اگر به سیگنالهای نگاشته از یک چشمه لرزه ایی در ایستگاهی با سامانه های مختلف بنگریم میبینیم که شکل موجهای ثبت شده میتوانند کاملا متفاوت باشند. یکی از موجبهای اصلی این تفاوت پاسخ بسامدی یا به بیانی دیگر تابع انتقال سامانه لرزه نگاری است. دانستن پاسخ بسامدی ایستگاهها شبکه های لرزه نگاری از نیازهای اولیه پردازش و تفسیر لرزه نگاشتها است. ولی نباید فراموش کرد که جنبش زمین نگاشته شده در سامانه لرزه نگاری با سیگنالی که در چشمه تولید می شود بسیار متفاوت است. مطالعه پاسخ بسامدی یکی از ابزارهایی است که به زلزله شناسان امکان جدا سازی تاثیر دستگاهی و نزدیکتر شدن به شناخت سیگنال واقعی تولید شده در چشمه را می دهد. لذا در این مقاله به محاسبه پاسخ بسامدی شبکه لرزه نگاری دورسنجی تهران در حوزهای جابجایی، سرعت و شتاب پرداخته شده است.

وزن شعر ناصرخسرو همیشه موردتوجه ادیبان و شعرپژوهان بوده است و همواره این شاعر را با ویژگی های وزنی خاصش می شناخته اند. با این همه، کمتر پژوهش کاملی درباره ویژگی های وزنی شعر او صورت گرفته است. در این جستار کوشش در آن بوده است تا با بررسی دقیق بیت بیت شعر ناصرخسرو، دگرگونی های وزنی ای که در شعرش رخ داده است، شناسایی و دسته بندی شود و با به دست دادن بسامد هرکدام از دگرگونی ها، تصویر دقیق تری از سبک فردی این شاعر فراهم آید. مهم ترین دگرگونی وزنی در شعر ناصرخسرو تبدیل دو هجای کوتاه به یک هجای بلند است که در برخی از کتاب های عروضی با نام تسکین شناخته می شود و در شعر او از دو جهت برجسته است، یکی از جهت بسامد بسیار زیاد آن، و دیگری از جهت مواضع رخداد آن در زنجیره عروضی بیت. این بررسی همچنین گامی است برای تدوین قواعد نامدون عروض کهن پارسی که طبیعتا ملاک های کار خود را بیشتر در متن های کهن می جوید تا سخنان عروض نویسان. از مهم ترین این قواعد نامدون، می توان به امکان استفاده از تسکین در رکن نخست مصراع اشاره کرد که تاکنون کمتر بدان اشارت رفته و هنوز به کتاب های عروض وارد نشده است.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

تجزیه طیفی ابزاری قدرتمند برای تحلیل داده های لرزه ای است. تبدیل فوریه امکان بررسی محتوای بسامدی سیگنال را فراهم می کند. اما برای سیگنال های غیرایستا، از جمله سیگنال لرزه ای، که محتوای بسامدی آنها با زمان تغییر می کند تبدیل یک بعدی به فضای بسامد برای پاره ای از اهداف پردازشی کافی نیست. قبلا انتقال ردلرزه به فضای زمان و بسامد را با استفاده از تبدیل فوریه روی پنجره های کوچکی به دست می آوردند. این روش تحت عنوان تبدیل فوریه زمان کوتاه شناخته می شد. قدرت تفکیک زمان - بسامدی در روش تبدیل فوریه زمان کوتاه با انتخاب طول پنجره محدود می شد. بعدها مشکل پنجره کردن در تحلیل زمان - بسامد با استفاده از تبدیل موجک پیوسته برطرف شد. تبدیل موجک پیوسته از خاصیت تغییر مقیاس و جابه جایی موجک استفاده می کند و نقشه زمان - مقیاس سیگنال مورد نظر را تهیه می کند. مقیاس به نوعی نشانگر مولفه بسامدی است. تبدیل مقیاس به بسامد منجر به نقشه زمان - بسامد می شود که قابل مقایسه با نقشه زمان - بسامد حاصل از تبدیل فوریه زمان کوتاه است.مقاطع لرزه ای تک بسامد که با استفاده از روش های تحلیل زمان - بسامد مقاطع لرزه ای تولید می شوند، در این مقاله از آنها در حکم نشانگر لرزه ای برای آشکارسازی سایه های کم بسامد ناشی از مخازن هیدروکربور و تجزیه و تحلیل لایه های نازک با ضخامت نزدیک به حد تیونینگ استفاده شده است.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

مثنوی کتابی عظیم مشحون از معانی متکثر و اندیشه هایی متنوع است که خواننده را در تلاطم امواج پی درپی خود غرقه و مبهوت می سازد. بهمین سبب و به دلیل درنگ مکرر مخاطب در پاگردهای ابیات مثنوی، معمولا جهات اصلی اندیشه و اهداف کلی کتاب مخفی مانده، خواننده از درک کلان فکرهای این کتاب مستطاب فرو می ماند. در این مقاله تلاش شده است تا این کلان فکرها در دفتر سوم مثنوی با روش تحلیل بسامدی درون مایه ها مشخص گشته، حکایت هایی که به شکل منظومه هایی مرتبط با هم برای القای یک درون مایه مشترک توسط شاعر بکار گرفته شده به صورت شماتیک عرضه و نتایج آن تحلیل گردد.

در این مقاله، رفتار آونگ ­های دوگانه با در نظر گرفتن تغییر در شرایط اولیه (یعنی افزایش زاویه­­ انحراف آونگ بیرونی برای چهار حالت متفاوت 12، 30، 90 و 150درجه) و همچنین بررسی اثر هندسه­ آونگ­ها (افزایش طول بازو و جرم آونگ بیرونی) مطالعه شده است. بعد از استخراج معادلات حرکت آونگ­ها، با استفاده از نگرش لاگرانژی، به منظور بررسی تعیین طیف بسامدی، مسیر حرکت آونگ­ ها و هم­چنین مشخص کردن رفتار آن­ها در هر حالت، از روش­های تبدیل سریع فوریه و سطوح پوانکاره استفاده شده است. نتایج بدست آمده نشان می دهد که افزایش زاویه­ انحراف آونگ بیرونی منجر به افزایش سطح انرژی سامانه شده که پیامد آن، تغییر رفتار آونگ­ها از حالت دوره­ای و شبه ­دوره­ای برای زاویه ­های کمتر از 90 درجه به رفتار آشوبناک برای زوایای بیشتر از 90 درجه است. به صورتی که در حالت آشوبناک مقدار سطح انرژی نسبت به حالت دوره­ای بیشتر از دو برابر افزایش یافته است. افزون بر این، در درون رفتار آشوبناک، به ­نظر می­رسد که یک رفتار شبه ­دوره­ای باگذشت زمان در حال شکل­ گیری است. از طرف دیگر نتایج محاسبات از تأثیر بسیار چشمگیر ساختار هندسی سامانه بر رفتار آونگ­ها حکایت دارد. بر اساس محاسبات انجام شده، پیامد افزایش طول بازوی آونگ دوم تنها منجر به ایجاد رفتاری کاملاً متفاوت با مورد مشابهش (حالت سوم) گردیده، اگرچه سطح انرژی آن ها باهم یکسان است. اما افزایش جرم آونگ دوم به دو برابر نه تنها سطح انرژی سیستم را به اندازه ی تقریبی 330 ژول کاهش داده، بلکه رفتار آشوبناکی (نسبت به حالت سوم) نیز از خود نشان داده است.

مجموعۀ «فرهنگ های بسامدیِ راتلج»، تا به امروز، دست کم در پانزده عنوان منتشر شده و جمعاً مشتمل بر چهارده زبان است. این مجموعه، که از سوی انتشارات راتلج (گروه تِیلور و فرانسیس) منتشر شده، به ویژه در میان کسانی که در زمینۀ تدوین «فرهنگ های بسامدی» و/ یا «زبان شناسی پیکره ای» پژوهش می کنند، معروفیّت جهانی یافته  است. هریک از کتاب های این مجموعه در قالب فرهنگی بسامدی و برپایۀ پیکره های زبانیِ غالباً مستقل تدوین شده  است. بیشترِ فرهنگ ها هرکدام 5000 مدخلِ اصلی/ سرمدخل/ بن واژه دارند و بخش اعظمِ متنِ هر کتاب را فهرستِ این واژه ها ــ به ترتیبِ بسامد و از پربسامدترین به کم بسامدترین واژه ــ تشکیل می دهد. مبنای چینشِ واژه ها اساساً بسامدِ خام یا بسامدِ مطلق نیست، بلکه شاخص پراکنشِ هریک از واژه ها نیز مدّ نظر بوده  است. بلافاصله پس از فهرست بسامدی، فهرست الفباییِ واژه ها ــ به ترتیبِ الفبای زبانِ هر فرهنگ ــ آمده است. فهرست های واژگانیِ موضوعی (در جعبه های مستقل و در لابه لای صفحاتِ بخش اصلیِ اثر، یعنی فهرست بسامدی) و نمایۀ هویّت های دستوری/ اجزای سخن/ پاره های گفتار نیز بعد از آن قرار گرفته اند. پیش از بخش اصلی، یعنی فهرست بسامدیِ مدخل ها، عموماً پیش گفتاری به قلم مارک دِیویس (دبیرِ مجموعه)، سپس مقدّمه ای به قلم مؤلّفان فرهنگ (به علاوۀ منابعِ مقدّمه)، و چند فقرۀ دیگر آمده است.فرهنگ بسامدی فارسی در سال 2017 م منتشر شد و چاپ دوم آن در 2018 م انتشار یافت. نگارندگان، در مقالۀ حاضر، پس از معرّفی اجمالیِ مجموعه، به معرّفی و نقد این اثر پرداخته اند و نشان داده اند که اشکالات و معایب آن، هم از نگاه روش شناختی و هم ازنظر موردی، چندین برابرِ محاسن آن است.

بیان مسئله: گرچه برای رنگ به عنوان عنصر مشترک ابناء بشر، تعلق یا محدودیتی نمی توان قائل شد؛ اما به طور نسبی، در جهان هستی عناصر یا پدیده هایی وجود دارد که خاستگاه یا کاربرد و تکرار و بازنمایی آن ها موجب شکل گیری گونه ای از خاطرات جمعی شده و در پرتو آن ها حسی از تعلق یا هویت بدان ها شکل گرفته است. یکی از این عناصر نیز رنگ است که ممکن است در محدود ه ای مشخص یا وسیع به صورت نانوشته، فارغ از درستی یا نادرستی موضوع، طیفی از آن به گروهی یا ملتی نسبت داده شود. از آنجا که گرافیک به عنوان رسانه بصری برآمده از فرم و رنگ، موضوع‎ های مختلفی را پیام رسانی کرده و مسائل فرهنگی و فرهنگ ملی نیز می تواند جزیی از آن باشد، مسئله این پژوهش چیستی رنگ های پربسامد مرتبط با ایران در پوسترهای گرافیک با موضوع ایران یا فرهنگ ایرانی و همچنین چرایی احتمالی کاربرد آن هاست. هدف: شناخت عناصری نمادین ناملموس ایرانی و در نهایت، درک بهتر سویه های متفاوت فرهنگ بصری ایرانی از اهداف اصلی این پژوهش است. روش پژوهش: در این پژوهش با بهره گیری از منابع کتابخانه ای، پایگاه های اطلاعاتی و شواهد بصری گرافیکی، داده ها جمع آوری شده؛ سپس به شیوه تحلیل محتوای بصری با جمع آوری نمونه های رنگی از پوسترهای مرتبط با ایران به صورت شبه آماری، پربسامدترین رنگ ها مشخص و سپس توصیف و تحلیل شده است. یافته ها: این مقاله نشان داد که طراحان گرافیک ایرانی برای بازنمایی رنگ ایرانی، به جز رنگ سازمانی، پرچم رسمی، به رنگ های مرتبط با فرهنگ خود که اغلب برآمده از محصولات و تولیدات فرهنگی و هنری، دست ساخته ها، رنگ اقلیم و زیست بوم، هنر های سنتی، معماری ایرانی اسلامی، خوشنویسی و مانند آن است، رجوع کرده و طیف هایی از این رنگ ها را در اثر خود برای موضوعات مرتبط ایران بازنمایی نموده اند و در این میان، پربسامدترین رنگ های مرتبط با ایران، طیف هایی از رنگ قرمز لاکی، زرد روشن و آجری و نیز آبی فیروزه ای بوده است.