خلاصه ای از مقاله محاصره دریایی آق قویونلوها توسط دولت عثمانی

محاصره دریایی چیست

محاصره دریایی به انگلیسی blockade، به جلوگیری از ورود و خروج کشتی‌ها به بنادر یا دریاچه‌های یک کشور در زمان درگیری مسلحانه گفته می‌شود. این اقدام توسط نیروی دریایی حاکم بر حریم‌های عرشه‌ی دشمن انجام می‌شود و هدف آن فشار اقتصادی و نظامی بر کشور مورد هدف است.
محاصره دریایی ، یکی از روش های جنگی متاثر از پیشرفت فناوری های جدید است. اما مقاله ی محاصره دریایی آق قویونلوها توسط دولت عثمانی نشان می دهد که محاصره دریایی پیشینه ی طولانی دارد. در این پست به خلاصه مقاله ی محاصره دریایی آق قویونلوها توسط دولت عثمانی که در سال 1394 در مجله ی پژوهش های علوم تاریخی منتشر شده است، می پردازیم.
 

خلاصه ای کوتاه از مقاله ی محاصره دریایی آق قویونلوها توسط دولت عثمانی

بر اساس آنچه که در این مقاله ذکر شده، نیمه دوم قرن نهم هجری مصادف با نیمه دوم سده پانزدهم میلادی، دولت‌های آق قویونلو و عثمانی در آن روزها آماده ی مقابله با هم بودند. 
دولت آق قویونلو برای افزایش تجارت، دستیابی به آناتولی مرکزی را ضروری می‌دانست. در مقابل عثمانی در تلاش برای خنثی کردن اقدامات آق قویونلوها بود و می‌کوشید مانع از پیوند آق قویونلوها با ونیز شود که از دشمنان دولت عثمانی به محسوب می شد. 
به همین دلیل، آق قویونلوها بعد از تثبیت فرمانروایی خود ، وارد رقابت با فرمانروایی عثمانی شدند. دولت آق قویونلو در تبریز مستقر شده بودند. همزمان با آق قویونلوها ، عثمانی ها نیز با فرمانروایی حسن پادشاه یکی از ادوار قدرت خود را طی می‌کرد. 
این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی با هدف اقدامات فرمانروایان آق قویونلو برای دستیابی به تجارت با بنادر اروپایی در آن سوی دریای سیاه و مدیترانه است. 
دریا در آن زمان ، حیات سیاسی و اقتصادی عثمانی نقش مهمی یافته بود. دولت ونیز هم که در مجاورت  دریا و تجارت دریایی بود، با عثمانی درگیری داشت. در چنین شرایطی آق قویونلوها و ونیز که دشمنی مشترک به نام عثمانی داشتند، در صدد اتحاد برآمدند . برای رسیدن به این هدف ، لازم بود تا آق قویونلو از پایگاه آناتولی مرکزی به سواحل جنوبی آناتولی دست پیدا کند. اما دولت عثمانی این ناحیه را تصرف کرد و با این اقدام مانع دسترسی آق قویونلو به دریا شد و به تبع آن ارتباط آق قویونلو با ونیز نیز قطع شد .
همزمان با قدرت‌گیری دولت مسکویی به رهبری ایوان سوم و اتحاد با خوانین کریمه و آغاز روابط سیاسی و تجاری دولت مسکویی و عثمانی دولت آق قویونلو به انزوای اقتصادی شدیدتری فرو رفت .
 دولت آق قویونلو این بار کوشیدتا از راه گرجستان و مولداوی ارتباط برقرار کند، اما بار دیگر دولت عثمانی با تصرف آق کرمان در مولداوی نه‌تنها ونیز را از آنجا راند بلکه آق قویونلوها را نیز با ناکامی مواجه نمود، شکل زیر موقعیت بندر باتومی کافا آق کرمان را نشان می دهد. 

 در نهایت، دولت عثمانی با اقدامات سیاسی و نظامی دولت آق قویونلو را در دریاهای سیاه و مدیترانه به محاصره انداخت، که منحر به شکل‌گیری بحران اقتصادی در دولت آق قویونلو و سقوط آن را در سال‌های بعد زمینه‌سازی کرد.
منبع:
خیراندیش، عبدالرسول، و نامداری منفرد، مصطفی. (1394). محاصره دریایی آق قویونلوها توسط دولت عثمانی. پژوهشهای علوم تاریخی (دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران)، 7(2 )، 1-16. SID. https://sid.ir/paper/210736/fa