کنگره بین المللی فرهنگ و اندیشه دینی
سال:1396 | دوره:3 |تعداد مقالات:27

پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان تاثیر استفاده از روش های تربیت اخلاقی از دیدگاه اسلام توسط مربیان بر بر بهبود نگرش مربیان نسبت به آموزش احترام انجام شد. روش پژوهش نیمه آزمایشی گروه ناهمسان با پیش آزمون و پس آزمون است. جامعه پژوهش شامل کلیه دانش آموزان دوره دوم ابتدایی (شامل پایه های چهارم و پنجم و ششم ابتدایی) که طبق اطلاعات 7172 نفر دانش آموز است در مدارس شاهد شهر تهران مشغول به تحصیل بوده اند. جهت انتخاب گروه نمونه، از بین دانش آموزان با توجه به این که از طرح شبه آزمایشی استفاده شده است، تعداد 60 نفر از آنان بطور غیرتصادفی که در دو کلاس حضور داشته اند به عنوان گروه آزمایش و کنترل در نظر گرفته شده اند. ابزار پژوهش پرسش نامه محقق ساخته شامل 30 سوال بود که ابتدا روی نمونه اجرا و سپس بعد از روش های زیر جهت بالا بردن میزان احترام گذاری دانش آموزان مثل آموزش احادیث، سخنان ائمه، پیامبران و راهکارهایی قرآنی به صورت مستقیم و غیرمستقیم با استفاده از شیوه های مورد علاقه دانش آموزان مانند قصه گویی، شعر و ... با کمک معلمین آن ها به کار برده شد. سپس بعد از انجام تمام این مراحل دوباره همان آزمون (پس آزمون) از دانش آموزان برگزار گردید و در نهایت از طریق بررسی داده های آماری و مولفه های آماری میزان اثربخشی سنجیده شد. روایی سوالات پرسش نامه با استفاده از نقطه نظرات کارشناسان فن، تایید شد و پایایی پرسش نامه از طریق محاسبه ضریب آلفای کرونباخ روی یک گروه 30 نفری از جامعه مورد مطالعه معادل 0.93 به دست آمد. اطلاعات بدست آمده با استفاده از تحلیل کوواریانس مورد بررسی قرار گرفت نتایج حاصل نشان داد با توجه به این که یکی از اساسی ترین مسائل در سعادت و پیشرفت انسان، فراگیری راهکارهای تربیت اخلاقی است، روش های اجرا شده در چهار دسته زمینه ای، معرفتی، انگیزشی و هدایتی مثمر ثمر بوده و مربیان آن ها را در آزمون اجرا شده مورد تایید قرار دادند. همچنین نتایج بدست آمده حاکی از این است که، احترام دانش آموزان نسبت به مربیان با توجه به روشهای تربیتی ارائه شده، تاثیر چشمگیری داشته است.

وضع و جعل حدیث با انگیزه های مختلفی از جمله خیر خواهی به جهت جذب قلوب مردم به مسایل دینی و تقرب به خدا انجام گرفته است که یکی از وضاعان اصلی که با این انگیزه با اقرار خویشتن به جعل حدیث اقدام کرده است ابو عصمه نوح بن ابی مریم مروزی معروف به نوح جامع است که زمان تولد، نام پدر و مذهب ایشان دقیقا معلوم نیست، از اهالی مرو خراسان و در دوران منصور قاضی آنجا بود، برای نامیدنش به نوح جامع پنج وجه تسمیه ذکر شده است. وی در سه زمینه ی فضایل القرآن و قرائت سور، فضیلت اعمال و فضیلت خراسان و شهرهای تابع آن دست به وضع حدیث زده است که مثال های از هر یک ذکر می شود. از نظر علمای حدیث شیعه و سنی ثقه نیست و احادیثش پذیرفته نمی شود. در سال 173 در گذشت .

در رابطه و نسبتی که میان مصلحت جامعه با حقوق بشر برقرار می شود، با بحث حقوق شهروندی که حقوقی است که تابع حقوق بشر در سطح ملی است، ارتباط وثیقی می یابد. به این معنا که حقوق بشری که ذیل یک حکومت خاص شکل قانونی به خود گرفته، برای اجرایی شدن ممکن است با مفهوم مصلحت جامعه تعارض پیدا کند و افراد جامعه محدودیت در حقوق خود را برای رسیدن به سعادت پذیرا شوند. البته این مصلحت باید ویژگی هایی چون عمومیت داشتن و مطابقت و ضرورت قطعی امر مصلحتی با مصالح عامه در طول زمان و مکان خاص خود را داشته باشد. در این صورت است که به سبب عقلانیت قوه کاشف با هدف شارع انطباق می یابد و می تواند مبنایی برای پاسخگویی به مسائل مستحدثه در جهان پرآشوب کنونی شود. این تحقیق با روش تحلیلی توصیفی در پاسخ به سئوال چیستی رابطه مصلحت و حقوق بشر در اندیشه دینی به این نتیجه رسیده که با توجه به اینکه ضابطه مصلحت سنجی در تزاحم دو امر مصلحتی، رعایت اصل تقدیم اهم بر مهم است و مهم ترین مصلحت نیز، حفظ اصل دین است، به نظر می رسد که رعایت موازین حقوق بشری که در جوهره دین ریشه دارد، می تواند در زمانه ظهور گروه های تکفیری و زیر سئوال رفتن اصل دین، بالاترین مصلحت باشد.

مقدمه: پژوهش حاضر با هدف تعیین رابطه ساده و چندگانه معنویت با تاب آوری ،شفقت به خود و شادکامی در میان دانشجویان دانشگاه پیام نور واحد خوراسگان انجام شد.روش: جامعه آماری این پژوهش دانشجویان دختر دانشگاه پیام نور شهر اصفهان بود. که تعداد 71 نفر از دانشجویان با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. مطالعه حاضر از نوع توصیفی- مقطعی است. ابزارهای جمع آوری اطلاعات شامل پرسشنامه نگرش معنوی (شهیدی و فرج نیا، 1391)، شادکامی آکسفورد (آرگایل و لو 1990)، شفقت به خود فرم کوتاه (ریس و همکاران، 2011)، مقیاس تاب آوری (کونور و دیوید سون) که دارای روایی و پایایی تایید شده می باشد، استفاده گردید. برای تجزیه و تحلیل داده ها از تکنیک آماری رگرسیون لوجستیک استفاده شد.یافته ها: نتایج نشان داد که ارتباط بین معنویت با تاب آوری، شفقت به خود و شادکامی (p=0.001 r=0.57) که در مجموع ارتباط بین چهار متغیر اصلی معنی دار می باشد. هرچند بین معنویت با شادکامی و شفقت به خود رابطه معناداری مشاهده نگردید، اما بین معنویت با تاب آوری رابطه مثبت و معنی دار به دست آمد .(p<0.001 r=0.46)نتیجه گیری: با توجه به اینکه متغیر معنویت، پیش بینی کننده معناداری برای تاب آوری، شفقت به خود و شادکامی است می توان با ایجاد و تغییر نگرش های معنوی، ظرفیت های تاب آوری، شفقت به خود و شادکامی در دانشجویان افزایش داد.

ارزیابی تاثیرات فرهنگی در ادبیات نظری علوم انسانی، پیوست فرهنگی نامیده می شود، و به منظور بررسی میزان شناخت مدیران و کارشناسان فرهنگی درباره ی پیوست فرهنگی در برنامه های سازمان های اجرایی فرهنگی این پژوهش با هدف بررسی میزان شناخت مدیران از موضوع مذکور با روش توصیفی پیمایشی صورت گرفت. به دلیل کوچک بودن حجم جامعه، نمونه و جامعه برهم منطبق شدند و تعداد 78 نفر از مدیران به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه لیکرت است که لزوم شناخت مدیران نسبت به پیوست فرهنگی در برنامه ها و طرح ها را مشخص می کند. در نهایت، این نتایج حاصل شد که در برنامه های سازمان های اجرایی فرهنگی: میزان شناخت مدیران و کارشناسان فرهنگی درباره پیوست فرهنگی بیشتر از حد متوسط می باشد. شرح و تحلیل داده ها در متن پژوهش آمده است.

حقوق بشر بعنوان ابتدایی ترین نیاز انسان که به طور ذاتی، فطری و تنها به خاطر انسان بودن از آن بهره مند می شود و در هر جایی از جهان که حیات و انسان هست و متعلق به هر منطقه جغرافیایی و از هر نژاد، ملیت و یا جنسیت و ..... که باشند، نمیتوان از حقوق بشر محرومشان کرد و همه در برخورداری از حقوق انسانی با هم برابر و یکسانند، متاسفانه در 25 مارس 2015 میلادی این حقوق مردم مظلوم یمن به عناوین مختلف با زر و زور و تزویر کشورهای پولدار، تضییع شده و در فضای کنونی که همه داعیه حقوق بشر دارند هیچ صدای عدالتخواهی جزء نظام اسلامی ایران به حمایت از آنها برنخواسته است و برعکس در سطح بین ‏الملل از این حقوق برای موجه جلوه دادن جنایتهای عربستان در یمن بهره می ‏برند، در این مقاله هرچند اندک سعی شده مساله فقهی و حقوقی نقض حقوق بشر و جنایتی که حکومت وهابی حاکم بر حجاز در یمن مرتکب می شود بررسی و تبیین گردد.

پژوهش حاضر در صدد است دیدگاه اسلام را در باب قدرت دو بعدی مورد بررسی قرار دهد. تاکید اصلی بر دیدگاه علامه طباطبایی در تفسیر المیزان است. قدرت دو بعدی که از سوی اندیشمندانی مانند بچراچ و باراتز مطرح شده است، نقش قدرت سیاسی را در کنترل و جهت دهی افراد جامعه بسیار وسیع قلمداد کرده است بگونه ای که افراد بدون اینکه بدانند ناخواسته از طریق فرایندهای جامعه پذیری و نهادسازی جامعه در مسیر مورد نظر قدرت سیاسی قرار گرفته و قدرت انتقاد و نظارت از آنها سلب می گردد. در اسلام کارویژه هایی مانند اخلاق کارگزاران نظام، توجه به اهداف نظام بویژه در بحث ازادی مثبت، احساس مسیولیت پذیری و نظارت مردم بر قدرت از سازوکارهایی است که مانع از ایجاد چرخع قدرت دو بعدی در جامعه می گردد.

این پژوهش به اصطلاحات صوفی و عرفانی سروکار دارد، و می خواهیم درک و فهم صحیح اشعار شاعران بزرگی مانند سنایی، عطار، مولانا، عراقی، خواجو، حافظ و نیاز به مقدمات گوناگون دارد، و به منظور شناخت این گونه زبانی خاصی (یعنی زبان عرفانی) بدون بحثی مقدماتی درباره زبان به طور کلی، ویژگی ها و نقش های آن، شناخت گونه های مختلف کاربردی زبان، و کارکردهای آن امکان پذیرنیست، لذا نگاهی گذرا به نظریات کسانی که این زبان را بوجود آورده اند داشته باشیم و ببینیم که صوفیه به طور کلی، چه تصوری از زبان دارند.

مقاله حاضر به بررسی عدالت مهدوی و رابطه آن با قدرت سیاسی و مشروعیت می پردازد. اجرای عدالت از آن جهت که از آرزوهای دیرینه بشر در طول تاریخ بوده و قوام و ماندگاری نظام های سیاسی همواره به آن بستگی دارد، می تواند در مشروع سازی قدرت سیاسی نقش اساسی داشته باشد. اما آن چه مسلم است تا کنون چنین عدالتی جهان شمول در جهان تحقق پیدا نکرده است. در میان مذاهب الهی اسلام ـ عموما ـ و شیعه ـ  خصوصا ـ معتقد است، زمانی که امام دوازدهم ـ حضرت مهدی (عج) ـ به اذن الهی از پرده غیبت بیرون آید، هستی شاهد تحقق عدالت در سراسر گیتی خواهد بود.

هدف این نوشتار تبیین ریشه های تربیتی واقعه کربلا از زمان بعثت پیامبر تا هجرت می باشد که به روش تحلیلی توصیفی و ابزار کتابخانه ای به منظور دستیابی به اهداف پژوهش؛ منابع مورد مطالعه و تجزیه و تحلیل قرار گرفت. در این نوشتار برخی از شاخص های قیام کربلا شامل دعوت، انذار و تبشیر، جهاد، عدالت، حق و باطل، شجاعت، تجهیز اهل ایمان، زنان حمایتگر از دین خدا، ظلم ستیزی و مبارزه با فساد مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند و پس از تجزیه و تحلیل کیفی اطلاعات،. نتایج نشان داد که تمامی شاخص های مورد نظر در این مقطع تاریخی وجود داشته و بروز و نمود آن متفاوت بوده است هریک از این آیتم ها در این مقطع زمانی مورد بررسی قرار گرفت و بر اساس منایع مشخص گردید. لذا در مقطع تاریخی بعثت تا هجرت دعوت، سری یا خصوصی، خویشاوندان و عمومی و علنی است و جهاد به صورت فکری فرهنگی و تبلیغاتی بوده و بروز داشته است؛

یکی از ویژگی های هنر های اسلامی وجود گره های هندسی در عناصر تزئینی وابسته به بنا می باشد. اکثر نقوش هندسی و طرح های هندسی موجود در هنر و معماری اسلامی، در حقیقت بر اساس تکرار یک نقشمایه ساخته شده اند. استفاده از گره هندسی در نمای ساختمان موضوع اصلی پژوهش حاضر است متاسفانه نماهای ساختمان های امروزی نمی تواند از لحاظ زیبایی شناسی برای جامعه ما تولید فرهنگ کنند. از این رو حفظ و احیای هنر های سنتی ما و استفاده و کاربردی کردن این نقوش در بناهای امروزه ضرورت دارد به همین دلیل این تحقیق با هدف احیای بخشی از فرهنگ ایرانی، اسلامی به دنبال این پرسش است که چگونه می توان با استفاده از گره های هندسی به ساخت سرامیک های نقش برجسته دست یافت ؟ تحقیق از نوع کاربردی بوده و به روش توصیفی- تجربی انجام شده است و اطلاعات و داده ها به شیوه کتابخانه ای جمع آوری شده است داده ها و نتایج تحقیق حاکی از آن است که می توان با ساخت سرامیک های کاربردی و استفاده از گره هندسی به عنوان یک نشانه در نماسازی ساختمان های امروزی به مفاهیم فرهنگی دست یافت زیرا توجه به نمای ساختمان، توجه به حقوق شهروندی و عمومی افراد جامعه محسوب می شود.

بر آمدن صفویان و قاجارها علاوه بر تاثیرات بنیادی در حیات تاریخی ایرانیان موجب خروج عالمان دینی از کنج عزلت درس و بحث و ورود آنان به عرصه عمومی گردید. بی تردید حضور روحانیون در ابعاد مختلف سیاسی نقطه عطفی بوده و در بهبود شرایط سیاسی، اقتصادی، اجتماعی ایران و حفظ تمامیت ارضی کشور اهمیت داشته است.بنابر مستندات تاریخی در مسیر نهضت مشروطیت ایران هیچ یک از علما با مطالبات اولیه نهضت مخالفتی نداشتند چرا که اگر مخالفتی بود این نهضت به نتیجه نمی رسید. آنچه برای روحانیون اهمیت داشت از بین رفتن استبداد بود.آیت ا.. سید محمد کاظم یزدی طباطبایی نیز یکی از رو حانیونی هستند که در این دوره با نظرات خود در پیشبرد اهداف اسلامی گام بر میدارند. و از ایشان به عنوان مخالف مشروطه نام برده شده است. این پژوهش سعی دارد ضمن نگاهی گذرا به اوضاع اجتماعی- سیاسی ایران در دوره مشروطیت به ریشه فکری صاحب العروه اشاره و سپس نقش اورا در مشروطیت وپس از آن به عنوان یک روحانی مجاهد در مقابله با استعمار در تهاجم به دولتهای اسلامی بررسی نماید.

معانی برخی الفاظ به گونه ای در ذهن ماندگار شده اند که بررسی مفاهیم آنها سهل اما ممتنع است. «داوری ایزدی» یکی از مصادیق این سخن است. این مقاله با روش توصیفی تحلیلی، به معرفی آیین کهن «داوری ایزدی» می پردازد و امکان تمییز آن از دیگر جریان های مشابه را فراهم می آورد. ضمن آن که در خلال این مطالعات، نمونه هایی از مصادیق این آیین در گوشه و کنار دنیا و در اعصار متفاوت، جهت تبیین به خواننده عرضه می شود تا بدین سان گستره جهانی و اهمیت این رسم و سیاق، در طول ادوار مورد تاکید قرار گیرد. لذا هرچند این نوشتار به طور مستقیم بر سرزمین ایران تمرکز ندارد اما با بیان توضیحات بنیادین به شیوه اسنادی، شناخت و تشخیص آیین داوری ایزدی در ایران را میسر می سازد تا خوانندگان از این پس، با حصول ادراک صحیح از مفاهیم این اندیشه و اعتقاد، به دام گمراهی نیفتاده و آن را از موارد مشابه متمایز سازند.

با توجه به جایگاه الگویی اخلاق علوی در باور اهل ایمان، نوشته ی پیش رو در کار بررسی چیستی اخلاق در آموزه های امام علی «علیه السلام» است. نخست، پیشینه و معنای لغوی و سپس دیدگاه اندیشمندان پیرامون معنای اصطلاحی اخلاق بررسی شده و آنگاه در دو حوزه ی مفهوم و مصداق در آموزه های امام علی «علیه السلام» به جستجو پرداخته، نگاه مفهوم شناسانه، در سیزده از ویژگی ها و مباحث مرتبط دسته بندی گردیده و نگاه مصداق شناسانه، پیرامون بهترین ها و بدترین های اخلاقی و یا ارائه تعریف جامع از مصادیق اخلاقی صورت پذیرفته است؛ تبیین شاخصه هایی برای گروه های خاص اجتماعی در همین نگاه می گنجد، که از به هم تنیدن و درآمیختن نگاه مفهومی و مصداقی، منظومه ی کاملی از نظام گفتمانی امام علی «علیه السلام» پیرامون اخلاق بدست می آید.

اهمیت سلامت جسم از آن جهت است که با سلامت روح ارتباطی مستقیمی دارد. به طوری که سلامت جسم در روح و روح در جسم تاثیرگذار است. به همین خاطر انسانی که از سلامت جسم برخوردار نباشد، فاقد سلامت روح است. از همین رو اسلام به سلامت جسم همانند روح ارزش بسیاری قائل است. از همین رو انسان ها را به داشتن جسمی سالم توجه داده است. چرا که سلامت جسم در انجام اعمال عبادی همچون؛ نماز، روزه، زکوه و ... تاثیرگذار است. از سویی دیگر این اعمال بر روح تاثیر می گذارند پس انجام آن ها اهمیت دارد. از همین رو و به خاطر اهمیت این موضوع نگارنده مقاله سعی کرده با روش توصیفی - تحلیلی عوامل موثر در سلامت جسم در سیره امام رضا (علیه السلام) مورد بررسی قرار دهد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که حجامت، کم خوری، خواب، مسواک ازجمله عوامل موثری هستند که در حفظ سلامت جسم در سیره امام رضا (علیه السلام) تاکید شده است.

شادی یا فرح مقوله ای است که نقش به سزایی در سلامت و یا عدم سلامت جسمی و روانی انسان داشته و مکمل رفتار انسان در جهت کسب سعادت و یا شقاوت اخروی وی می باشد؛ شناخت انواع آن در حیطه های مختلف، آثار مثبت و منفی آن و موارد حسن و قبح و حد و مرز آن تکلیف ما را در چگونگی استعمال این موهبت الهی معین خواهد ساخت. این مجموعه بر آن است تا ضمن پرداختن به این مباحث، رابطه این امر را با زندگی دنیوی و اخروی انسان و درجه حساسیت آن را از منظر دین و موقعیتش را در رفع حوائج مادی و معنوی انسان و رابطه این مقوله را با تعقل و تفکر، مورد بررسی قرار دهد.

یکی از رموم پنجگانه پارس، رم گیلویه بود که شیخ ابراهیم عباس (ع) کرایی متعلق به این رم بودند و اکنون کورایی ها درهمین مناطق روزگار می گذرانند. هدف ازاین مطالعه پاسخ به این سوال که چرا قبر شیخ ابراهیم عباس کرایی شرقی-غربی دفن و بنای گنبدی شکل معرف دوران اسلامی بر روی آن ساخته شده است. دراین پژوهش از متون، مقالات علمی، وبگاهای اینترنتی و مطالعات میدانی بهره گرفته شد. نتایج نشان داد، شیخ ابراهیم عباس (ع) یکی از اسطورها و مقبره آن نمادی از قبیله کرایی است که آنها را دعوت به اسلام کرد و همزمان فوت نمودند، برابر آئین قبلی (زرتشت) دفن شد. قبیله ایشان جهت بدست آوردن «هویت اسلامی-ایرانی» خود، گنبدی مضرسی شکل با الگوی اسلامی بر روی این قبر در روستای هندیله «مالشیخ» بنا کردند. این مکان مستعد توسعه صنعت گردشگری، تحقیقات تاریخی، باستان شناسی، دین پژوهی، رونق اقتصادی و کمک به حفظ آثار میراث فرهنگی در شهرستان های کهگیلویه و لنده می باشد.

آنچه در مورد شیوه حکومت و مشروعیت سیاسی و چگونگی مناسبات دین و سیاست درایران باستان به رشته تحریر درآمده، نشان می دهد باورها و معتقدات مذهبی در عهد باستان از اهمیتی زیاد برخوردار بوده است.به گونه ای که می توان ادعا کرد پادشاهان مشروعیت خود و حکومتشان را از دین گرفته اند و هم ترازی دین وسیاست باعث شد که در دوران باستان هر امر دیگری درنسبت با دین تعریف شود، تا مشروعیت آن برای مردم پذیرفتنی باشد.دوران باستان که از فرمانروایی مادها (708 پ.م) تا فرمانروایی ساسانیان (651 .م) است، در حوزه اندیشه سیاسی و باورهای دینی و مذهبی تحت تاثیر دوران پیشین تاریخی است. به طوری که نمی توان مطالعات ایران باستان را بدون درنظرگرفتن دوران پیشین تاریخی به سرانجام مطلوبی رساند. به همان اندازه که باورها و عقاید مذهبی به زندگی اجتماعی و فردی مردم فلات ایران در دوران پیشین تاریخی جهت می داد، در دوران باستان به عنوان زیربنای امر سیاست، مدنیت و مشروعیت حکومت ها مطرح بوده است، آن چنان که در هردوره از تاریخ تعامل دین، سیاست و حکومت همواره برقرار بوده و هیچ گاه گرایش سکولار نسبت به دین مورد تایید نبوده است.

استقرار حکومت صفوی توسط شاه اسماعیل اول با رسمیت مذهب شیعه در ایران همزمان بود از این رو انتظار می رفت اجرای احکام مذهبی به طور جدی تری مورد توجه قرار گیرد. این پژوهش بر آن است که موضع و رفتار نهاد سیاسی و مذهبی، درباره موسیقی در سالهای 907 ق تا 996 ق را با به کارگیری روش تاریخی و بر اساس رویکرد تلفیقی توصیفی- تحلیلی و گردآوری داده ها از منابع تاریخی، تبیین نماید. بر اساس این نوشتار، روند تحولاتی که در این بازه زمانی رخ داده از دگرگونی موضع حکومت در مقوله موسیقی -بسته به نظر فرمانروا- حکایت می کند و آموزه های مذهبی مهمترین عامل این تحول بوده اند.

آنچه در مورد شیوه حکومت و مشروعیت سیاسی و چگونگی مناسبات دین و سیاست درایران باستان به رشته تحریر درآمده، نشان می دهد باورها و معتقدات مذهبی درعهد باستان از اهمیتی زیاد برخوردار بوده است.به گونه ای که می توان ادعا کرد پادشاهان مشروعیت خود و حکومتشان را از دین گرفته اند و هم ترازی دین وسیاست باعث شد که در دوران باستان هر امر دیگری درنسبت با دین تعریف شود، تا مشروعیت آن برای مردم پذیرفتنی باشد.دوران باستان که از فرمانروایی مادها (708 پ.م) تا فرمانروایی ساسانیان (651 .م) است، در حوزه اندیشه سیاسی و باورهای دینی و مذهبی تحت تاثیر دوران پیشین تاریخی است. به طوری که نمی توان مطالعات ایران باستان را بدون درنظرگرفتن دوران پیشین تاریخی به سرانجام مطلوبی رساند. به همان اندازه که باورها و عقاید مذهبی به زندگی اجتماعی و فردی مردم فلات ایران در دوران پیشین تاریخی جهت می داد، در دوران باستان به عنوان زیربنای امر سیاست، مدنیت و مشروعیت حکومت ها مطرح بوده است، آن چنان که در هردوره از تاریخ تعامل دین، سیاست و حکومت همواره برقرار بوده و هیچ گاه گرایش سکولار نسبت به دین مورد تایید نبوده است.

کهن الگو ـ محتویات ناخودآگاه جمعی ذهن بشرـ زمینه های روانی و پیچیده ای است که در ضمیر ناخودآگاه آدمی از آغاز تا پایان زندگی با وی همراه است. اعتقاد به منجی و قهرمان نجات بخش نیز از باورهای مذهبی مشترک ادیان و ملت های مختلف است که در ضمیر ناخودآگاه جمعی ذهن آدمی با عنوان کهن الگو یا آرکی تایپ پنهان است و براساس روایت های گوناگون، نسل به نسل، از اجداد بشر، به خودآگاهی ذهن رسیده و در شکل ها و قالب های متفاوت خاستگاه مناسبی برای نشان دادن نمادها و اسطوره های تاریخی شده است. ازاین رو ادبیات جهان و ایران به ویژه شعر انقلاب اسلامی و شعر دفاع مقدس نیز در حوزه معناگرایی، تصویرآفرینی، کشف شهود شاعرانه و عارفانه و نمود آن در ادبیات آیینی، بی تاثیر از این کهن الگوی جهانی و مشترک نیست. با پرداختن به آثار رمز گرایانه و پیدانمودن اسطوره ها و نمادها در شعر شاعران این دوره ـ که پهناورترین عرصه تجلی کهن الگوی «منجی» و «قهرمان نجات بخش» است ـ، می توان گامی موثر در بررسی روانکاوانه و شناخت محتویات ضمیر ناخودآگاه جمعی آنان برداشت. در این مقاله نقش باور به منجی، موعود و انتظار در محتوای برخی سروده های مذهبی و تاثیر آن بر اندیشه شاعران انقلاب اسلامی و دفاع مقدس نشان داده شده است.

دکتر نصر حامد ابو زید اندیشمند نو اندیش مصری در مورد تفسیر و تاویل نظراتی را ابراز داشته است که برخی از آن ها قابل تایید و برخی هم قابل رد می باشند. تفسیر را به معنای آشکار کردن امر پوشیده و مخفی می داند که امری قابل قبول است اما سپس بیان می کند که با واسطه و تفسره ی دانش های زبانی می توان به تفسیر نایل آمد غافل از اینکه دانش های زبانی با زیر مجموعه های آن فقط بخشی از منابع تفسیر هستند، ما در فرایند تفسیر علاوه بر این دانش های زبانی به علوم و قراین معتبر دیگر مانند خود قرآن، روایات قطعی الصدور و قطعی الدلاله و علوم قرآنی و .... هم نیازمند هستیم. در مورد تفسیر ماثور و اینکه به چه دلایلی نباید در آن حد از تفسیر قدما متوقف شویم نظراتی را ابراز داشته است که قابل قبول هستند. تاویل را به معنای حرکت شیء یا پدیده ای یا در جهت بازگشت به اصل و ریشه اش یا در جهت غایت و عاقبت آن به همراه تدبیر و مراقبت از آن می داند، البته این حرکتی عقلی و ذهنی در فهم پدیده هاست نه حرکتی مادی. دکتر نصر در اینجا نکته ی ظریفی را از تاویل بر وزن تفعیل به دست آورده است که دال بر معنای حرکت است که از نظر بقیه دانشمندان به دور مانده است. وی تفسیر را نیازمند تفسره و واسطه می داند ولی تاویل را بی نیاز از تفسره و واسطه، اما در ادامه بیاناتش دچار تناقض آشکار شده و از واسطه های مانند علوم مورد نیاز تفسیر، علوم عقلی و نقلی و حرکت تاریخی و .... برای تاویل نام می برد. دکتر نصر از تاویلات معصومین که در روایات به عنوان راسخان در علم و دانایان به تاویل نام برده شده اند غافل شده و آن ها را تاویلات باطل شیعه می داند. موارد فوق الذکر را در طول مقاله به تفصیل بیان نموده ایم .

در مقاله حاضر ابتدا با بیان مفهوم صلح به عنوان یکی از هدفهای اساسی در صحنه بین المللی که حالت طبیعی و بدون جنگ است، حالتی که در آن، همزیستی مسالمت آمیز و شرافتمندانه رواج دارد و جزو ارزشمندترین و اصولی ترین نیازهای بشری است که در سایه آن، زندگی اجتماعی در تعادل و توازن به سر می برد، و در ادامه آشتی و صلح، صلح ماندگار، صلح و جنگ در اسلام، آرامش و زندگی مسالمت آمیز از دیدگاه قرآن، نگرش اسلامی و حقوق بین الملل به صلح، و خشم به عنوان یک هیجان ارضاکننده و در عین حال، ویران کننده که سامانه درونی ما را فعال می کند و ما را برای رویارویی با خطرهای بالقوه پیرامون آماده می کند و در نهایت علل ایجاد خشم، راههای بیان خشم و منابع تاریخی عدم خشونت بیان شده است.

هنگامی که حکومت ساسانیان به دست اردشیر بابکان تاسیس گشت، اساس آن بر قدرت و تقدس شاه بنا گردید. تقدس شاه، با فره ایزدی او جنبه قانونی به خود گرفت. اندیشه فره ایزدی شاه ریشه در اعماق تاریخ ایران زمین داشت، بنابراین شاهان ساسانی در طول چهار قرن پادشاهی خویش بر ایران نماینده خداوند بر روی زمین به شمار می رفتند. تلاش ساسانیان برای تشکیل یک قدرت نیرومند با رسمیت یافتن دین زرتشتی و حاکمیت دین و دولت، میدان را برای رشد و تکامل و ایجاد تشکیلات قوی و در حقیقت قدرت شاهنشاه و نیروی موبدان به هم پیوسته بودند.شعار همراهی دین و دولت، اتحاد و یکپارچگی را در کشور تامین کرد و همین خط مشی دولت ساسانی بود که تا آخر عهد آنها استحکام داشت. مقاله حاضر به بررسی جایگاه شاه در دین زرتشتی و ایران باستان را از نظر جامعه شناسی مورد نقد و بررسی قرار داده است که شاه به عنوان سایه فره ایزدی چه نقشی در جامعه ایران باستان داشته است.

تشویق به کار بستن راهکاری تربیتی است که برای ایجاد، اصلاح، یا تثبیت یک رفتار صورت می گیرد و تنبیه در لغت یعنی بیدار شدن و برخاستن از خواب و در اصطلاح یعنی آگاه کردن و گوشمالی دادن کسی برای واقف گردیدن بر چیزی است. در این تحقیق پژوهنده با هدف میزان توجه اسلام به دو عامل تشویق و تنبیه در تربیت اسلامی به بررسی تشویق و تنبیه و میزان استفاده از تشویق و تنبیه در تربیت از نظر اسلام به روش مطالعه و کتابخانه ای پرداخته است.

هدف تحقیق حاضر بررسی رسانه های جمعی و تاثیر آن بر هویت اجتماعی جوانان (مطالعه موردی جوان شهر اهواز) است. در این پژوهش از روش پیمایش استفاده شده است و شیوه گردآوری داده ها استفاده از پرسشنامه است. جامعه آماری تمام دانش آموزان شهر اهواز بود که بااستفاده از جدول لین 400 نفر به عنوان حجم نمونه و با استفاده از شیوه ی تصادفی طبقه ای چند مرحله ای تعین شده است. بر اساس یافته های پژوهش بین هویت اجتماعی جوانان (متغیر وابسته) و میزان تماشای شبکه های تلویزیون ملی ایران، میزان تماشای شبکه های ماهواره ای، میزان استفاده از اینترنت و سن جوانان (متغیر مستقل) رابطه معناداری وجود دارد. درصورتیکه بین متغیر وابسته و بقیه متغیرهای مستقل (میزان استفاده از رادیو، خواندن روزنامه و مجله، رفتن به سینما و جنسیت جوانان) رابطه معناداری مشاهده نشد. نتایج تحلیل رگرسیون گام به گام نیز نشان داد که میزان استفاده جوانان از ماهوره تاثیرگذارترین عامل بر هویت اجتماعی جوانان می باشد. نتایج کلی این تحقیق نشان می دهد استفاده از اینترنت تعلقات فردی (هویت فردی) جوانان را تقویت می کند و در مقابل تعلقات جمعی (هویت اجتماعی) را تضعیف می کند و این امر به منزله یک مساله اجتماعی است که زمینه ساز بحران هویتی جوانان می شود.

در آغاز قرن بیستم با ورود اندیشه های مدرن به جوامع اسلامی بارزترین نمود آن تغییر و تحول در نظام سیاسی و اجتماعی بود، بحث رابطه دین و دموکراسی وارد مرحله جدیدی شد و واکنش هایی از سوی اندیشمندان و روشنفکران دینی و غیر دینی به دنبال داشت. علامه مودودی با استفاده از مبانی اسلامی به طرح نظریه ای برای تمام ابعاد زندگی در جامعه اسلامی پرداخته که متاثر از شرایط حاکم و گفتمان های رقیب اندیشه ی اسلامی می باشد. علامه مودودی تحت تاثیر فضای سیاسی پاکستان به طرح نظریاتی در باب حکومت و نظام سیاسی _اجتماعی بر مبنای اسلام پرداخت، وی درتلاش بود الگویی کامل برای زندگی مسلمانان ارائه دهد و با کنکاش در متون دینی پاسخی برای تمام مسائل سیاسی اجتماعی پیدا کند. تلاش مودودی برای ساختن این راه حل ها و رفع شبهات و برچسب های کهنگی که توسط سکولارها به دین وارد می شد و همچنین ایجاد ارتباط بین اسلام و دموکراسی باعث شده که اندیشه های وی دارای انسجام کافی نباشد و در گاهی موارد دچار تناقص شود در پژوهش حاضر تلاش می گردد با استفاده از روش و نظریه هرمنوتیکی اسکینر برداشت و قرائت مودودی از دین و تاثیر این نوع نگاه بر اندیشه های سیاسی اجتماعی او مور تحلیل و بررسی قرار گیرد.