هدف: بررسی وضعیت آلودگی گله های مرغ مادر به پاستورلا مولتوسیدا.طرح: مشاهده ای - توصیفی.روش: تعداد هزار و سیصد و هفتاد نمونه سواب حلقی از یازده گله مرغ مادر، سه گله سالم، سه گله بهبود یافته، سه گله مبتلا به شکل مزمن و دو گله آلوده در استانهای تهران، خراسان و مازندران تهیه شد. نمونه ها به وسیله محیط انتقال به آزمایشگاه حمل و سپس از نظر وجود باکتری پاستورلا مولتوسیدا آزمایشهای مختلف کشت باکتریایی انجام و موارد مثبت پاستورلا مولتوسیدا با آزمایشات مختلف جهت تشخیص تفریقی تایید گردیدند.نتایج: در بررسی انجام شده، از کشت سوآب حلقی گله های به ظاهر سالم، گله های دارای سابقه بیماری (شفایافته)، گله های مبتلا به فرم مزمن هیچ مورد پاستورلا مولتوسیدا جدا نشد. در گله های مبتلا به فرم حاد هم از سواب حلقی و هم از لاشه پاستورلا مولتوسیدا جدا گردید.نتیجه گیری: این بررسی نشان می دهد که گله های به ظاهر سالم و گله های شفا یافته از بیماری به طور معمول حامل پاستورلا مولتوسیدا نیستند و آلودگی می تواند از طرق مختلف از جمله پرنده آلوده، آب و دان آلوده، جوندگان و... وارد گله شده و موجب آلودگی و بیماری گردد.