مقدمه . حشره کش توکسافن بدلیل پایداری زیاد در محیط و تجمع زیستی در زنجیره غذایی یکی از آلاینده های مهم بیوسفر است و می تواند تهدیدی جدی برای زندگی بسیاری از موجودات زنده از جمله انسان باشد. توکسافن تنها در شرایط محیطی معینی در اثر میکروارگانیسم های خاک به کندی تجزیه می گردد. با اطلاع از نوع فعالیت میکروبی و عوامل موثر بر آن می توان زمینه تجزیه سریع آن را در خاک فراهم نمود. روشها . این مطالعه بمنظور بررسی درجه پایداری توکسافن در خاک و عوامل موثر بر آن در دو بخش یکی خاک مرطوب و دیگری خاک خشک که هر کدام شامل 5 نمونه با اختلاف در مقدار مواد آلی و توکسافن اضافه شده برای مدت یک سال انجام شد. در فواصل معینی باقیمانده های توکسافن از نمونه های خاک استخراج و از نظر کمی و کیفی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج. از نظر کمی 100 درصد توکسافن موجود در کلیه نمونه ها یکسال بعد از شروع آزمایش بازیافت شد و از نظر کیفی نیز هیچگونه تغییری در کروماتوگرام های توکسافن در طول یکسال مشاهده نگردید. بحث. در طول یکسال ، تغییر کمی و کیفی در باقیمانده های توکسافن در هیچ یک از نمونه ها اعم از مرطوب و خشک مشاهده نشد. این موضوع نمایانگر پایداری بسیار زیاد توکسافن در شرایط هوازی در خاک است.

مقدمه. توکسافن از جمله حشره کشهای آلی کلردار است که به دلیل پایداری در محیط و تجمع زیستی و تغلیظ در زنجیره غذای موجب مسایل بهداشتی و زیست محیطی جدی گردیده است . توکسافن تکنیکال مخلوطی است از بیش از 800 ترکیب شیمیای مختلف که سمیت و دوام آنها در محیط متفاوت است . این مطالعه به منظور بررسی سمیت باقی مانده های توکسافن در خاک روی مگس خانگی و پایداری توکسافن در خاک صورت پذیرفت .روشها. در این بررسی باقیمانده های توکسافن در خاک در نخستین روز، شصتمین روز، یک سال، دو سال و سه سال بعد از سمپاشی پس از استخراج به روش گاز کروماتوگرافی مورد تجزیه قرار گرفت و سمیت آنها بر حسب دوز کشنده 50 درصد به طور موضعی در مگس خانگی نیز برآورد گردید .نتایج. غلظت توکسافن در خاک که در نخستین روز سمپاشی 7.1 ppm بود پس از سه سال به  3.5 ppm کاهش یافت . نسبت دوزهای کشنده 50 درصد (LD 50mg/kg) باقیمانده های توکسافن در خاک در نخستین روز، شصتمین روز، یک سال ، دو سال و سه سال بعد از سم پاشی به دوز کشنده 50 درصد (LD 50mg/kg) توکسافن تکنیکال به ترتیب 1.07، 1.11، 1.23، 1.31 و 1.36 برآورد گردید.بحث. نتایج بدست آمده روشن می سازد که روند تجزیه و زایل شدن سمیت این حشره کش در خاک بسیار کند است و ترکیبات سمی آن می تواند برای مدت طولانی پایدار باقی بماند.

سابقه و هدف: حشره کش آلی توکسافن یکی از مهمترین آلاینده های آلی پایدار محیط است . دلیل پایداری زیاد توکسافن در محیط کندی روند تجزیه آن در آب وبه ویژه در خاک می باشد. در مطالعه ای که روی نمونه های خاک خشک و مرطوب تقویت شده با بقایای گیاه پنبه یا تقویت نشده انجام شد هیچ گونه نشانه ای دال بر تجزیه یا ناپدید شدن توکسافن مشاهده نگردید . به دلیل نتایج حاصل از تجربه فوق در مطالعه حاضر تجزیه توکسافن در خاک توسط میکروارگانیسم ها در شرایط غرقاب در آزمایشگاه مورد مطالعه قرار گرفت.مواد و روش ها: مطالعه به مدت سه ماه در نه نمونه خاک با اختلاف در غلظت توکسافن و منبع انرژی برای میکروارگانیسم ها شامل بقایای گیاه پنبه و پودر یونجه انجام شد. در اولین روز شروع آزمایش و سه ماه پس از آن باقی مانده های توکسافن از نمونه های خاک استخراج و با روش گاز کروماتوگرافی مورد بررسی قرار گرفت.یافته ها: گاز کروماتوگرام های باقی مانده های توکسافن نشان می دهند که در نمونه های خاک تقویت شده با بقایای گیاه پنبه تازه و یا پودر بونجه، تجزیه شدید توکسافن حادث گردید، در حالی که در نمونه های تقویت نشده و نمونه های حاوی بقایای گیاه تجزیه شده تجزیه بسیار کم و یا در حد صفر بود.نتیجه گیری: نتایج بدست آمده نشان می دهند که توکسافن از طریق روند میکروبی بی هوازی در خاک تجزیه می گردد. به علاوه، افزایش منبع انرژی باعث تشدید فعالیت میکروارگانیسم می شود. بنابراین می توان گفت که مخلوط کردن مواد آلی با خاک وسپس غرقاب کردن آن می توان راهی عملی برای تجزیه توکسافن در خاک مزارع و در نتیجه کاهش سطح آلودگی محیطی با این حشره کش باشد.