مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

مقاله مقاله نشریه

مشخصات مقاله

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

نسخه انگلیسی
مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

video

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

sound

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

نسخه انگلیسی

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید:

55
مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

دانلود:

18
مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

استناد:

اطلاعات مقاله نشریه

عنوان

واکاوی ارتباط میان عناصر هواشناسی و آلاینده های جوی معیار در تبریز با استفاده از مدلسازی آماری

صفحات

 صفحه شروع 69 | صفحه پایان 90

چکیده

 سابقه و هدف: افزایش پرشتاب جمعیت, رشد سریع شهرنشینی و صنعتی شدن در سال­ های اخیر که عموماً با افزایش تقاضا و مصرف انرژی و در نتیجه افزایش منابع انتشار آلاینده­ ها همراه بوده است, آلودگی هوا به عنوان یکی از بزرگ­ترین بحران­ های حالِ حاضر جوامع شهری و به تبع آن خطرات زیست محیطی و بهداشتی مربوطه را از لحاظ زمانی و مکانی تشدید کرده است. از سوی دیگر, عناصر هواشناسی به طور مستقیم بر میزان آلاینده ­ها و همچنین مدت زمان حضور آنها در جو تأثیر می­ گذارد و پژوهش حاضر به منظور بررسی ارتباط متغیرهای هواشناسی و آلاینده ­های جوی معیار در شهر تبریز انجام گرفته است.مواد و روش­ها: مطالعه حاضر ضمن بررسی وضعیت عناصر هواشناسی (دما, بارش, سرعت باد, رطوبت نسبی, تابش, ساعات آفتابی و ابرناکی) و آلاینده­ های جوی معیار (کربن منوکسید (CO), نیتروژن دی اکسید (NO2), گوگرد دی اکسید (SO2), ازن (O3), ذرات معلق با قطر کمتر از 10 میکرون (PM10) و ذرات معلق با قطر کمتر از 5/2 میکرون (PM2.5)) در شهر تبریز در بلند مدت (2021 -2004), به بررسی ارتباط بین آلاینده ­ها و متغیرهای هواشناسی در مقیاس­ های زمانی ماهانه و فصلی با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون در سطح اطمینان 95 درصد و تأثیر این عناصر بر غلظت آلاینده­ ها با استفاده از مدل رگرسیون خطی چند متغیره (MLR) و مدل جمعی تعمیم یافته (GAM) در نرم افزار آماری R 4.3.1 پرداخته است.نتایج و بحث: بر اساس نتایج حاصل از تحلیل همبستگی پیرسون, آلاینده ­های NO2 و PM2.5, SO2 و PM2.5 و همچنین آلاینده های PM2.5 و PM10 همبستگی مثبت معنادار قابل توجهی را به صورت جفتی نشان داده ­اند بنابراین به نظر می­ رسد که این آلاینده ­ها دارای منابع انتشار مشابه هستند. همچنین نتایج این پژوهش نشان می ­دهد که غلظت آلاینده های معیار هوا در تبریز در طول کل دوره آماری در مقیاس­ های زمانی ماهانه و فصلی تحت تأثیر شرایط آب و هوایی قرار داشته و در مقیاس ماهانه, آلاینده­ های NO2 و PM2.5 دارای بیشترین همبستگی منفی با پارامترهای دما, سرعت باد و ساعات آفتابی و بیشترین همبستگی مثبت با رطوبت نسبی, PM2.5 دارای بیشترین همبستگی مثبت با فشار هوا, CO و SO2 دارای بیشترین همبستگی منفی با تابش, O3 دارای همبستگی مثبت قوی با دما, سرعت باد و ساعات آفتابی و بیشترین همبستگی منفی با فشار, رطوبت نسبی و ابرناکی و آلاینده­ های NO2 و PM10, دارای بیشترین همبستگی مثبت با ابرناکی هستند. نتایج حاصل از برازش MLR و GAM برای هریک از آلاینده ­های جوی معیار در شهر تبریز نیز حاکی از عملکرد بهتر GAM در تجزیه و تحلیل روابط موجود میان تمامی آلاینده ­های جوی جز NO2 و مجموعه متغیرهای مستقل است.نتیجه گیری: نتایج این پژوهش مبین آن است که میزان تأثیر عناصر جوی بر غلظت آلاینده ­های معیار مورد مطالعه در شهر تبریز بسته به نوع آلاینده و در زمان­ های مختلف متفاوت بوده و می­توان اذعان کرد که تأثیر یک پارامتر هواشناسی خاص بر آلودگی هوا تغییر پذیر است. با این حال, به نظر می­رسد که سرعت باد, تابش, دما و فشار هوا مهمترین عناصر هواشناسی مرتبط با غلظت آلاینده ­ها در شهر تبریز هستند. همچنین یافته ­های پژوهش نشان می­ دهد که MLR و GAM هردو به خوبی می­ توانند تغییرپذیری متغیر پاسخ با استفاده از مجموعه متغیرهای پیشگو را تبیین و روابط خطی و غیرخطی میان آنها را توضیح دهند. با این حال, GAM با در نظر گرفتن رابطه غیرخطی میان غلظت آلاینده ­های جوی و عناصر هواشناسی در مقایسه با MLR, قادر به توجیه درصد بیشتری از تغییرات تمامی آلاینده­های جوی معیار به جز آلاینده NO2 است.

چندرسانه ای

  • ثبت نشده است.

    • استنادها

  • ثبت نشده است.

    • ارجاعات

  • ثبت نشده است.

    • استناددهی

    مقالات مرتبط نشریه ای

  • ثبت نشده است.

    • مقالات مرتبط همایشی

  • ثبت نشده است.

    • طرح های مرتبط

  • ثبت نشده است.

    • کارگاه های پیشنهادی






    بازگشت به بالا
    telegram sharing button
    whatsapp sharing button
    linkedin sharing button
    twitter sharing button
    email sharing button
    email sharing button
    email sharing button
    sharethis sharing button