شعر حافظ که آینه دنیای خیال انگیز و رازآلود وی است، به دلیل پیچیدگی های معنایی و هنرورزی های زبانی، همواره از متون باز و تفسیرپذیر به شمار آمده و درباره آن از منظرهای گوناگون سخن رفته است. نقد کهن الگویی آثار ادبی از فروع نقدهای روان شناختی است که در دهه های اخیر همچون مطالعات میان رشته ای دیگر رونق و روایی یافته است. این نقد که به بررسی مضامین و تصاویر کهن الگویی در نهاد انسان ها می پردازد، راه را برای ژرف کاوی های بعدی آثار ادبی می گشاید و نشان دهنده جهانی بودن پیام انسانی و احساسات شاعران هنروری همچون حافظ است. در این پژوهش با دید مکتب روان کاوی یونگ و از منظر کهن الگویی به جهان شعری حافظ نگریسته شده و به شخصیت پررنگ و تکرار شونده پیر در دیوان او پرداخته شده است، بررسی مقایسه ای چهره پیرمغان با کهن الگوی پیر خردمند یونگ، نشان دهنده شباهت بسیار و یا حتی انطباق کامل وی با آن تصویر کهن است.

از ابتدای پیدایش تصوف مدار طریقت بر پیر بوده است که در واقع راهنما و هدایت کننده سالکان به سوی حقیقت می باشد و در میان صوفیان از جایگاه والایی برخوردار است، تا جایی که برخی از آنان (صوفیان) برای وی مقام و مرتبه ای بالاتر از پیامبر قایل شده اند؛ چرا که معتقدند پیر، علم سرّ و درون دارد و پیامبر، علم وحی. پیر کسی است که در میان مردم و با مردم زندگی می کند، لکن دارای ویژگی هایی است که وی را از سایر افراد متمایز می سازد و آن گونه که صوفیه از وی یاد می کنند، گویا فرشته ای است که در لباس انسان درآمده است. سالک راه حق (مرید) باید هریک از مراحل طریقت (مقامات) را زیر نظر پیر طی کرده، هیچ اعتراضی بر کارها و رفتار وی نداشته باشد. در خصوص اینکه در هر دوره چه تعداد پیر وجود دارد، نظرات مختلفی وجود دارد. هر کدام از پیران به داشتن کرامت متصف اند. کرامت امر خارق العاده ای است که تنها به دست اولیا و مشایخ انجام می گیرد. از جمله این کرامات می توان به زنده کردن مردگان، راه رفتن بر روی آب، سخن گفتن با مردگان، به اطاعت واداشتن جانوران وحشی و ... یا غیره اشاره کرد.

یکی از شخصیت های ممتاز سروده های عارفانه متمایل به اندیشه های ملامتی، «پیر مغان» است. این شخصیت شعری که معمولا به عنوان آلترناتیوی در برابر پیران خانقاهی ظهور و بروز می کند، در دوره ای از تاریخ ادبیات منظوم فارسی اثرگذارترین نماد در شکل گیری و نضج «سروده های رندانه» بوده است. در شرح سروده های این گروه از شاعران بویژه حافظ تعابیر مختلفی از «پیر مغان» ارائه شده است؛ فارغ از بررسی و تحلیل آن تعابیر، بر اساس نخستین نمونه های شعری متضمن این نمادپردازی، «شراب دیرسال مغ ساخته» از آن اراده شده است و مطابق الگوی تبدیل «هوم» به عابدی صاحب شخصیتی انسانی، «پیر مغان» به مفهوم شراب نیز در دگردیسی های سپسین صاحب شخصیتی انسانی با گرایش های خاص عقیدتی و رفتاری شده است.

سابقه و هدف: افزایش جمعیت سالمندان در جهان از سویی، گستردگی بیماری های مزمن از سوی دیگر، نیاز به آموزش را در دهکده جهانی افزایش داده است. یکی از این آموزش ها، آموزش سالم پیر شدن، برای سالمندان است. از طرفی با گستردگی بیماری کرونا، ارتباط پرستاران با مددجویان در مراکز درمانی و بهداشتی برای برقراری و اجرای آموزش کمتر شده است. لذا با توجه به اینکه در هزاره سوم آموزش هستیم، ارائه، اجرا و پیگیری تأثیر کاربرد نرم افزار سالم پیر شدن که آموزش از راه دور است، گامی مهم در جهت دست یابی به اهداف ارتقاء آموزش مراقبت از خود در سالمندان است. لذا محققین، تحقیقی باهدف بررسی تاثیرکاربرد نرم افزار سالم پیر شدن بر آگاهی فرهنگیان ٦ ٠ تا ٧ ٠ سال از سالم پیر شدن را اجرا و نتایج را گزارش می نمایند. مواد و روش ها: تحقیق حاضر نیمه تجربی و دارای، ٨ ٠ نمونه بازنشسته فرهنگی که در مقطع سنی ٦ ٠ تا ٧ ٠ سال بوده و در سال ٩ ٧ تا ٩ ٨ انجام گردید. به روش نمونه گیری به صورت در دسترس در جامعه پژوهش فرهنگیان بازنشسته تنکابن بود. نمونه ها در دو گروه ٤ ٠ نفر به صورت گروه کنترل و گروه آموزش با کاربرد نرم افزار قرار گرفتند. مداخله با ارائه نرم افزار سالم پیر شدن در گروه آموزش بود. جهت جمع آوری داده ها از ابزارهای سنجش اطلاعات فردی، تستی با ٢ ٠ سؤال چهار جوابی با پایایی (٠ /٧ ٨ =P)، که در حضور محققین پاسخ داده شده است و ابزار سنجش رضایت مندی با پایایی (٠ /٨ ٩ =P) از کاربرد نرم افزار، استفاده شد. سپس اطلاعات به دست آمده آنالیز گردید. یافته ها: این پژوهش بر روی ٨ ٠ نمونه با میانگین سنی ٣ /٦ ٤ ± ٦ ٤ /٣ ٣ در گروه کنترل و ٣ /٦ ± ٦ ٢ /١ ٢ در گروه آموزش با نرم افزار انجام شده است. نتایج نشان داد که ازنظر مشخصات فردی و اجتماعی در دو گروه کنترل و با آموزش نرم افزار اختلاف معناداری ندارند (٠ /٠ ٥

شناخت خویشتن (معرفت نفس) مقوله ای است که از دیرباز در آثار بزرگان ادب فارسی پون ناصرخسرو، نظامی، حافظ و دیگران جلوه گر شده است. در دوره معاصر نیز اقبال لاهوری با نگاهی نو آن را طرح کرده است. یکی از آثار ادبی اروپا (اسکاندیناوی) نیز که به این موضوع پرداخته است نمایشنامه منظوم پیر گینت است. ایبسن در این نمایش، که خود آن را «فانتزی شاعرانه» می خواند توانسته است تعبیر امانت الهی و شرافت نوع انسان را در لفّافه نمادهای زیبا و هنرمندانه ای نشان دهد. نمایش پیر گینت سرگذشت سرگشتگی انسانی است که برای رسیدن به «خویشتن خود» و کشف حقیقت والای انسان بودن راه درازی می پیماید. او تنها در آخرین مراحل زندگی است که بازگشت می کند به آنچه تمام عمر از آن می گریخته است: به «کلمه خدا» [بودن]، با بار امانتی که مقصود اصلی از آفرینش او بوده است.