علوم دارویی (PHARMACEUTICAL SCIENCES)
سال:1382 | دوره:- | شماره:1 |تعداد مقالات:11

در تحقیق حاضر، پلت های آهسته رهش تئوفیلین به روکش دهی در دیگ دوار  (Pan Cating)، با استفاده از مواد جانبی (شامل PVP، آکاسیا، نشاسته ذرت، آویسلPH 101 ، دی کلسیم فسفات، ساکارز و(HPMC  و دو نوع اودراژیت  RL 100و RS 100 تهیه گردید. بدین منظور روش های گرانولاسیون مرطوب و پلت سازی جهت تهیه هسته های اولیه به کار گرفته شد و هسته های به دست آمده، پس از تعیین خواص فیزیکی، با استفاده از محلول های اودراژیت روکش داده شدند. بر اساس داده های حاصل از تعیین سرعت انحلال دارو از پلتهای تهیه شده، گرچه هسته های حاوی دی کلسیم فسفات و PVP به عنوان مواد جانبی و اودراژیت  RS 100 به عنوان عامل روکش دهنده، نشان دهنده سرعت انحلالی مطابق با فارماکوپه نمی باشند، ولی مخلوطی از این دسته پلتها با ضخامت روکش متفاوت، الگوی آزادسازی دقیقا مطابق با فارماکوپه را نشان می دهند.

به منظور ارائه روش مناسب برای بهگزینی غلظت حلال آلی و دما در الکتروفورز مویین، تحرک الکتروفورتیک پروپرانولول در الکتروفورز مویین در غلظتهای مختلف متانل در مخلوط آب - متانل در دماهای 20، 30 و 40 درجه سانتیگراد اندازه گیری شد. تحرک الکتروفورتیک با افزایش غلظت متانل بیشتر شده و پس از رسیدن به حداقل مقدار، مجددا با افزایش غلظت متانل در هر دما کاهش می یابد. تحرک الکتروفورتیک با افزایش دما بیشتر شده و رابطه خطی کامل مابین لگاریتم تحرک الکتروفورتیک و عکس دمای مطلق مشاهده شد. داده های حاصل به معادله پیشنهادی که اثر غلظت متانل و دما را بر روی لگاریتم تحرک الکتروفورتیک بیان می کند، برازش شده و معادله زیر حاصل شد:ln µm,T= fc lnµc, T+ fwlnµw,T+J1[fcfw/T] + J2[f 2cfw/T]در این معادله µw,T، µc, T و µw,T به ترتیب تحرک الکتروفورتیک در مخلوط دو حلالی، حلال آلی و آب در دمایT ،  fc،وfw  بیانگر اجزای حجمی حلالی آلی و آب در مخلوط دو حلالی و J1 -J2  ضرایب معادله می باشند. مقدار درصد خطای این معادله برای آنالیزهای عددی مختلف مابین 8/4 و 4/6 درصد متغیر بوده و پایین تر از مقدار انحراف معیار نسبی برای آزمایشات تکرار شده می باشند. با توجه به تعداد ترکیب های بسیار بالای دما و غلظت حلال آلی، بکارگیری مدل ریاضی پیشنهادی منجر به تسریع در طراحی روش تجزیه ای خواهد شد.

پکتین کربوهیدراتی است که از عصاره اسیدی قسمت داخلی پوست میوه مرکبات و یا از قسمت گوشتی سیب تهیه می گردد. این کربوهیدرات از واحدهای گالاکتورونیک اسید که تا حدی متوکسیله شده اند تشکیل شده اند به طوری که پکتین دارویی پس از هیدرولیز نباید کمتر از 7/6 درصد گروه متوکسیل و 74 درصد گالاکتورونیک اسید بر اساس وزن خشک تولید نماید. در این تحقیق روش های مختلف استخراج و جداسازی پکتین از گیاه دارابی با نام عملی Citrus decumana Murry از تیره مرکبات (Rutaceae) مورد مقایسه قرار گرفته است. روشهای استخراج مورد بررسی عبارت از: استخراج با محلول اسید کلریدیک (HCL)، با محلول ادتات سدیم (EDTA)، با آب، و با اگزالات آمونیوم و روشهای رسوب گیری عبارت از استفاده اتانول و استفاده از محلول سولفات مس بودند. جهت شناسائی پکتین از روش های USP و تهیه طیف IR و مقایسه با استاندارد استفاده شد. بیشترین بازده در این روش ها مربوط به استخراج با HCL و رسوب گیری با اتانول بود که 62/17 درصد می باشد. میزان گروه های متوکسیل از 58/6 تا 79/7 درصد و میزان گروه های گالاکتورونیک اسید از 99/72 تا 98/79 درصد بود.

لرز بعد از عمل (Shivering) در جهت تولید حرارت برای رساندن دمای بدن به حد طبیعی بروز می کند که باعث پیامدهای ناخواسته ای از جمله احساس ناراحتی از سرما در بیمار، درد، افزایش نیاز به اکسیژن، افزایش تولید CO2، افزایش در تهویه دقیقه ای، برون ده قلبی، ضربان قلب، فشارخون و کاهش در اشباع اکسیژن خون مخلوط وریدی، اسیدوز، هیپوکسی و افزایش در فشار داخل چشم و جمجه، کشش محل زخم و باز شدن زخم می گردد. با توجه به شیوع لرز بعد از عمل که حدود 40% در بیماران پس از عمل گزارش شده است و با توجه به عوارض ذکر شده بالا دو روش درمانی لرز (پتیدین و دکساپرام) بررسی و با هم مقایسه شدند. در این مطالعه آینده نگر میزان تاثیر دو روش درمانی لرز پس از عمل بر روی اشباع اکسیژن شریانی (SaO2)  مورد بررسی قرار گرفت. بیماران در کلاسهای بیهوشی II وASA I  که تحت جراحی های گوش و حلق و بینی، جراحی شکمی، مغز و اورولوژی قرار داشته اند و در دوره بعد از عمل دچار لرز گردیده اند به صورت تصادفی با یکی از دو روش درمانی پتیدین 0.33 mg/kg یا دوکساپرام تحت درمان 1 mg/kg قرار گرفتند. علائم حیاتی و (SaO2) حین لرز و پس از درمان با هم مقایسه و تحت آنالیز آماری قرار گرفتند. میزان (SaO2) متوسط حین لرز 76/93% بوده است که با درمان آن به مقدار 92/97% رسید و این اختلاف از نظر آمار معنی دار می باشد (P<0.0001). این افزایش در گروه پتیدین نسبت به گروه دکساپرام بوده که با P<0.03  معنی دار است. فشارخون سیستولیک سیستولیک از میزان 130.41mmHg در قبل از درمان به میزان متوسط 22/120 پس از درمان کاهش یافته است که با P<0.0004  معنی دار است و همچنین فشارخون دیاستولیک از میزان متوسط 82.62 mmHg به مقدار 79.46 mmHg کاهش یافته که با  P<0.0002 معنی دار است. این تغییرات در گروه پتیدین در مقایسه با گروه دکساپرام بیشتر است. با توجه به تاثیر روش درمانی پتیدین در افزایش SaO2 و کاهش پاسخ های ناخواسته قلبی عروقی نسبت به لرز در مقایسه با دوکساپرام، این دارو در درمان شیورینگ بیماران ایسکمیک قلبی و پر خطر داروی پیشنهادی ما می باشد.

سودوموناس آئروژینوزا باکتری فرصت طلب است که موجب بروز عفونتهای شدید بخصوص در سوختگیها، بیماران مبتلا به فیبروز کیستیک و افراد واجد سیستم ایمنی تضعیف شده می گردد. این باکتری سیدروفورهای مختلفی را تولید می نماید که در گسترش عفونتهای میکروبی نقش مهمی را ایفا می کنند. پیووردین در شرایط کمبود آهن تولید شده و جذب آهن را افزایش می دهد. به منظور بررسی اثرات مهار سیدروفور پیووردین تولید شده به وسیله سودوموناس آئروژینوزا بر روی سویه هایی از باکتری های استافیلوکوکوس اورئوس، اشریشیاکلی و کلیسیلا پنومونیه انجام گرفت، ابتدا پیووردین از محیط کشت سودوموناسش آئروژینوزا استخراج شد. پس از تعیین مقدار پیووردین به وسیله اسپکتروفتومتری UV، خاصیت مهاری آن به دو روش چاهک پلیت و روش رقت لوله ای بررسی گردید و نیز خاصیت مهاری پیووردین با آنتی بیوتیک های موثر بر روی هر کدام از این باکتریها مقایسه شد. این بررسیها نشان داد که استافیلوکوکوس اورئوس نسبت به پیووردین بسیار حساس تر از دو سوش دیگر می باشد. در نهایت اثر مهاری پیووردین بعد از 2 ماه نگهداری در 4 درجه سانتیگراد بررسی شد و مشخص گردید که قدرت آنتی بیوتیکی پیووردین بعد از گذشت زمان یاد شده از بین می رود.

گیاه زول خراسانی با نام علمی Eryngium bungei Boiss، و گیاه چوچاق با نام علمی Eryngium caeruleum M.B  از گونه های متعلق به خانواده جعفری می باشند که پراکندگی نسبتا وسیعی در مناطق شمالی ایران دارند. از گونه هایی از این جنس در طب سنتی ایران به عنوان مدر، اشتها آور و ملین استفاده می گردد. در این تحقیق اندام های هوایی گیاهان مذکور از اطراف نکا، منطقه ای واقع در استان مازندران، در تیره ماه 1380 جمع آوری شدند و پس از استخراج اسانس اندام های هوایی به روش تقطیر با آب، اجزای متشکله روغن فرار با استفاده از دستگاه گاز کروماتوگراف و گاز کروماتوگراف متصل به طیف نگار جرمی مورد شناسایی و تعیین مقدار قرار گرفت. نتایج حاصل از این تحقیق منجر به شناسایی 29 ترکیب در گیاه زول خراسانی و 12 ترکیب در گیاه چوچاق شد. از بین این ترکیبات پارا – سایمن -8-ال (1/14%)، متیل 2- دکانوات (4/10%) و لیمونن (%8.0)، ترکیبات عمده موجود در اسانس زول خراسانی و ترکیبات لیمونن (1/52%)، بتا - سزکوئی فلاندرن (1/8%)، آلفا - پینن (5/5%) و دلتا -2- کارن (3/5%)، ترکیبات عمده موجود در اسانس چوچاق را تشکیل می دهند.

در کتابهای مرجع از بوپیواکائین (مارکائین) با غلظت 25/0 درصد بیشتر به عنوان آنالژزیک نام برده می شود. با توجه به عوارض مشاهده شده در مورد لیدوکائین از جمله ضایعات عصبی گذرا و دائمی که گاها دیده می شود، جهت احتراز از غلظتهای بالای این دارو بر آن شدیم که از بوپیواکائین هیپربار 25/0 درصد در روش بی حسی نخاعی استفاده کنیم. از دی ماه سال 1379 الی دی ماه 1380 تعداد 600 مورد عمل جراحی با روش بی حسی نخاعی در بیمارستان سینای تبریز با مارکائین 25/0 درصد هیپربار انجام گرفت. دوز مصرفی مارکائین نسبت به قد افراد مورد استفاده قرار گرفت که بین 5/4 سی سی الی 6 سی سی بود. 600 مورد بی حسی نخاعی روی 10 نوع عمل جراحی مورد امتحان قرار گرفت که بیشترین مورد آن مربوط به هرنی اینگوئینال و کمترین آن مربوط به کوله سیستکتومی بود. رنج سنی افراد بین 19 الی 92 سال بوده اند. در 7 مورد (16/1%) از عملهای جراحی روش بی حسی نخاعی در آنها موفق نبوده و بی حسی کامل نبود، در بقیه موارد (593 مورد (98.83%  اعمال جراحی به راحتی بدون احساس درد تا انتها موفقیت آمیز بوده است. در 35 نفر (83/5%) از بیماران فشار به زیر 100 mmHg را داشتیم که با تزریق سرم رینگر و به ندرت استفاده از افدرین، فشار خون تصحیح شد. از 35 نفر فوق 23 نفر سابقه فشارخون بالا داشته و 12 نفر نیز به مدت بیش از 12 ساعت NPO بوده اند. در 65 نفر (%10.83) از بیماران به علت بی قراری و ناآرامی برای احساس راحتی بیشتر دیازپام 5 mg وریدی تزریق شد. بعد از عمل و با پی گیری بیماران هیچ نوع عارضه ای مشاهده نشد همچنین هیچ موردی از بی حسی نخاعی بالا مشاهده نشد. با توجه به قابل قبول بودن نتایج و بی دردی کامل و نسبتا طولانی و عوارض کم بوپیواکائین هیپربار 25/0 درصد که قبلا به عنوان ضد درد به کار می رفت استفاده از این دارو در بی حسی نخاعی در اکثر عمل های جراحی شکمی تحتانی بدن توصیه می شود.

عصاره های گرفته شده از سر شاخه های گیاه stachys inflata در طب سنتی ایران در عفونت، روماتیسم و سایر نارسائیهای التهابی به کار می رود. در مطالعات قبلی اثرات ضد التهابی عصاره گیاه stachys inflata در مدل کاراژنین بررسی شد و اثر ضدالتهابی خوبی به دنبال تزریق سیستمیک آن مشاهده گردید. مطالعه حاضر اثر عصاره متانلی گیاه خشک شده را به صورت ژل موضعی و محلول الکلی در دو مدل التهابی کاراژنین و اریتم ایجاد شده توسط اشعه UV، مورد بررسی قرار می دهد. برای این منظور ژل های 1 درصد و 5 درصد عصاره گیاه یک ساعت قبل و سپس در فواصل یک ساعته پس از ایجاد التهاب توسط کاراژنین تا ساعت پنجم به پای موش مالیده شد. طبق نتایج به دست آمده عصاره گیاه با فرمولاسیون ژل نتوانست التهاب ناشی از کاراژنین را مهار کند. اما عصاره شکل ژل و همچنین محلول اتانلی 4 و 24 ساعت بعد از تابش اشعه توانست شدت اریتم را در موضع مورد آزمایش بکاهد. در گروه درمان با ژل 1 و 5 درصد عصاره گیاهی، اریتم ایجاد شده 4 و 24 ساعت پس از تابش به ترتیب  (P<0.01) 2و 25/0±52/ (P<0.05) 2بود که نسبت به گروه کنترل (3) تفاوت معنی داری نشان داد. در گروه درمان با محلول اتانلی عصاره گیاه با غلظتهای 15 و 30 میلی گرم در میلی لیتراریتم ایجاد شده 4 ساعت پس از تابش اشعه به ترتیب 25/0 ±25/ (P<0.01) 2و 2/0±8/ (P<0.001) 1و 24 ساعت پس از تابش اشعه به ترتیب(P<0.01) 2  و 1/0 ± 1/ (P<0.001) 1 بود که نسبت به گروه کنترل (3) تفاوت بارزی نشان داد. لازم به توضیح است که هیچ کدام بر پوسته پوسته شدن ناحیه ملتهب پس از 24 ساعت اثر نداشتند.

در این مطالعه افزایش سرعت انحلال دیازپام از دیسپرسیون های جامد آن با سدیم لوریل سولفات (SLS) مورد بررسی قرار گرفت. برای تهیه دیسپرسیون ها از روش همسایش (Cogrinding) دارو با (SLS) استفاده شد. نسبت های به کار برده شده از دارو و (SLS) معادل 1:0. 25، 1:0. 5, 1:1, 1:2, 1:5 و 1:10 بوده و هر آزمایش سه مرتبه تکرار گردید. سرعت انحلال دارو در هریک از نمونه های تهیه شده با روش همسایش به وسیله دستگاه تعیین سرعت انحلال اندازه گیری شده و با مخلوط فیزیکی همان نسبت مقایسه گردید. نتایج حاصله افزایش قابل توجهی در سرعت انحلال دارو از مخلوطهای فیزیکی نسبت به پودر خالص دارو را نشان داد که احتمالاً به علت توانایی (SLS) در افزایش دادن نفوذ محیط انحلال در توده پودر می باشد. این مساله موجب تر شدن سریعتر ذرات توسط محیط انحلال و جلوگیری از به هم چسبیدن آنها شده و در نتیجه سطح تماس محیط انحلال با ذرات دارو افزایش پیدا کرده و سرعت انحلال بالا می رود. نتایج همچنین نشان دادند که سرعت انحلال دارو از دیسپرسیون های تهیه شده به میزان بسیار قابل توجهی بیشتر از سرعت انحلال دارو از مخلوط فیزیکی همان نسبت از دارو سورفکتانت می باشد. بررسی سرعت انحلال دارو از دیسپرسیون های جامد با نسبتهای مختلف از دارو - سورفکتانت نشان داد که نسبت 1:1 و بالاتر از (SLS) بیشترین سرعت انحلال را ایجاد می نماید. مقایسه سرعت آزاد سازی دارو از دیسپرسیون های جامد تهیه شده نشان داد که افزایش نسبت SLS از 1:0.25 تا نسبت 1:1 افزایش قابل ملاحظه ای در سرعت انحلال دیازپام ایجاد می نماید در حالیکه با بالاتر رفتن نسبت SLS این روند افزایشی کندتر می شود با توجه به قابلیت بالقوه SLS و سایر سورفکتانت ها یونی در تحریک مخاطی با غلظتهای بالا نسبت مساوی از دارو - سورفکتانت را می توان به عنوان نسبت اپتیمم برای افزایش سرعت انحلال دارو در نظر گرفت.

هدف مطالعه حاضر، بررسی وضعیت سرمی عنصر مس در بانوان استفاده کننده از قرص های ضدبارداری خوراکی (OCs) از پائین محتوی 15/0 میلی گرم لونورژسترول و 0.3 mg  اتینیل استرادیول و نیز در بانوان یائسه تحت درمان جانشینی هورمون HRT و مقایسه آنها با گروه های شاهد بود. در این دو مطالعه مورد شاهدی، 135 نفر زنان سالم غیرباردار و غیرشیرده با میانگین سنی 32 سال (70 نفر استفاده کننده از OCs) و59  نفر زنان یائسه سالم با میانگین سنی 51 سال (29 نفر تحت درمان HRT و 30 نفر غیردرمان HRT) با استفاده از روش های بیوشیمیایی، تن سنجی و مصاحبه مورد مطالعه قرار گرفتند. طبق نتایج به دست آمده اختلاف آماری معنی داری از نظر میانگین BMI، تعداد بارداری و دریافت مس بین دو گروه OCs و غیر OCs و نیز بین دو گروه HRT و غیر HRT وجود نداشت. در گروه استفاده از OCs میانگین غلظت مس سرم به طور معنی دار (P<0.0001) بیشتر از گروه غیر OCs و (162.43 ±36.51 µg/dl) در مقابل (112.32±29.55 µg/dl) بود. در زنان یائسه نیز میانگین غلظت مس سرم در گروه HRT به طور معنی دار (P<0.002) بیشتر از گروه غیر HRT بود (به ترتیب 144.24±25.47 µg/dl و 122.47±24.89 ) با آزمون خی دو وابستگی آماری معنی داری بین وضعیت مس سرم و استفاده از OCs بدست آمد .(P<0.0001) این آزمون وابستگی معنی داری در زنان یائسه نشان نداد. بین غلظت مس سرم با سن، تعداد بارداری و دریافت مس همبستگی آماری معنی داری در هیچ یک از گروه ها یافت نشد. چنین نتیجه گیری می شود که غلظت سرمی مس در استفاده کنندگان قرص های ضدبارداری خوراکی افزایش می یابد. همچنین شواهد دیگری توسط این مطالعه مبنی بر افزایش غلظت سرمی مس در زنان یائسه ای که تحت درمان جانشینی هورمون هستند، فراهم گردید.

ایمونوژن درمانی یکی از روش های تازه ابداع شده است که توانائی آن در درمان بیماری های سرطان خون امیدوارکننده است. مطالعات نشان داده اند که بیان مولکولهای تحریک کننده ایمنی مانند ICAM-1,GM-CSF اینترلوکین-12، اینترفرون – گاما، اینترلوکین-2، B7.1 در مدل های حیوانی اثرات قابل توجهی در درمان سرطان خون داشته اند. مطالعات بعدی نشان دادند که بیان همزمان IL-2 و B7.1 منجر به درمان 100% موش های آزمایشی شد. با توجه به اثر مطلوب بیان همزمان IL-2 و B7.1 در درمان سرطان لازم است تا وکتور مناسبی برای بیان همزمان این دو پروتئین طراحی و ساخته شود. در این مطالعه وکتور آدنوویروس نوترکیب IL-2/IRES/B.7 برای بیان همزمان IL-2 و B7.1 در سلول های C1498 لوکمیک موش استفاده گردید. بدین منظور سلولها با وکتور نوترکیب آلوده شده و سپس ترشح IL-2  و بیان B7.1 روی سلولهای آلوده شده بررسی گردید. بیان مولکولهای B7.1 روی سلول با استفاده از دستگاه FACS و ترشح IL-2 با استفاده از آزمایش ELISA اندازه گیری شد. در این مطالعه از آدنوویروس GFP بود. نتایج آزمایش آلودگی با آدنوویروس GFP نشان دادند که آدنوویروس نوترکیب توانائی آلوده سازی سلولهای لوکمیک CI498 را دارد و می تواند باعث القای بیان پروتئین GFP در این سلولها می شود. همچنین نتایج نشان دادند که وکتور آدنوویروس نوترکیب IL-2/IRES/B7.1 توانائی القاء بیان همزمان دو پروتئین IL-2 و B7.1 در سلولهای آلوده شده را دارد. بر اساس این نتایج آدنوویروس IL-2/IRES/B7.1 بیان مولکول B7.1 و ترشح اینترلوکین IL-2 را به ترتیب بیش از 9 و 10 برابر افزایش می دهد. آلودگی سلول ها با این ویروس منجر به بیان B7.1 روی سطح 38% سلولها و ترشح IL-2 به مقدار150 pg/ml/106 cells/24 hours  توسط سلول های آلوده گردید. به عنوان نتیجه می توان گفت که وکتورهای آدنوویروس نوترکیب توانایی آلوده سازی و القای بیان ژن در سلولهای لوکمیک CI498 متصل شده، وارد سلول گشته و نهایتا ژنوم خود را وارد هسته نموده و بیان پروتئین نوترکیب را بر روی سطح سلولها القاء می کند. علاوه براین دو پروتیئن IL-2  و B7.1 می توانند با استفاده از یک پروموتور و به کارگیری جایگاه میانی ورود ریبوزوم  internal ribosome entry site=IRES در این سلولها بیان شوند. این مطالعه همچنین نشان داد که وکتورهای آدنوویروس نوترکیب که محتوی یک کاست بیان کننده با جایگاه میانی ورود ریبوزوم (IRES) هستند توانائی بیان دو پروتئین اینترلوکین -2 و B7.1 با استفاده از یک پروموتور را در این سلول ها دارند.