سردبیر محترم مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکیبا سلام و تشکر از گروه تحریریه و همچنین خواننده و نقاد محترم، موراد زیر جهت توضیح و بهره مندی سایر خوانندگان به عرض می رسد.1. توصیفی یا تحلیلی بودن مطالعه: مطالعات توصیفی مقطعی از گروه مطالعاتی هستند که هم در گروه توصیفی (نظیر مطالعه موردی، مطالعات سری موردی) و هم تحلیلی (کوهورت و مورد شاهدی) قرار می گیرند.

زمینه و هدف: آندومتریت پس از سزارین و عفونت زخم عوارض قابل ملاحظه ای را با وجود به کارگرفتن راهبردهای متفاوت به جای می گذارد. زایمان به روش سزارین، شایعترین عمل جراحی باز شکم است. مطالعه حاضر با هدف ارزیابی اثرات پیشگیرانه شستشوی واژن با بتادین بر روی آندومتریت و عفونت زخم پس از سزارین انجام شد.روش تحقیق: این مطالعه که به صورت کارآزمایی بالینی شاهددار تصادفی شده انجام شد، 526 زن باردار که کاندید سزارین بودند، به صورت تصادفی انتخاب و مورد تحقیق قرار گرفتند. افراد با حاملگی کمتر از 37 هفته، جفت پرویا، وجود کوریوامنیوتیت، آنمی شدید (هماتوکریت کمتر از 30%)، دیابت، چاقی کشنده (وزن بیشتر از 114 کیلوگرم)، دفع مکونیوم، حاملگی دوقلو و بیشتر، القای زایمان طولانی مدت (بیشتر از 10 ساعت)، توقف نزول در جایگاه های پایین (صفر و بیشتر)، کیسه آب پاره طولانی (بیشتر از 18 ساعت) از مطالعه حذف شدند. برای نیمی از بیماران (263 نفر) شستشوی شکم به تنهایی و برای گروه دیگر (مورد) شستشوی شکم به همراه شستشوی واژن با بتادین قبل از عمل انجام شد. تمام بیماران در زمان کلامپ بند ناف آنتی بیوتیک پروفیلاکتیک دریافت نمودند. بیماران از نظر وجود آندومتریت (تب 38.4 درجه سانتیگراد یا بالاتر بعد از 24 ساعت اول پس از عمل همراه با تندرنس رحم در غیاب عفونت سایر نقاط) و عفونت زخم پس از عمل بررسی شدند.یافته ها: میزان بروز آندومتریت در گروه مورد 3.4% و درگروه شاهد 4.6% بود (P=0.50) میزان عفونت زخم در گروه مورد 1.5% و در گروه شاهد 1.9% بود که ار نظر آماری تفاوت معنی داری مشاهده نشد.نتیجه گیری: شستشوی واژینال با بتادین قبل از سزارین تاثیری در کاهش میزان آندومتریت پس از عمل ندارد.

زمینه و هدف: پارگی پیش از موعد و پره ترم پرده ها (Preterm Premature Rupture of Membrane: PPROM) یکی از شایعترین عوارض مامایی و از مهمترین مشکلات در طب نوزادان است که مادر و جنین را در معرض خطر قرار می دهد و از عوامل مهم مرگ و میر نوزادان است و با وجود شیوع بالای آن در حاملگی، در درمان آن اختلاف نظر وجود دارد، مطالعه حاضر با هدف مقایسه اثر مصرف آنتی بیوتیک در مقابل مصرف آنتی بیوتیک به همراه کورتیکواستروئید و توکولیتیک در بیماران با پارگی زودرس کیسه آب در هفته 28-34 بارداری بر برخی از پیامدهای کوتاه مدت نوزادی انجام شد.روش تحقیق: در این مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی شاهددار، 64 زن باردار با PPROM به صورت تصادفی به دو گروه درمانی مورد و شاهد تقسیم شدند. بیماران در گروه مورد، آنتی بیوتیک، توکولیتیک و کورتیکواستروئید و در گروه شاهد فقط درمان آنتی بیوتیکی دریافت نمودند. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و آزمون های تی مستقل، کای اسکوئر، در سطح معنی داری P<0.05 تجزیه و تحلیل شدند.یافته ها: بین دو گروه از نظر توزیع جنسی (P=0.8)، وزن زمان تولّد نوزاد (P=0.67)، طول مدت بستری در بیمارستان (P=0.07)، میانگین نمره آپگار (P=0.32) و شیوع مرگ نوزادی (با وجود کمتر بودن در گروه مورد) (P=0.67) اختلاف آماری معنی داری مشاهده نشد.نتیجه گیری: از نظر میزان بروز پیامدهای نوزادی بین دو گروه اختلاف آماری معنی داری وجود نداشت اما میزان بروز پیامدها در گروه مورد کمتر از شاهد بود، در این زمینه انجام مطالعات کارآزمایی بالینی بیشتری لازم است تا نتایج استفاده از درمان همزمان آنتی بیوتیک، توکولیتیک و کورتیکواستروئید بر پیامدهای نوزادی آشکارتر گردد.

زمینه و هدف: شیوع اختلالات روان پزشکی در کودکان و نوجوانان حدود 10 تا 20% می باشد. افسردگی با میزان بالایی در مجروحان جنگی دارای آسیب مغزی گزارش شده است که این خود می تواند مرتبط با برخی اختلالات روان پزشکی در فرزندان آنان باشد. این مطالعه با هدف تعیین شیوع اختلالات روان پزشکی در فرزندان جانبازان و مقایسه آن با گروه کنترل در شیراز انجام گردید.روش بررسی: این پژوهش به صورت مقطعی بر روی فرزندان 18-12 ساله 223 خانواده جانباز 70%-25% شهرستان شیراز انجام شد. نمونه گیری به صورت تصادفی بر اساس لیست جانبازان شهر شیراز انجام گرفت. هم چنین گروه کنترل نیز از بین دانش آموزان 18-12 ساله شهرستان شیراز انتخاب گردید. تشخیص گذاری بر اساس مصاحبه بالینی نیمه ساختار یافته، DSM-IVبه وسیله K-SADS-PL (Kiddle Schedule for Affective Disorder and Schizophrenia Present and Life time Version) که دارای اعتبار و پایایی کافی است؛ صورت گرفت. از تست های آماری تی تست و فیشر در موارد مناسب استفاده شد.یافته ها: در این مطالعه از 223 خانواده جانباز که مورد مصاحبه قرار گرفتند، در 123 خانواده حداقل یک فرزند مبتلا به یکی از اختلالات روان پزشکی مشاهده گردید که در این تعداد 52 نفر پسر (15%) و 71 نفر دختر (20%)، حداقل یک اختلال روان پزشکی دیده شد و شیوع اختلالات افسردگی شامل دیس تایمی (3/2%)، افسردگی اساسی (4/8%) و افسردگی مینور(8/5%) و شیوع اختلالات اضطرابی شامل اختلال اضطراب منتشر (1/10%)، اختلال اضطراب جدایی (4/1%) و اختلال وسواسی جبری (4%) اختلال هراس (2/3%)، اختلال استرس پس از سانحه (2/3%)، اختلال فوبی اجتماعی (3/4%)، اختلال فوبی خاص (2%) و آگوروفوبیا (4/1%) بود.نتیجه گیری: هر چند شیوع انواع اختلالات افسردگی و اضطرابی تفاوت آماری معنی داری با گروه کنترل نداشت، ولی با توجه به شیوع بالاتر بعضی از اختلالات اضطرابی مانند اختلال اضطراب منتشر (Generalize Anxiety Disorder) و بعضی از علایم افسردگی، نیاز به بررسی بیشتر و اقدامات مشاوره، پیشگیری و درمانی در فرزندان جانبازان ضروری به نظر می رسد.

زمینه و هدف: آموزش بالینی از مقاطع حساس آموزش پزشکی است که در شکل دهی توانمندیهای حرفه‎ای فراگیران نقش عمده‎ای دارد. ارتقا کیفیت آموزش بالینی مستلزم بررسی مستمر وضعیت موجود، شناخت نقاط قوت و اصلاح نقاط ضعف است.هدف از این مطالعه به منظور ارزیابی کیفیت آموزش بالینی از دیدگاه دانشجویان بالینی انجام شد.روش و ابزار: جهت انجام این مطالعه توصیفی- تحلیلی با استفاده از پرسشنامه خود ایفا به طور تصادفی از 320 نفر از دانشجویان بالینی درخواست شد که به پرسش نامه تنظیم شده پاسخ دهند. در مجموع 249 پرسش نامه که به طور کامل پر شده بود با استفاده از شاخص مرکزی و پراکندگی، آزمون  t.test آنالیز واریانس یکراهه و شفه تجزیه و تحلیل شد.نتایج : دانشجویان بالینی حیطه تسلط علمی اساتید را خوب، حیطه مدیریت آموزشی و ارتباط و مشاوره را متوسط ارزیابی نمودند. بیشترین میانگین نمره در حیطه تسلط علمی مربوط به تسلط اساتید به مطالب مورد تدریس، در حیطه مدیریت آموزشی مربوط به انتخاب بیماران بر اساس اهداف دوره بالینی، در حیطه ارتباط و مشاوره مربوط به ارایه بازخورد به دانشجویان در طول دوره بالینی بود.نتیجه گیری: نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که از نظر دانشجویان مورد مطالعه کیفیت آموزش بالینی در حد نسبتا مطلوبی قرار دارد. حضور فعال و موثر اساتید در عرصه‎ های بالینی، تشکیل کارگاه های آموزشی با هدف تغییر نگرش و آشنایی هر چه بیشتر آنان با روش های نوین آموزش و ا رزیابی، رعایت توازن بین پذیرش دانشجو با امکانات موجود آموزشی از راههای بنیادی و اساسی ارتقا کیفیت آموزش بالینی می باشد.

مقدمه: یکی از شیوه های آموزشی در دانش پزشکی، روش بالینی و بیمارستانی، دارالحکمه و شیوه خودخوان هست. این شیوه آموزشی دارای تاریخ شگفت انگیزی می باشد. در واقع شکل گیری آن به خاطر ایجاد محدودیت دینی علمای فقه حنفی در مدارس و مساجد در منطقه ماوراءالنهر در دوره سامانیان (874-1004 م) می باشد. روش بررسی: در این پژوهش با مطالعه آثار مرتبط با تمدن اسلامی اعم از نوشته های منابع دست اول، تحقیقات و پژوهش های جدید و با دسته بندی اطلاعات، طرح کلی از آموزش علوم پزشکی به شیوه خودخوان در دوره سامانیان ارایه می گردد. نتایج: با بررسی و جمع بندی مطالب موجود برخلاف این تصور که ایجاد این محدودیت باعث توقف و انحطاط علمی می شد، اما این محدودیت سبب رونق عمیق دانش پزشکی شد. حتی این مسیله سبب توسعه کتابخانه های مجهز و رجوع علمای علوم عقلی و پزشکان به این کتابخانه ها شد، و این مسیله در نهایت سبب مطالعه کتابهای بسیار و نگارش کتاب های مفید پزشکی و داروسازی گردید. نتیجه گیری: با نگاهی اجمالی به امر آموزش پزشکی یا شیوه های گوناگون در تمدن اسلامی به خوبی پی به اهمیت این شیوه آموزشی در دوره سامانیان می بریم. در این پژوهش به بررسی روش بالینی و بیمارستانی، دارالحکمه و شیوه خودخوان، مشاهیر پزشکی و بررسی آثاری که با این شیوه شکل گرفتند می پردازیم. بی تردید این توجه به آموزش پزشکی، منجر به تاثیر تمدنی در سایر مناطق جهان بوده و سبب تحولی بنیادین در شیوه ها و متد آموزش پزشکی در تاریخ جهان شده است.

زمینه و هدف: فعالیت بدنی و استفاده از مکمل های گیاهی می تواند آنزیم های کبدی را تحت تاثیر قرار دهد. کورکومین، ماده موثر (دی فرولوییل متان) زردچوبه است که دارای خواص آنتی اکسیدانی، ضدباکتریایی، ضدقارچی، ضدویروسی، ضدالتهابی و ضدتکثیری است و می تواند نقش مهمی در جلوگیری از فیبروز کبدی داشته باشد. این مطالعه به منظور تعیین اثر شش هفته تمرین تناوبی شدید (high intensity interval training: HIIT) همراه با مصرف مکمل نانوکورکومین بر سطوح سرمی آنزیم های کبدی دانشجویان دختر دارای اضافه وزن انجام شد. روش بررسی: این کارآزمایی بالینی روی 48 دانشجوی دختر دانشگاه شهید چمران اهواز دارای اضافه وزن با میانگین سنی 1. 32±, 21. 7 سال و نمایه توده بدنی 2. 46±, 27. 8 کیلوگرم بر متر مربع در سال 1397 انجام شد. آزمودنی ها به طور تصادفی در چهار گروه 12 نفری کنترل، مکمل نانوکورکومین (روزانه یک کپسول 80 میلی گرمی)، تمرین، تمرین توام با دریافت مکمل نانوکورکومین (روزانه یک کپسول 80 میلی گرمی) قرار گرفتند. گروه های تمرین هفته ای سه جلسه به مدت شش هفته تمرین HIIT را با حداکثر ضربان قلب (سه جلسه در هفته) اجرا نمودند. نمونه های خونی برای اندازه گیری سطوح سرمی آنزیم های کبدی (ALT، AST و ALP) قبل و بعد از دوره مداخله گرفته شد. یافته ها: سطح سرمی AST و ALT در گروه تمرین-مکمل نسبت به گروه کنترل کاهش آماری معنی داری یافت (P<0. 05) و این کاهش در مقایسه با پیش آزمون نیز معنی دار بود (P<0. 05)؛ اما در سطح ALP تغییرات آماری معنی داری مشاهده نشد. نتیجه گیری: به نظر می رسد مصرف مکمل نانوکورکومین همراه با اجرای تمرینات تناوبی با شدت بالا، تاثیر مطلوبی در بهبود برخی شاخص های کبدی دختران دارای اضافه وزن دارد.

مقدمه و هدف: وجود آگاهی در حیــن بیهوشــــی سبب بروز عوارض زیــادی در بیماران    می شود، مانند: نوروز ، اضطراب، و تحریک پذیــری و ... . این عارضه می تواند به صورت طیفی از خواب دیدن تا یادآوری کامل حوادث حین عمل باشد. آگاهی در برخی جراحی ها بیشتر رخ مــــــی دهد، مانند جراحی های قلب و سزارین. هدف از این تحقیق مقایسه بروز آگاهی در طول بیهوشی عمومی با استفاده از پروپوفول و تیوپنتال-هالوتان برای اعمال جراحی سزارین بوده است. مواد و روش کار:  این یک پژوهش کار آزمایی بالینی دوسوکور در سال 1382 در شهر شیراز است و در آن تعداد 151 بیمار که جراحی سزارین انتخابی داشتند به صورت تصادفی انتخاب شده و به دو گروه تقسیم شدند. القای بیهوشی در گروه اول با استفاده از تیوپنتال سدیم (5 میلی گرم بر کیلو گرم)و ساکسنیل کولین (5/1 میلی گرم ) و نگهداری بیهوشی به وسیله هالوتان 5/0درصد, اکسیژن 50 درصد و نیتروس اکسید 50 درصد انجام شد. در گروه دوم القای بیهوشی بـــــه وسیلـــــه پروپوفول و ساکسنیل کولین (5/1 میلی گرم) و حفظ بیهوشی نیز به وسیله پروپوفول) 150-100 میکرو گرم بر کیلوگرم در دقیقه) و اکسیژن ـ نیتروس اکسید(50 درصد- 50 درصد) انجام شد. میزان آگاهی بیماران پس از 24 تا 36 ساعت پس از پایان عمل با استفاده از روش مصاحبة مستقیم با بیمار تعیین گردید. داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS و آزمونهای آماری تست دقیق فیشر ، پیرسون ، تی دانشجویی و مجذور کای تجزیه و تحلیل شدند . یافته ها: در هر دو گروه 3/1 درصد بیماران از وجود درد در حین عمل شکایت داشتند. وجود شنوایی در حین عمل در 3/5 درصد بیماران گروه 1 و 6/2 درصد بیماران گروه 2 گزارش گردید و عارضه خواب دیدن حین بیهوشی در 7/2 درصد بیماران گروه 1 و 6/2 درصد بیماران گروه 2 رخ داد. نتیجه گیری: میزان بروز عارضه آگاهی در هر دو گروه بیماران تقریباً مشابه بوده و تفاوت قابل ملاحظه ای از نظر آماری با هم نداشتند.  

سابقه و هدف: یکی از مسایل روان تنی که با عملکرد تولید مثل زنان در ارتباط می باشد، سندرم پیش از قاعدگی است. این سندرم می تواند سبب کاهش کارآیی و عملکرد تحصیلی گردد. یکی از روش های درمانی که می تواند از طریق تاثیر بر آندروفین ها، بسیاری از علایم سندرم قبل از قاعدگی را کاهش دهد، ورزش می باشد. لذا این مطالعه با هدف تعیین تاثیر یک برنامه ورزشی منظم گروهی بر شدت سندرم قبل از قاعدگی انجام شد.مواد و روشها: این مطالعه بصورت کارآزمایی بالینی بر روی 80 دانشجوی پرستاری با علایم سندرم قبل از قاعدگی انجام شد. نمونه ها به طور تصادفی به دو گروه مورد و شاهد تقسیم شدند. به منظور جمع آوری داده ها از فرم ارزیابی علایم قبل از قاعدگی برای بررسی میزان شیوع و شدت علایم استفاده گردید. در گروه مورد 8 هفته برنامه ورزشی منظم گروهی اعمال شد. شدت سندرم قبل از قاعدگی در دو گروه در شروع و پایان مطالعه تعیین و سپس مورد مقایسه قرار گرفت.یافته ها: میانگین شدت سندرم قبل از قاعدگی در شروع مطالعه در دو گروه مورد و شاهد تفاوت آماری معنی داری نداشت. ولی میانگین شدت سندرم قبل از قاعدگی بعد از مداخله نسبت به شروع مطالعه در گروه مورد کاهش یافت (p<0.01) ولی در گروه شاهد تغییری مشاهده نگردید.نتیجه گیری: نتایج این پژوهش نشان داد که برنامه ورزشی منظم هوازی، شدت سندرم قبل از قاعدگی را کاهش می دهد. لذا ضروری است با اتخاذ تدابیری چون آموزش و ورزش های منظم در جهت بهبود علایم قبل از قاعدگی به ارتقای سلامت و بهداشت روانی و جسمی کمک نمایند.