون مورد استفاده از حد مجاز برای تعویض خون نوزادان (کمتر از 6 میلی اکی والان / لیتر) بالاتر بود. غلظت پتاسیم در کیسه خون ارتباط معنی داری با طول عمر خون داشت (0.001=P). غلظت بی کربنات سدیم خون نوزاد پس از تعویض خون کاهش واضحی را نشان داد. این پدیده ارتباط معنی داری با غلظت بیکربنات سدیم خون مورد استفاده (0.002=P) و طول عمر خون (0.003=P) داشت. علی رغم کاهش بیکربنات سدیم، pH خون نوزادان پس از تعویض خون تغییرات واضحی را نشان نداد. میانگین فشار نسبی اکسیژن (PO2) و اشباع اکسیژن (SO2) خون وریدی پس از تعویض خون افزایش معنی داری داشت (0.001>P). این تغییرات ارتباط خاصی با سایر عوامل (سن، حجم و طول عمر خون، طول مدت تعویض، فشار نسبی و اشباع اکسیژن کیسه خون) نداشت. در هر حال، هنگام تعویض خون نوزادان دقت بیشتر در انتخاب خون به ویژه از نظر طول عمر آن توصیه می گردد.

تاکنون ضایعات پوستی گوناگونی در محل اسکار ناشی از هرپس زوستر توصیف شده است. در این مقاله ضایعات پاپولوندولر محدود زوستریفرم در محل اسکار آتروفیک هرپس زوستر و با انتشار در درماتوم های S2 وL3  در یک خانم 55 ساله گزارش می شود. هم زمان با پیدایش ضایعات پاپولوندولر، در نواحی صورت و ساعد بیمار نیز اریتم ظاهر شده که با ضعف، بی حالی و لاغری همراه بوده است. تشخیص آسیب شناسی ضایعه اریتماتوی صورت، لوپوس اریتماتو گزارش شده است. در آسیب شناسی ضایعات پاپولوندولر، رسوب موسین در درم پاپیلرورتیکولر، بدون تغییرات اپیدرمی و یا التهابی معمول لوپوس اریتماتو مشخص گردیده است. رسوب موسین در درم و در محل اسکار آتروفیک هرپس زوستر تا آن حد که منجر به پیدایش بثورات پاپولوندولر شود، یک یافته غیر معمول و بی نظیر در لوپوس اریتماتوی سیستمیک می باشد.

در این مقاله وقوع سقط فراموش شده در حاملگی سرویکال در یک زن 38 ساله P2G1001 گزارش می گردد. این بیمار به علت ادامه خون ریزی واژینال بعد از کورتاژی که 14 روز قبل در بیمارستان دیگری برای وی انجام شده بود، مراجعه کرد. گزارش پاتولوژی وی بیان کننده سقط فراموش شده بود. با توجه به شواهد سونوگرافی، بیمار با تشخیص تخلیه ناقص رحم مجددا تحت کورتاژ قرار گرفت. در جریان عمل به علت خون ریزی شدید و غیر قابل کنترل تصمیم به لاپاراتومی و هیسترکتومی گرفته شد. در لاپاراتومی با وجود سرویکس متسع تشخیص حاملگی سرویکال گذاشته شد و برای متوقف ساختن خون ریزی، هیسترکتومی با حفظ تخمدان ها صورت گرفت. بعد ازچهار روز بیمار با حال عمومی خوب از بیمارستان مرخص گشت. گزارش پاتولوژی نشان دهنده کاشته شدن و نفوذ جفت در ناحیه آندوسرویکس رحم بود.