بررسی تاریخ ترجمه در غرب نشان می دهد که مطالعات ترجمه عمدتا متمرکز بر مباحث ترجمه آزاد/ ترجمه وفادار و اهمیت متن مبدا/ مقصد بوده است. در این مطالعات کمتر از زاویه دید قدرت و یا تاریخ به متون ترجمه شده نگریسته شده در حالی که تاریخ استعمار انباشته از مواردی است که فرهنگ استعماری غالب نوع ترجمه به زبان های مقصد «بدوی» و «محلی» را تعیین و هدایت کرده است و جریان اصلی ترجمه عمدتا در دست فرهنگ غالب (خواه مبدا، خواه مقصد) و نه در دست فرهنگ مغلوب بوده است. در این مقاله تلاش شده از زاویه دید مطالعات پسااستعماری و تاریخی، به بررسی و نقد پسا استعماری ترجمه های انگلیسی موجود از اشعار شاعر بزرگ کلاسیک پارسی گوی، حافظ پرداخته شود. پس از ارایه تاریخ ترجمه دیوان حافظ، 5 الگوی «قوم مدارانه» در ترجمه این آثار که منتج به بازنمایی غیرواقعی و مخدوش حافظ از واقعیت تاریخی، فرهنگی و ادبی اش گردیده در بخش «نقدی پسااستعماری بر چگونگی ترجمه های حافظ توسط مترجمان» ارایه شده است.

تحقیق حاضر با بررسی ترجمه استعاره در دیوان حافظ سعی دارد کارایی راهکارهای مختلف مترجم را در یاری رساندن به مخاطبان ترجمه برای درک معانی ضمنی استعارات مشخص کند. در این تحقیق از ترجمه ویلبرفرس کلارک (1881) استفاده شده است.با بررسی استعارات موجود در دیوان حافظ دریافتیم که پرکاربردترین راهکار (راهکار ترجمه تحت الفظی) را نمی توان موثرترین راهکار دانست. راهکار «ترکیبی» شامل ترجمه تحت الفظی در کنار پانویس یا مطالب آگاهی دهنده و شفاف سازنده را می توان یکی از کارآمدترین راهکارهای ترجمه استعاره دانست.

ایهام، صنعت ادبی رایجی در ادبیات فارسی است که ترجمه آن یکی از مقوله های بحث برانگیز برای مترجمان آثار مهم ادبی ما بوده است. یکی از نمودهای چشمگیر و درخور توجه این صنعت، در دیوان حافظ مشاهده می شود که در این مقاله به عنوان جامعه آماری پژوهش بررسی شده است. در تحقیق حاضر، پس از بررسی مفهوم صنعت ایهام و انواع آن در دیوان حافظ، گزیده ای از ابیات حاوی ایهام در ترجمه های انگلیسی آربری (1987)، کلارک (1988)، صابری (2002)، بل (1985) و آریان پور (1965) مقایسه و مقابله شده اند. یافته های این تحقیق در حوزه ایهام واژگانی ارائه شده اند و میزان دقت ترجمه مترجمان این دیوان نیز از همین رهگذر آزموده شده است. لازم است بیان شود که در این پژوهش مقوله ایهام از نگاه زبان شناختی بررسی می شود که این نوع نگاه، ایهام را از مصادیق دلالت چندگانه معنایی می داند.

حافظ شیرازی از شاعران ایران زمین است که شهرتش را باید در سرودن غزلیات او جستجو کرد. وی به دلیل احاطة کم نظیر بر فنون بلاغی، غزلیات خود را به زیبایی و هنرمندانه، بدین آرایه ها مزیّن کرده است. شهرت حافظ، همة عالم، حتّی جهان عرب را درنوردیده است. ادیبان عرب از اوایل قرن بیستم به پژوهش پیرامون حافظ پرداختند و اوّلین گام در این زمینه را ابراهیم شواربی-مترجم و نویسندة مصری-برداشت. تاکنون بیش از سی ترجمه از دیوان وی به زبان عربی انجام پذیرفته است. ازجمله مشهورترین مترجمان عرب زبان اشعار حافظ، عمر شبلی، نویسنده و شاعر معاصر لبنانی که دیوان او را در چهار جلد به نظم عربی برگرداند. نوشتار پیش رو، بر آن است تا به شیوة تطبیقی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای، ترجمه عربی شبلی از کنایه های دیوان حافظ را براساس نظریّة آنتوان برمن، نقد و بررسی کند. برآیند پژوهش نشان می دهد که عمر شبلی با توجّه به اینکه نزدیک به بیست سال از عمر خود را در ایران سپری کرده، امّا به بسیاری از مفاهیم کنایی اشعار حافظ پی نبرده است؛ درنتیجه در انتقال مفاهیم عالی غزلیات حافظ به مخاطب عربی، چندان موفّق نبوده است.

در سخن جاودانه و شعر سحرآمیز حافظ شیرین سخن، هر چیزی به طرز رندانه ای جای گرفته آنچنان که گویی لسان الغیب آن را برای اولین بار در دیوان آسمانی خویش به کاربرده است و طرحی نو درانداخته. در بررسی دیوان حافظ شیرازی بی درنگ در می یابیم که باد جایگاه ویژه ای دارد، چرا که سریع و بی دریغ وظیفه آوردن و بردن خبر رابرای عاشق و معشوق بر عهده دارد. در سحر کلام خواجه شیراز، باد و انواع آن چون صبا، نسیم و شمال حضور دارند که این حضور عامل حرکت و شادابی گردیده است. در این تحقیق ضمن بیان ترکیبات و توصیفات باد و انواع آن، به نقش و هدفی که خواجه شیراز بر عهده آنها نهاده، اشاره شده است و سعی بر این است که زبان خاص حافظ در بیان مقصود، به طور اجمال بیان گردد.

متن کامل این مقاله به زبان انگلیسی می باشد. لطفا برای مشاهده متن کامل مقاله به بخش انگلیسی مراجعه فرمایید.لطفا برای مشاهده متن کامل این مقاله اینجا را کلیک کنید.