برش مطالعه شده، در دامنه جنوبی البرز مرکزی، در 5 کیلومتری شمال شهمیرزاد در استان سمنان قرار دارد. محل این برش در مختصات 35° 48’ 40” عرض شمالی و 53° 16’ 59” طول خاوری می باشد. سازند میلا تنها در برش الگو (میلاکوه دامغان) و در این برش دارای 5 پاره سازند قابل اندازه گیری است. این سازند بر روی سازند ماسه سنگی لالون به سن کامبرین پیشین با همبری عادی و همشیب قرار دارد و با کنگلومراهای سرخ رنگ دونین پیشین با ناپیوستگی فرسایشی پوشیده می شود. کنودونت های مطالعه شده در این برش از نوع پروکنودونت و از گروه مخروطی هستند. 14 جنس و 6 گونه از این کنودونت ها به دست آمده که فاصله زمانی کامبرین میانی- پسین و اردویسین پیشین را تایید می کنند. این کنودونت ها به شرح ذیل هستند: Proconodontus serratus, Proconodontus muelleri, Proconodontus rotundatus, Prooneotodus sp?, Prooneotudus tenuis, Furnishina furnishi, Furnishina asymmetrica, Furnishina sp., Furnishina obliqus-Hirsutodontus?, Westergardodina cf. mossebergensis, Westergardodina fossa, Cordylodus sp., Cordylodus intermedius, Cordylodus lindstromi, Cordylodus proavus, Oneotodus nakamurai و Problematoconites sp. نکته قابل توجه، وجود جنس و گونه tenuis Prooneotudus از پاره سازند دوم این برش است؛ زیرا تاکنون از این پاره سازند کنودونتی گزارش نشده است. همراه با این عناصر کنودونتی، گروه های دیگر فسیلی نیز به دست آمده که وابسته به تریلوبیت ها، براکیوپوداها، هیولیتس، ائوکرینوییدا، رزوفیکوس، کروزیانا، پالئواسکوله ییدا و اسفنج ها و نشان دهنده رسوب گذاری سازند میلا در دریایی کم ژرفا هستند. این مجموعه فسیلی با مناطق دیگر ایران و کشورهای همجوار قابل مقایسه است.

در این پژوهش، ردیف های سنگ آهکی، شیلی و مارنی خاکستری، سبز، قرمز و کرم رنگ سازندهای جلفا، علی باشی و ابتدای سازند الیکا در برش زال، شمال باختر ایران، به ضخامت مجموع 67.20 متر از دیدگاه زیست چینه نگاری بر اساس کنودونت ها بررسی شده اند. این مطالعه به شناسایی 27 گونه و 4 زیرگونه متعلق به 5 جنس از کنودونت ها انجامیده ضمن این که یک زیرگونه پیشنهادی جدید به نام Clarkina leveni zalensis n. sub sp. نیز تشریح گردیده است. همچنین تعداد 18 بیوزون کنودونتی مختلف که موید سن ووچیاپینگین تا گریسباخین پیشین هستند، در این برش شناسایی شده اند.از این میان تعداد 5 بیوزون متعلق به زمان ووچیاپینگین، 10 بیوزون متعلق به زمان چانگزینگین و 3 بیوزون هم متعلق به زمان گریسباخین هستند، ضمن این که همچون دیگر برش های چینه شناسی منطقه کوه های علی باشی، افق انقراض انتهای پرمین در سطح بالایی آخرین لایه سنگ آهک های حاوی Paratirolites قرار گرفته است. بر این اساس، مرز ووچیاپینگین چانگزینگین در گذر سازند جلفا به سازند علی باشی قرار گرفته و گذر پرمین تریاس (چانگزینگین گریسباخین) در فاصله +0.9 متری از سطح بالایی افق انقراض و درون سنگ آهک های خاکستری رنگ ابتدایی سازند الیکا جای دارد. برخلاف برخی نوشته های اخیر و با توجه به حضور دو بیوزون کنودونتی Clarkina meishanensis – Hindeodus praeparvus As. Zone و Merrillina ultima – Stepanovites ?mostleri As. Zone در عضو کاملا دریایی ارس و بخش های کربناته ابتدای سازند الیکا و نیز حضور بازوپایان کوچک اورتوتتید، شکم پایان بلروفونتید کوچک و نیز حضور فراوان استراکودهای Bairdiidae در این عضو شیلی و همچنین مطالعات ژئوشیمیایی و ایزوتوپی متعدد پیشین، مرز سازندهای علی باشی و الیکا کاملا پیوسته است.

0

در پژوهش حاضر، کنودونت های اردوویسین به دست آمده از توالی رسوبی سازند غیررسمی کتکویه در برش چینه شناسی جنوب کوه بنرگ، یال خاوری تاقدیس کلمرد در باختر شهرستان طبس (ایران مرکزی) مطالعه شدند. سازند کتکویه در این برش با ناپیوستگی زاویه دار روی سازند کلمرد (منتسب به نئوپروتروزوئیک) قرار گرفته و خود با ناپیوستگی فرسایشی با واحد های سنگی کربناته ی سازند گچال به سن کربنیفر پوشیده شده است. این سازند در برش یادشده با 8/214 متر ضخامت به سه عضو مختلف شامل عضو ماسه سنگ زیرین، عضو شیل میانی و عضو کربنات بالایی تقسیم می شود. در نمونه های برداشت شده از توالی یاد شده، 6 جنس و 14 گونه ی مختلف از کنودونت های مخروطی و شاخه ای شناسایی شدند که برخی از آنها برای نخستین بار از ایران گزارش می شوند. مجموعه کنودونتی موجود یادآور حضور تجمع های فونی معادل با بایوزون های proteus، elegans-evae و diprion به سن اردوویسن پیشین (ترمادوسین پسین-فلوین) است و از دیدگاه زیست جغرافیای دیرینه با حوضه ی بالتواسکاندیک و آرژانتین قرابت فونی دارد.

لایه های دونین پسین در ناحیه شمس آباد، شمال غربی کرمان (جنوب شرقی ایران) بر اساس کنودونت ها مورد بررسی قرار گرفته اند. این مجموعه فسیل ها شامل انواع مربوط به آب های کم عمق نظیر: Icriodus alternatus alternatus, I. cornutus, I. iowaensis iowaensis, I. iowaensis ancylus, Polygnathus semicostatus, P. communis and Pelekysgnathus serradentatus می باشند که محدوده سنی Middle triangularis- Late crepida zones را تایید می نمایند. همچنین داده های بدست آمده، حضور گونه Polygnathus alatus را در لایه های مربوط به فامنین پیشین برش شمس آباد محتمل نموده است و این گونه قبلا نیز در لایه های مشابه در برش هوتک یافته شده است.

بررسی بازوپایان و کنودونت های سازند مبارک در برش کلاریز سن تورنزین پیشین تا ویزئن میانی را نشان می دهد. گونه هایی نظیر  Bispathodus aculeatus aculeatus, Bi. stabilis, Spinocarinifera nigra, Shumardella sp. سن تورنزین پیشین را برای قاعده برش نشان می دهند. همچنین سن بخش میانی با یافته شدن گونه هایی مانند Tomiproductus vaughani, Tomiopsis sp., Polygnathus flabellus, P. rostratus, P. longiposticus, Clydagnathus cavusformis برابر تورنزین میانی-پسین است. بخش بالایی نیز بر اساس وجود گونه هایی مانند Marginatia kinghirica و Buxtonia cf. praejuresanensis سنی برابر ویزئن پیشین-میانی دارد. بر اساس پراکندگی گونه های بازوپا و کنودونت، سه زیست زون محلی در ستون چینه نگاری شناسایی شده است. زیست زون 1 (تورنزین پیشین): این زون با اجتماع گونه های شاخص زیر شناخته می شود  Spinocarinifera nigra, Rossirhynchus adamantinus, Shumardella sp., Cleiothyridina transversa, Bispathodus aculeatus aculeatus, Bi. stabilis, Polygnathus communis communis, P. inornatus .  زیست زون 2 (تورنزین میانی- پسینTomiproductus vaughani, Tomiproductus elegantulus, Tomiopsis sp., Scabricosta sp., Tylothyris planimedia, Syringothyris altaica, Leptagonia analoga, Leptagonia cf. regularis, Ripidomella michelini, Athyris hibernica, Spirifer missouriensis, Schelwienella sp., Leptagonia cf. regularis, Torynifer sp., Polygnathus flabellus, P. longiposticus, P. inornatus, P. aff. inornatus, P. rostratus, P. sp., P. communis communis, Bispathodus stabilis, Pseudopolygnathus primus, Clydagnathus cavusformis.   زیسـت زون 3 (ویزئـن پیشیـن- مـیانـی): گـونـه هـای شاخـص در ایـن زیسـت زون عبارتنـد از  Buxtonia cf. praejuresanensis, Megachonetes sp., Actinoconchus lamellosus, Orthotetes batesvillensis, Marginatia cf. kinghirica, Balakhonia sp.  سازند مبارک به صورت پیوسته روی سازند جیرود قرار گرفته است در حالی که با یک ناپیوستگی توسط سازند دورود پوشیده می شود و نشانگر نبود چینه ای ویزئن پسین تا قزلین است که حاصل عملکرد فاز خشکی زایی هرسی نین است.

برش نیاز در فاصله 22 کیلوتری باختر طبس قرار دارد. ضخامت سازند شیشتو در این برش حدود 14 متر و سنگ شناسی آن شامل بایوستروم مرجان، آهک گرهکی و آهک مارنی غنی از فسیل(به ویژه بازوپایان) است. پس از جمع آری بازوپایان این برش، بیست گونه زیر شناسایی شدند. Schizphoria sriartula,Aulacella cf. eifeliensis, Gypidula sp., Coeloterhynchus tabasensis, Spinatrypina bodini, Spinatrypina chitralensis, Spinatrypina cf. robusta,Desqamaria sp., Athyris chitralensis,Athyris cf. concentrica, Athyris sp., Anathyris sp., Crurithyris cf. inflata, Cyrtospirifer sp., Cyrtospirifer c f. minor,Indospirifer sp., Warrenella sp., Caucasiproductus sardarensis, Producella e.g.belanskii.Spinulicosta sp.,  افزون بر این، کنودونت هایی از لایه های دارای بازوپایان به دست آمد. این کنودونت ها عبارتند از: Palmatolepis winchelli, palmatolepis sp, Palmatolepis sp, Ancrodella curvata(Late form),Ancyrodella, nodosa, lcriodus alternatus alternatus, Icriodus expansus, polynathus webbi,polygnathus capolloci,polygnathus evidence. از شواهد فوق، چنین می توان نتیجه گرفت که سن دقیق سازند شیشتو (عضو 1) در محل مورد مطالعه، براساس زیست شناسی چینه شناسی بازوپایان و کنودونت های ، آنر فرازنین پسین (Linguiformis Zone) است.