زمینه و نوع مطالعه: مطالعه مروری جراحی سزارین درمادیان هدف: علل، روش، و مراقبت­ها و پیش‏آگهی جراحی سزارین در مادیان­ها روش کار: ارزیابی مطالعات انجام شده در مورد جراحی سزارین در اسب نتایج: سزارین در مادیان ها جراحی حائز اهمیت است و در مواردی که زایمان طبیعی به خطر بیافتد یا ممکن نباشد، انجام می شود. سخت‏زایی رایج‏ترین دلیل انجام سزارین در مادیان‎ها است. بدشکلی‏های کانال زایمانی به واسطه شکستگی‏های گذشته لگن و جراحات بافت نرم، مادیان‏ها با سابقه سخت‏زایی، پیچ‏خوردگی رحم و خونریزی شدید سرخرگ رحمی  از دیگر شرایطی هستند که نیازمند جراحی سزارین هستند. جراحی تحت بیهوشی عمومی و در مادیان خوابیده به پشت انجام می‏شود. رهیافت خط وسط در نیمه خلفی شکم امکان دسترسی به رحم را فراهم می‏آورد. برش بر روی رحم در سطح مفاصل خرگوشی یا سم‏ها انجام می‏شود. بستن رحم در دلایه با استفاده از بخیه‏های داخل ‏برنده انجام می‏شود. سپس شکم با الگوی معمول برای سیلیوتومی خط وسط بسته می‏شود. پس از جراحی، آنتی‏بیوتیک‏ها و داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی تجویز می‏شود. این عمل در مقایسه با زایمان طبیعی خطرات بیشتری برای مادیان و جنین دارد، بنابراین تنها در شرایط خاص انجام می شود. سخت‏زایی معمول‏ترین دلیل انجام سزارین در مادیان‏هاست. عمل سزارین در اسب ها نیازمند دقت بالایی است و بعد از عمل مراقبت های ویژه برای مادیان و جنین ضروری است. نتیجه‏ گیری نهایی: جراحی سزارین، اگرچه ممکن است جان جنین را نجات دهد، اما ممکن است همراه با خطراتی برای مادیان باشد. برخی عوارض پس از جراحی شامل خونریزی، کم‏خونی، پریتونیت، درد شکمی، ایلیئوس و جفت ماندگی هستند. بنابراین به ویژه در موارد انتخابی پس از ارزیابی دقیق شرایط، برای تصمیم به انجام سزارین ضروری است.

زمینه و نوع مطالعه: بیهوشی عمومی در اسب، در مقایسه با انسان و سایر گونه های حیوانی، از ریسک بسیار بالاتری برخوردار است. میزان شیوع مرگ و میر (Mortality rate) ناشی از بیهوشی در اسب سالم 8/1-24/0 درصد گزارش شده است. آبستنی سنگین یکی از عواملی است که مرگ و میر ناشی از بیهوشی را هم در مادیان و هم در کُرّه تشدید می کند که احتمالاً با اورژانس بودن جراحی نیز مرتبط است. در جراحی سزارین، درصد زنده مانی (survival rates) مادیان 90-80 درصد و کُرّه اسب 40-10 درصد است.  هدف: در این مطالعه ی مروری ملاحظات بیهوشی در سزارین مادیان مورد بحث قرار گرفته است. روش کار: مرور منابع مربوط به ملاحظات بیهوشی در مادیان نتایج: جراحی سزارین به طور معمول به عنوان یک عمل اورژانسی برای رفع سخت زایی در مادیان آبستن انجام می شود. اگرچه گاهی به عنوان یک جراحی انتخابی در مادیانی که به دلیل موارد غیرطبیعی کانال زایمان امکان زایمان از طریق واژن وجود ندارد، نیز استفاده می شود. اگرچه اطلاعات اندکی در خصوص اسب آبستن در دسترس است امّا منطقی است که تغییرات فیزیولوژی مادیان مشابه سایر پستانداران باشد. انطباق پارامترهای اصلی فیزیولوژیک در اواخر آبستنی، چالش هایی در انجام موفقیت آمیز مدیریت بیهوشی مادیان ایجاد می کند. در طی آبستنی، سیستم قلبی-عروقی مادیان برای تأمین اکسیژن مورد نیاز جنین انطباق می یابد. فشار وارده بر دیافراگم، که در حیوان خوابیده به پشت تشدید می شود، منجر به عدم تناسب تهویه ریوی و پرفیوژن (ventilation-perfusion mismatch) و هم چنین هیپوکسمی خواهد شد. اکسیژن رسانی به جنین، اهمیت بالایی در حفظ سلامتی جنین در طی بیهوشی دارد. نتیجه گیری نهایی: اگرچه داروها و تکنیک های بیهوشی و هم چنین روش های مونیتورینگ اسب آبستن و غیر آبستن مشابه است امّا تغییرات فیزیولوژیک ناشی از آبستنی و نگرانی در خصوص قابلیت زنده مانی کُرّه، می تواند انتخاب داروها را تحت تأثیر قرار دهد. بیهوشی اسب آبستن، بسته به مرحله آبستنی، متخصص بیهوشی را با چالش زیادی برای حفظ سلامتی مادیان و کُرّه روبرو می کند.

زمینه و نوع مطالعه: مطالعه مروری با موضوع عوامل و روش های تشخیصی و درمانی پیچ خوردگی رحم در مادیانهدف: بیان علل ایجاد کننده ی پیچ خوردگی رحم ، علائم و نحوه ی تشخیص آن، روش های اصلاح آن بصورت غیر جراحی و جراحی در مادیانروش کار: مطالعه مروری با استفاده از منابع منتشر شده در زمینه پیچ خوردگی رحم در کتب و مجلات و معتبر ملی و بین المللینتایج: پیچ خوردگی رحم در مادیان اغلب در سه ماهه آخر بارداری بوجود می آید و در ابتدا با علایم کولیک ظاهر می شود که عمدتا  پیچش در جهت عقربه های ساعت به وقوع بپیوندد. حرکات سریع جنین، غلتیدن و افتادن مادیان بدلیل طویل شدن رباط پهن یا کشیده شدن رباط پهن طی آبستنی به رحم امکان پیچ خوردگی را می دهد. مادیان مبتلا ممکن است علائم کولیک را نشان دهند که شامل بی حالی، بی اشتهایی، بی قراری، کوبیدن سم بر زمین، تعریق و افزایش دفع ادرار است. ملامسه ی رکتال و لیگامنت پهن از روش های تشخیصی این عارضه به شمار می آیند و درصورت نیاز با انجام معاینات اولتراسونوگرافی زنده بودن جنین مشخص خواهد شد. پیچ خوردگی باید به سرعت اصلاح شود تا بهترین شانس برای زنده ماندن مادیان و کره اسب وجود داشته باشد. اصلاح را می توان با روش های غیر جراحی یا با جراحی انجام داد. روش های غیر جراحی که در این مقاله مورد بررسی قرار گرفته اند شامل چرخاندن رحم بصورت دستی در مادیان ایستاده از طریق واژن و یا روش چرخاندن بدن مادیان بی هوش دور رحم می باشد.گزینه های جراحی برای برطرف نمودن پیچ خوردگی رحم شامل لاپاراتومی از ناحیه پهلو ایستاده یا خوابیده و سلیوتومی خط وسط شکمی است که انتخاب آن به تعداد روزهای سپری شده از آبستنی، درگیری همزمان گوارشی، پارگی رحم، احتمال به خطر افتادن دیواره رحم، درجه چرخش، حیات جنین، شدت درد در مادیان، ترجیح جراح و محدودیت اقتصادی صاحب مادیان بستگی دارد. پیش آگهی باروری در آینده معمولا خوب است.نتیجه گیری نهایی: در مقاله ی حاضر با بیان علائم و روش های تشخیصی پیچ خوردگی رحم در مادیان به بررسی روش های درمانی آن پرداخته شده است.

زمینه ونوع مطالعه: مروری بر جراحی های لاپاروسکوپی تخمدان در مادیانهدف: بیان نحوه کاربرد و استفاده از لاپاروسکوپی در جراحی های برداشت تخمدان در مادیاننتایج: اواریکتومی در اسب به دلایل مختلفی انجام می شود. از شایع ترین دلایل میتوان به برداشت پاتولوژیک تخمدان های غیر طبیعی به شکل تومورهای سلولی گرانولوزای تکا (Granulosa_theca cell tumors) اشاره کرد. رهیافت های مختلف جراحی و تکنیک های قطع عضو برای برداشتن تخمدان اسب توسعه یافته است. رهیافت فلانک مطلوب است زیرا قابلیت دید بهبود یافته است، اما باز هم بیرون کشیدن تخمدان بدون ایجاد برشهای بزرگ دشوار است. در نتیجه، برداشت تخمدان به وسیله لاپاراسکوپ و درحالت ایستاده به روش رایج تری برای برداشتن تخمدان در مادیان تبدیل شده است. از مزایای روش های لاپاراسکوپی می توان به کاهش عوارض از طریق مشاهده کامل ناحیه عمل، حداقل تهاجم وارد شده، زمان نقاهت کوتاه با عوارض کمتر پس از جراحی و بهبود زیبایی محل عمل بعد از جراحی اشاره کرد. همچنین امکان لیگاتور بدون آسیب به عروق در مزوواریوم فراهم میشود. نگرانی ها و محدودیت های مرتبط با تکنیک های لاپاراسکوپی شامل هزینه تجهیزات تخصصی، نیاز به مهارت بالا و آموزش های لازم برای انجام آن ها است. این واقعیت وجود دارد که عدم آشنایی و مهارت لازم می تواند زمان عمل را به طور چشمگیری افزایش دهد. همچنین بازگشت زودتر به ورزش پس از اواریکتومی لاپاراسکوپی در مقایسه با اواریکتومی با روش کولپوتومی امکان پذیر است. صرف نظر از اندازه، تخمدان ها با موفقیت از طریق برش های کوچک (محدود به 5-10 سانتی متر)، بدون عوارض عمده و بهبود زیبایی محل عمل برداشته میشوند. همه اسب های ورزشی به سطوح قبلی یا بالاتر بازگشته و اکثر مادیان های مولد در اولین فصل پس از عمل جراحی با موفقیت جفت گیری می­کنند.نتیجه گیری نهایی: تخمدان های پاتولوژیک بزرگ را می توان به راحتی با انجام اواریکتومی لاپاروسکوپی ایستاده در مادیان برداشت. اواریکتومی همراه با لاپاراسکوپی در حالت گماری ایستاده همراه با برش کوچک در فلانک یک روش ایمن و بسیار موثر برای برداشتن تخمدان های پاتولوژیک بزرگ در مادیان است که جراح را از بیهوشی عمومی یا ایجاد برش های بزرگ بی نیاز می سازد.

مهرنرسی یکی از مهم­ترین شخصیت­های اواسط دوران ساسانی است که به واسطۀ مسئولیت­های مهم سیاسی و نگاه منفی متون زرتشتی از شهرت بسیار برخوردار است؛ وی از یک سو برای مدتی طولانی سومین شخص قدرتمند شاهنشاهی ساسانی و بزرگ­فرمدار سه شاهنشاه است و از سوی دیگر در متون مذهبی شخصی منفور و مغضوب است که مدت زیادی از عمرش را به خاطر گناه یا گناهانش محکوم بوده است که همچون یک برده در آتشکده­ها خدمت کند. این وضعیت در بند 49 دَرِ 42 متن مهم مادیان هزاردادستان به روشنی ذکر شده است. مادیان هزاردادستان یک متن با مضمون حقوقی است که زمان نگارش آن احتمالا به اواخر دوران ساسانی برمی­گردد. این مقاله تلاش کرده است به این تناقض بپردازد و در واقع چگونگی این تناقض را شرح دهد. در مقالۀ پیش­رو اطلاعات به شیوه کتابخانه­ای گردآوری شده و روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی است. نهایتا این مقاله به این نتیجه رسیده است که علت این تناقض را باید در تاریخنگاری یا سنت تاریخ­نگاری ایرانی و سایۀ سنگین دستگاه دینی زرتشتی، با توجه به تداوم حیات این دستگاه پس از فروپاشی سلطنت، بر این تاریخنگاری جست. بر این اساس نظر به قدرت­گیری روحانیان در اواخر دوران ساسانی و نگاه اساسا مذهبی به تاریخ در این زمان، ایشان به تحریف و دستکاری عمده­ای در اطلاعات تاریخی موجود اقدام کرده و تاریخ را مطابق خواسته­ها و اهداف خود تنظیم و ضبط کردند. در حقیقت مهرنرسی به چنان تنبیه  و در واقع به چنان حقارتی محکوم نشده و در طول زندگیش از احترام ویژه و جایگاه والایی برخوردار بوده است.

زمینه و نوع مطالعه: مروری کوتاه بر جراحات دستگاه تناسلی مادیانهدف: درمان پارگی ها و فیستول رکتوواژینالروش کار: مطالعه مروری با استفاده از منابع مختلف در ارتباط با انواع و درمان پارگی ها و فیستول رکتوواژینالنتایج: جسم پرینه (Perineal body) به فضای بین مقعد و فرج گفته می شود که از رشته های عضلات اسفنکتر خارجی مقعد و عضلات منقبض کننده فرج تشکیل شده است. ساختارهای دستگاه تناسلی مادیان مستعد به انواع جراحات در طول جفت گیری و زایمان هستند. از جمله این جراحات می توان به پارگی های پرینه یا رکتوواژینال (Perineal/Rectovaginal laceration) و فیستول رکتوواژینال (Rectovaginal fistula) اشاره کرد. پارگی های پرینه در زمان زایمان اتفاق می افتند، زمانی که چین حلقوی بقایای پرده بکارت (hymen) در محل اتصال دهلیز به واژن، عبور پا یا بینی کره را مسدود نماید. در پارگی های درجه سوم، پارگی در سپتوم رکتوواژینال، عضلات واژن، رکتوم، جسم پرینه و اسفنکتر مقعدی وجود دارد. فیستول عمدتاً بطور ثانویه و به دنبال سخت زایی در مادیان های شکم اول رخ می دهد. گیر کردن بینی یا اندام حرکتی کره در سقف واژن یا دهلیز سبب این آسیب می شود. روش های جراحی مختلفی برای درمان پارگی های درجه سوم ذکر شده است که شامل ترمیم در یک یا دو مرحله است. روش جراحی تغییر یافته گوتز رایجترین روش جراحی تک مرحله ای می باشد. رهیافت افقی (Horizontal approach) و رهیافت از طریق مقعدی (Transrectal approach) از جمله روش های جراحی برای ترمیم فیستول رکتوواژینال می باشند. از اصلی ترین مشکلات بعد ازعمل بدون توجه به روش جراحی، می توان به باز شدن بخیه ها اشاره کرد.نتیجه گیری نهایی: میزان موفقیت در تمام روش های جراحی بطور چشمگیری بالاست اما با توجه به اهمیت مسئله اقتصادی در صنعت اسب، روش های جراحی تک مرحله ای به علت این که دوره بستری بسیار کوتاهی دارند و نیز تداخلی با تولیدمثل مادیان نمی کنند، از جمله روش های ارجح می باشند.

مادیان هزاردادستان (mādayān ī hazār dādestān) «مجموعه هزارفتوی»، تنها نسخه خطی ناقصی از چندین مجموعه حقوقی دوره ساسانیان در دست است. اطلاعی از زندگی جمع آورنده آن، فرخ مرد وهرامان (فرخ مرد پسر بهرام)، نداریم. احتمال می رود کتاب در اصل در دوران پادشاهی خسروپرویز، آخرین پادشاهی که نامش در کتاب آمده، تالیف شده باشد. این گفتار به بررسی اصطلاح حقوقی «gōhrēn kardan: گوهرین کردن، معاوضه کردن» از «مجموعه هزارفتوی» می پردازد. گوهرین و گوهرین کردن در سه دادستان (=حکم) این کتاب ارزشمند حقوقی به کار رفته است. با بررسی این سه حکم، این اصطلاح حقوقی تفسیر می شود. ضمن پیگیری قانون و مسائل حقوقی ایران دوره ساسانی، کارکرد حقوقی گوهرین کردن را پدیده جدیدی در خانواده می بینیم. نقش زن در این مبادله تجاری، بیانگر حضور جدی او در عرصه اجتماعی اقتصادی است که در جهت استحکام خانواده پیش می رود.

مادیان هزار دادستان یا مجموعه هزار داوری، متنی حقوقی است. این متن در اواخر دورۀ ساسانی یعنی اوایل قرن 7 میلادی گردآوری شده است. موضوعات حقوقی بسیار متنوعی در این متن مطرح می شود که می تواند ما را در آشنایی با قوانین حقوقی ایران در دورۀ پیش از اسلام یاری کند. از جمله مسائل حقوقی این متن، برده داری، قیمومت، ضمانت، شراکت، ازدواج، طلاق، گرو، گروگانی و ... است. موضوع این پژوهش دربارۀ «گرو و گروگانی» است که با اصطلاحات graw و grawgānīh در متن آمده است. هدف این پژوهش بررسی موضوعات مربوط گرو و استخراج قوانین آن است. و پرسش هایی که این پژوهش قصد دارد به آن ها پاسخ دهد اینکه، گرو و گروگانی در چه موضوعاتی عنوان شده اند؛ چه قوانینی برای آنها وجود داشته و تفاوت آنها در چیست. روش پژوهش توصیفی تحلیلی و شیوه جمع آوری داده ها، کتابخانه ای است. برخی نتایج این پژوهش به قرار زیر است: گرو در موضوعاتی چون ازشماند، گرفتن وام، قرض کردن پول و ... مطرح شده است. مهم ترین قوانین آن بستن پیمان، تعیین زمان و گرو، تعهداتی چون سالم نگه داشتن مال گرو و ... است. تفاوت عمده گرو و گروگانی در این بود که دارایی گروگان می توانست مورد استفاده گروگان دار قرار گیرد. هر گاه بدهکار بدهی خود را پرداخت می کرد، گرو باید آزاد می شد که تحت قوانینی انجام می شد.

مادیان هزاردادستان یکی از متون حقوقی معتبر به خط و زبان پهلوی است. مادیان در پایان دوره ساسانی، یعنی نیمه نخست قرن هفتم میلادی، نوشته شده و تنها متنی از این دوران است که به مسائل حقوقی پرداخته است. در این کتاب، به مسائلی همچون برده داری، ضمانت، شراکت، ازدواج، طلاق، نافرمانی (= عدم تمکین) و... اشاره شده است. در دوران ساسانیان، ارتباط متقابلی بین جایگاه زنان و موقعیت طبقاتی آن ها وجود داشت و برای زنانی که از اصول و هنجارهای اجتماعی، خانوادگی و مسائلی مانند آن پیروی نمی کردند، مجازات هایی مطابق با جایگاه اجتماعی آنان در نظر گرفته می شد. به این گروه از زنان نافرمان می گفتند. در این مقاله، مفهوم نافرمانی یا عدم تمکین، قوانین مربوط به نافرمانی زنان در پایه های گوناگون (پادشازن و چگرزن)، تحلیل احکام مربوط به آن، چگونگی مشارکت (= انبازی) و تصرف زن در اموال، قبل و بعد از محرزشدن نافرمانی، شرایط تعلق گرفتن دارایی (= خواسته) و ارث (= برماند) به فرزندان زن نافرمان و همچنین چگونگی وضعیت درآمد آن ها بررسی شده است.

زمینه و نوع مطالعه: مشکلات دستگاه ادراری-تناسلی در مادیان ها می توانند تأثیرات منفی بر سلامت و باروری آن ها داشته باشند. یکی از این مشکلات، یوروواژینا یا تجمع ادرار در واژن است که می تواند منجر به نازایی و عفونت های تناسلی شود. این مقاله به عنوان یک مطالعه مروری، روش های مختلف جراحی یورتروپلاستی را برای اصلاح این اختلالات مورد بررسی قرار داده است.هدف: هدف از این مطالعه، بررسی روش های جراحی یورتروپلاستی، شامل تکنیک های مختلف امتداد مجرای ادرار، به منظور کاهش ناهنجاری های دستگاه ادراری مادیان و بهبود سلامت و باروری آن ها است. همچنین، این مطالعه به مقایسه این روش ها و تحلیل مزایا و چالش های هر یک از آن ها پرداخته است.روش کار: مطالعه حاضر به صورت مروری انجام شده و از منابع معتبر منتشرشده در مجلات و همایش های ملی و بین المللی، به همراه کتب مرجع در زمینه جراحی دام های بزرگ، مامایی و تولیدمثل استفاده شده است.نتایج: بررسی روش های مختلف یورتروپلاستی نشان می دهد که این تکنیک ها در اصلاح مشکلات مرتبط با یوروواژینا و بازگشت ادرار به واژن مؤثر هستند:تکنیک تغییر محل چین عرضی (Monin Technique) برای موارد خفیف مناسب است و با جابجایی چین عرضی واژن، از ورود ادرار به واژن جلوگیری می کند. اما محدودیت هایی در اصلاح کامل این مشکل دارد.تکنیک براون (Brown Technique) شامل ایجاد برش U شکل و امتداد مجرای ادرار است که برای موارد شدید یوروواژینا مؤثر می باشد، اما به دلیل برش مخاطی، خطر خونریزی بیشتری دارد.تکنیک شایرز (Shires Technique) بدون نیاز به برش، از کشیدن مخاط وستیبول برای ایجاد تونل جدید استفاده می کند. این روش کم تهاجمی و با حداقل خونریزی است، اما در برخی موارد شدید کارایی کمتری دارد.تکنیک مک کینون (McKinnon Technique) با ایجاد فلپ های مخاطی و بخیه زدن آن ها برای ساخت یک تونل جدید، روشی بادوام تر محسوب می شود، اما وسعت برش های آن، خونریزی بیشتری را به همراه دارد.نتیجه گیری نهایی: یورتروپلاستی یک روش جراحی مؤثر در درمان ناهنجاری های دستگاه ادراری مادیان بوده و به بهبود کیفیت زندگی و افزایش نرخ باروری آن ها کمک می کند.