کزاز بیماری مهمی است که توسط سم تتانواسپاسمین کلستریدیوم تتانی ایجاد می گردد. در این مطالعه ما شش عامل مهم شامل OD، pH، MLD، KF، LF و پروتئین تام، سه سویه واکسینال، هاروارد 52، جی 5 و 49205 کلستریدیوم تتانی را مورد مقایسه قرار دادیم تا مشخص شود کدامیک برای استفاده در تولید واکسن مناسب هستند. سه سویه مذکور، در محیط تایوگلیکولات تجدید حیات شدند و سپس 2 میلی لیتر از این محیط به هرکدام از شانزده ارلن 500 میلی لیتری حاوی محیط مولر- میلر برای انجام فرمانتاسیون تلقیح گردید. تعداد 7، 6 و 3 ظرف به ترتیب برای هاروارد 52، جی 5 و 49205 اختصاص داده شده بود. در مدت هفت روز آزمایش، چندین آزمون برای ارزیابی شش عامل مذکور بر روی نمونه های تهیه شده از محیطهای کشت، انجام گرفت. نتایج آزمایش نشان داد که سویه هاروارد 52 در چهار تا از مجموع شش فاکتور مورد بررسی اختلاف معنی داری با دو سویه هاروارد جی 5 و 49205 دارد، به طوریکه مقادیر LF و OD آن ضعیف تر (به ترتیب در حد 0.001 و 0.01) و MLD و pH آن بهتر (به ترتیب در حد 0.05 و 0.02) از دو سویه دیگر بود. نتیجه آنکه، با توجه به اطلاعات بدست آمده از سه سویه واکسینال، به نظر می رسد دو سویه جی 5 و 49205 توکسین زایی بیشتری از سویه هاروارد 52 دارند و لذا با انجام یک رشته کارهای تکمیلی احتمالا از دو سویه مذکور بتوان مشابه سویه هاروارد 52 به طور روزمره برای تولید واکسن کزاز استفاده کرد.