به منظور تعیین اثر سطح و منبع چربی بر عملکرد پروار گوساله های نر کردی، 90 راس گوساله با میانگین وزن اولیه 224 ± 18 کیلوگرم در شرکت گوشت زیاران در منطقه زیاران بمدت 98 روز با جیره های غذایی (1) بدون مکمل چربی؛ (2) حاوی %5 پیه و (3) حاوی %5 چربی مخلوط (پیه و چربی طیور به نسبت 4 به 1) تغذیه شدند. در این پژوهش قابلیت هضم ظاهری مواد مغذی جیره ها، افزایش وزن روزنه، بازده غذایی، درصد لاشه، قطعات لاشه، چربی داخلی، ضخامت چربی پشت، سطح مقطع ماهیچه راسته، اندازه گیری شدند. میانگین قابلیت هضم ظاهری چربی خام جیره های 2, 1 و 3 به ترتیب %68.84, %59.3 و %78.54 قابلیت هضم دیواره سلولی %47.0 , %49.2 و %40.5 و قابلیت هضم دیواره سلولی منهای همی سلولز %42.0 , %44.1 و %38.0 بود. تفاوت بین میانگین ها در مورد صفات فوق معنی دار بود (P<0.05). قابلیت هضم ماده خشک و پروتئین خام به طور معنی دار تحت تاثیر جیره غذایی قرارنگرفتند. میانگین افزایش وزن روزانه گوساله های تغذیه شده با جیره های 2, 1 و3 به ترتیب 0.864, 0.735 و 0.930 کیلوگرم، ضریب تبدیل غذایی 8.34, 10.77 و 7.92 و ضخامت چربی پشت 10.25, 8.98 و 9.90 میلیمتر بودند، تفاوت بین میانگین ها برای این صفات معنی دار بود (P<0.05). درصد لاشه گرم گوساله های تغذیه شده با جیره های 2, 1 و3 به ترتیب برابر 55.00, 54.18 و 54.33 و درصد چربی داخلی 4.12, 5.11 و 4.76 بودند که از نظر آماری بطور معنی داری تحت تاثیر جیره غذایی قرارنگرفتند . تفاوت معنی داری بین گوساله های تغذیه شده با جیره های مختلف از نظر سطح مقطع ماهیچه راسته و ترکیبات شیمیایی گوشت بدون استخوان دنده های 11, 10 و 12 وجود نداشت.

این پژوهش به منظور مطالعه اثرات بنتونیت فراوری شده و نشده و کلینوپتیلولیت روی توان تولیدی و فراسنجه های هضم و تخمیر مواد خوراکی صورت گرفت. با توجه به نتایج آزمایشگاهی مرحله اول و پس از تعیین ترکیبات شیمیایی، چهار جیره غذایی که از لحاظ غلظت انرژی و پروتئین یکسان، ولی از نظر ماده معدنی افزودنی متفاوت بود، متوازن و به صورت کاملا مخلوط تهیه گردید. 4 درصد ماده افزودنی به جیره ها به ترتیب: بنتونیت فراوری شده (جیره 1) بنتونیت طبیعی (جیره 2)، زئولیت (جیره 3) و ماده بی اثر (جیره4 یا شاهد) بود. در این پژوهش از 32 راس گوساله نر هلشتاین با میانگین وزنی (237 ± 16) کیلوگرم و میانگین سنی (210 ± 20) روز استفاده شد که بطور تصادفی با استفاده از طرح کاملا تصادفی به 4 جیره اختصاص داده شد. در طول 190روز دوره آزمایش (25 روز دوره پیش آزمایش) گوساله ها انفرادی و به طور آزاد تغذیه شدند. در پایان آزمایش در زمانهای صفر، 3 و 6 ساعت پس از خوراک، از مایع شکمبه گوساله ها نمونه برداری و جمعیت باکتریایی، پروتوزوایی، pH و نیتروژن آمونیاکی نیز در همین زمانها اندازه گیری شد. بر اساس نتایج بدست آمده افزایش وزن روزانه گوساله های مصرف کننده جیره های آزمایشی 1 و2 و3 و4 (به ترتیب 1294, 1200, 1311 و 1107 گرم در روز و این اختلاف معنی دار بود (P<0.01). استفاده از کلینوپتیلولیت، بنتونیت فرآوری شده و بنتونیت طبیعی به ترتیب (6.63, 6.41, 6.37) سبب بهبود معنی دار ضریب تبدیل شدند (P<0.01). در خصوص فراسنجه های تخمیر سطح زیر منحنی تغییرات غلظت نیتروژن آمونیاکی در شکمبه گوساله های مصرف کننده جیره های 3, 2, 1 و 4 به ترتیب 77.23, 73.83, 55.51, 52.75 سانتیمتر مربع بود که اختلاف بین جیره ها معنی دار نبود (P≥0.05). بیشترین میزان تغییر در pH شکمبه در 3 ساعت پس از مصرف خوراک مربوط به مصرف جیره 4 (0.37 واحد) و کمترین میزان مربوط به مصرف جیره 1 (0.15 واحد) بود و جیره های ازمایشی 2 و 3 به ترتیب با 0.3 و 0.21 در بین این دو قرار داشتند و این اختلاف معنی دار بود (P<0.01). همچنین مصرف بنتونیت فرآوری شده و طبیعی، و کلینوپتیلولیت سبب کاهش جمعیت پرتوزوایی شد. از نظر ترکیبات لاشه (گوشت لخم، چربی و استخوان) و بازده لاشه، تفاوت معنی داری بین جیره ها مشاهده نشد (P≥0.05).

در این مطالعه، از تعداد 30 راس گوساله هلشتاین، یک روزه نر (13 راس) و ماده (17 راس)، در یک طرح کاملا تصادفی، برای تعیین اثرات زئولیت طبیعی (کلینوپتیلولیت) روی جذب ایمونوگلوبولینها و ویتامین A در آغوز ضریب روانی مدفوع و افزایش وزن گوساله ها استفاده گردید. کلینوپتیلولیت در سطوح صفر، 5/0 ، 1 ، 5/1 و 2 گرم به ازای هر کیلوگرم وزن زنده بدن در روز به اغوز و سپس شیر مصرفی اضافه گردید.در ساعات صفر، 4، 8، 16، 24،پس از تولد با استفاده از لوله خلاءدار بدون ماده ضدانعقا، از ورید وداج خونگیری بعمل آمد. ضریب روانی مدفوع روزانه (صبح و عصر) تعیین گردید. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که کلینوپتیلولیت اثر معنی دار (P<0.01) روی غلظت ایمونوگلوبولینهای سرم خون دارد. میانگین غلظت ایمونوگلوبولینهای G و M سرم خون، 24 ساعت پس از تولید، در گروهی که یک گرم کلینوپتپلولیت به ازای هر کیلو گرم وزن زنده بدن دریافت کرده بودند بیشترین (بترتیب 41/23 و 35/2 گرم در لیتر) و در گروه شاهد کمترین بود ( بترتیب 91/17 و 35/2 گرم در لیتر). تفاوت بین میانگین غلظت ایمونوگلوبولین A سرم خون گوساله که با تیمار مختلف تغذیه شده بودند. معنی دار بود. میانگین غلظت ویتامین A سرم خون در بین گروههای آزمایشی اختلاف معنی دار داشت (P<0.01) .غلظت ویتامین A سرم خون در گروهی که با 2 گرم کلینوپتیلولیت تغذیه شده بودند بیشترین بود (66/63 میکروگرم در دسی لیتر) و در گروهی که با 2 گرم لینوپتیلولیت تغذیه شده بودند کمترین بود (51 میکروگرم در دسی لیتر). ضریب روانی مدفوع در هفته اول و دوم، بین گروههای آزمایشی تفاوت معنی داری داشت (P<0.05) و این فراسنجه در گروهی که با یک گرم کلینوپتیلولیت تغذیه شده بودند در هفته اول و دوم بترتیب برابر 2/1 و 35/1 و در گروهی که 2 گرم دریافت کرده بودند بترتیب برابر 02/2 و 82/2 بود. میانگین افزایش وزن بدن در هفته چهارم تغذیه 35/0 ، 43/0، 41/0 ، 41/0 و 41/0 برای گروههای تغذیه شده با صفر، 5/0، 1 و 5/1 و 2 گرم کلینوپتیلولیت به ازای هر کیلوگرم وزن بدن از روز تولد تا 30 روزگی و پس از آن اثرات مطلوبی روی افزایش جذب ایمونوگلوبولینهای M,G ویتامین A، آغوز، افزایش وزن روزانه و کاهش ضریب روانی مدفوع داشت.

آزمایش حاضر به منظور بررسی ترکیب شیمیایی و خصوصیات هضمی و تخمیری برگ توت سیاه و یا جیره های حاوی مقادیر صفر، 25، 50، 75 و 100 درصد از آن، توسط جمعیت کامل میکروارگانیسم ها یا قارچ های شکمبه گوسفند، انجام گرفت.ماده خشک، پروتئین خام، الیاف نامحلول در شوینده خنثی (NDF) و اسیدی (ADF)، خاکستر و تانن برگ توت سیاه به ترتیب 96.5، 19.30، 36.82، 15.90، 9.31 و 0.30 درصد بود. مقدار عامل تفکیک کننده، ماده آلی واقعا تجزیه شده، تولید توده میکروبی و بازده آن در توت سیاه بیشتر از علوفه یونجه بود (P<0.05). با افزایش مقدار برگ توت در جیره تولید گاز افزایش یافت، به طوری که جیره حاوی 30 درصد برگ توت بیشترین پتانسیل تولید گاز را داشت (P<0.05). با افزایش مقدار برگ توت در جیره تجزیه دیواره سلولی، قابلیت هضم ماده آلی، انرژی قابل متابولیسم و اسیدهای چرب کوتاه زنجیر افزایش یافت (P<0.05). بنابراین، جایگزین کردن علوفه یونجه با برگ توت در جیره اثر منفی بر فعالیت هضمی میکروارگانیسم ها، به ویژه قارچ های جداشده شکمبه که بیشتر هاضم الیاف و بخش های سخت گیاه هستند، ندارد و می توان از برگ توت به دلیل پروتئین بیشتر و الیاف کمتر، به جای یونجه در جیره بره های پرواری استفاده کرد.

به منظور بررسی سطوح مختلف موننسین بر روی صفات عملکردی، مصرف و بازده خوراک و همچنین میزان اسیدهایچربفرار شکمبه گوساله های قطع شیر هلشتاین، آزمایشی با 66 رأس گوساله ماده با میانگین سن 5± 90 روز و میانگین وزن 5± 103 کیلوگرم در قالب طرح کاملاً تصادفی به مدت 90 روز انجام شد. تیمارها شامل: 1) گروه شاهد بدون دریافت موننسین، 2) گوساله هایی که 70 میلی گرم موننسین در روز دریافت کردند و 3) گوساله هایی که 140 میلی گرم در روز موننسین دریافت کردند. ماده خشک مصرفی روزانه گوساله ها دارای تفاوت معنی دار (01/0=P) بود. میانگین خوراک مصرفی روزانه به ترتیب برای تیمارهای 1تا 3 برابر با 99/5، 82/5 و 04/4 کیلوگرم بود که تیمار حاوی 70 میلی گرم موننسین کمترین مصرف و تیمار حاوی 140 میلی گرم موننسین بالاترین مصرف را دارا بودند. ضریب تبدیل غذایی در ماه 5 بین گروه های آزمایشی دارای تفاوت معنی دار بود (05/ 0=P). وزن بدن گوساله هایی که موننسین دریافت کرده بودند بیشتر از گروه شاهد بود و در کل وزن بدن تیمار حاوی 70 میلی گرم موننسین با گروه شاهد دارای تفاوت معنی دار بود (05/0≥ P). میانگین افزایش وزن روزانه ماه پنجم بین گروه های آزمایشی دارای تفاوت معنی دار (05/ ≥ P) بود و تیمار با 140 میلی گرم موننسین دارای بیشترین افزایش وزن روزانه بود. میانگین افزایش قد گوساله ها نیز بین تیمارهای آزمایشی دارای تفاوت معنی دار (05/ ≥ P) بود و تیمار با 70 میلی گرم موننسین با 65/12 سانتی متر افزایش قد دارای بیشترین رشد بود. تیمارهای آزمایشی از لحاظ پروپیونات نیز دارای تفاوت معنی دار بودند، به طوری که تیمار حاوی 70 میلی گرم موننسین دارای بیشترین غلظت بود.