حفاظت زیست بوم گیاهان
سال:1397 | دوره:6 | شماره:13 |تعداد مقالات:16

با توجه به اینکه دو گونه Artemisia melanolepis Boiss. و Artemisia aucheri Boiss. از گونه های شاخص بخش هایی از جنوب شرقی سبلان می باشند و این مقاله بخشی از طرح کلی شناخت رویشگاه های درمنه در استان اردبیل می باشد، لذا بررسی و مقایسه فلور آن ها انتخاب شد. هدف این پژوهش، بررسی فلور، شکل زیستی، پراکنش جغرافیایی، تنوع و یکنواختی گونه ای رویشگاه های A. aucheri و A. melanolepis در دامنه ی جنوب شرقی سبلان بوده است. گونه ها از دو رویشگاه جمع آوری و درمجموع 84 گونه شناسایی شد که متعلق به 23 تیره و 61 جنس می باشند. تیره های Asteraceae، Fabaceae، Lamiaceae و Poaceaeبزرگ ترین تیره ها و جنس های Astragalus و Poa بزرگ ترین جنس های رویشگاه های مطالعاتی هستند. براساس سیستم طبقه بندی رانکایر، درمجموع به ترتیب 68 درصد همی کریپتوفیت، 15 درصد کامفیت، 11 درصد تروفیت و 6 درصد ژئوفیت در رویشگاه های گونه های موردمطالعه گسترش دارند و به تفکیک در رویشگاه های A. aucheri و A. melanolepis، شکل زیستی همی کریپتوفیت به ترتیب با 69 و 77 درصد گونه های همراه، دارای بیشترین فراوانی است. در عرصه های با حضور A. aucheri، گیاهان کامفیت 4/18 درصد گونه های همراه این گیاه را تشکیل داده و در مقام دوم قرار می گیرد. شکل زیستی دوم در بین گونه های همراه A. melanolepis متعلق به تروفیت ها با 5/13 درصد گونه های همراه است. پراکنش جغرافیایی گونه های گیاهی نشان داد که ناحیه ی ایران-تورانی با 09/56 درصد بیشترین فراوانی را به خود اختصاص داده و در رویشگاه های A. aucheri و A. melanolepis گونه های با پراکنش جغرافیایی ایران-تورانی به ترتیب با 23 و 16 گونه، غلبه دارند. نتایج حاصل از آنالیز شاخص های عددی تنوع (سیمپسون و شانون-واینر) و یکنواختی (سیمپسون و اسمیت-ویلسون) در رویشگاه های موردمطالعه نشان داد که شاخص سیمپسون تفاوت معنی داری در گونه های همراه این دو گونه درمنه نداشته است، اما شاخص تنوع شانون-واینر در ارتفاع و جهات جغرافیایی متفاوت، اختلاف معنی داری دارند. با استفاده از نتایج این تحقیق، علاوه بر تولید اطلاعات پایه و شناختی از رویشگاه های A. aucheri و A. melanolepis، همچنین می توان در رویشگاه های دو گونه موردمطالعه در امر اصلاح و احیا از گونه های شناسایی شده استفاده کرد.

به منظور بررسی اثر سطوح های مختلف تنش خشکی و شوری (0، 4-، 8-، 12-، 16-بار) بر مؤلفه های مورفولوژیکی، فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی گیاهAtriplex halimus در مرحله گیاهچه ای تحت کشت هیدروپونیک، دو آزمایش جداگانه در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار در آزمایشگاه هیدرواکولوژی دانشگاه گنبدکاووس در سال 1392 به اجرا درآمد. نتایج نشان داد که تنش های خشکی و شوری اثر معنی داری بر صفات طول ریشه و ساقه، وزن خشک ریشه و ساقه، کلروفیل a، b و کل و فنل کل گونه A. halimus داشتند. مطابق نتایج، سطح 4-بار از تنش خشکی اثر افزایشی معنی دار بر طول ریشه و وزن خشک ریشه A. halimus در مقایسه با شاهد نشان دادند. در مقابل این صفات در سطوح بالاتر از تنش خشکی به شدت کاهش نشان داد. سطح 4-بار شوری نیز اثر تحریک کنندگی معنی دار ب وزن خشک ساقه A. halimus نشان داد. در مقابل محتوی رنگیزه های کلروفیلی a، b و کل A. halimus در تمام تیمارهای آزمایشی خشکی و شوری کاهش نشان دادند. بیشترین اثر کاهشی مربوط به تیمار 16-بار بود. محتوی فنل کل A. halimus با افزایش سطح تنش شوری و خشکی از روند افزایشی برخوردار بود. این مطالعه نشان می دهد علی رغم افزایش در محتوی فنل کل تحت تنش های موردبررسی و نقش آن به عنوان آنتی اکسیدان غیرآنزیمی، محتوی کلروفیل کل و صفات مورفولوژیکی در سطوح مختلف، هم چنان از روند کاهشی برخوردار می باشند. این امر نشان دهنده تنش بالای خشکی و شوری به علاوه عدم کفایت ترکیبات فنلی در پاسخ به تنش ها می باشد.

در یک اکوسیستم طبیعی بین پوشش گیاهی و عوامل محیطی مختلف ارتباط تنگاتنگی وجود دارد. هدف پژوهش حاضر امکان کاربرد فرآیند تحلیل سلسله مراتبی برای تعیین این ارتباط است. برای این منظور از روش رگرسیون لجستیک که در آن اندازه-گیری های پوشش و عوامل محیطی صورت می گیرد، به عنوان روش کنترل استفاده شد. ابتدا منطقه بر اساس ویژگی های شیب، جهت و ارتفاع به 33 واحد همگن تقسیم شد. 26 پرسشنامه برای هر سایت طراحی و پر شد. پرسشنامه ها بر اساس سه معیار اصلی خاک، فیزیوگرافی، اقلیم و زیر معیارهای عوامل خاکی، فیزیوگرافی و اقلیمی طراحی شدند. سپس با توجه به میزان حضور گونه های موردمطالعه در هر یک از طبقات معیارها و زیر معیارها، امتیازدهی به آن عامل محیطی صورت گرفت. با اولویت بندی مشخصه های تأثیرگذار در طراحی این مدل برای هرگونه به طور جداگانه، داده ها آماده استفاده در محیط نرم-افزار Expert Choice شدند و ضریب ناسازگاری هر پرسشنامه محاسبه گردید. همچنین در هر واحد نمونه برداری تعداد 10 پلات به طور تصادفی مستقر شد و در هر یک 2 نمونه خاک از عمق 0-15 و 15-30 سانتیمتر خاک گرفته شد. 14 ویژگی خاک، سه ویژگی فیزیوگرافی و 5 ویژگی اقلیمی اندازه گیری شدند. با استفاده از داده های محیطی مهم ترین عوامل محیطی مؤثر بر گونه های غالب با روش رگرسیون لجستیک تعیین و با کمک صحت کلی طبقه بندی و ضریب همبستگی ارزیابی شدند. نتایج رگرسیون لجستیک نشان داد که از میان عوامل محیطی مطالعه شده، به ترتیب عوامل خاکی، عوامل فیزیوگرافی و عوامل اقلیمی در پراکنش گونه های موردمطالعه در منطقه نقش بیشتری داشتند و روش تحلیل سلسله مراتبی نیز توانست این ارتباط را به خوبی نشان دهد. لذا پیشنهاد می شود درصورت شناخت کافی کارشناسان از منطقه، برای تعیین مهم ترین عوامل محیطی تأثیرگذار بر گونه های گیاهی از روش سریع تر و کم هزینه تر تحلیل سلسله مراتبی به جای روش های پرهزینه تر و زمان برتر استفاده شود.

تعیین تغییرات جمعیت سن گندم Eurygaster integriceps در مناطق زمستان گذران می تواند در مطالعه پویایی جمعیت این آفت و مبارزه بیولوژیک با آن حائز اهمیت باشد. مطالعه های متعددی بر روی جمعیت سن گندم در مناطق زمستان گذران انجام شده، اما جمع آوری داده ها به منظور تجزیه وتحلیل مکانی آن انجام نگرفته است. در این تحقیق نقشه پراکندگی مکانی جمعیت سن گندم در مناطق زمستان گذران در سال 1387، با بررسی 900 نقطه نمونه برداری شده در دامنه کوه قزل داغ حوالی روستای بادام کندی در شهرستان مهاباد استان آذربایجان غربی تهیه شد. این مناطق در محدوده حداکثر دامنه پروازی این آفت قرار داشتند. پس از مقایسه روش های زمین آماری، برای تهیه نقشه تغییرات مکانی سن گندم از روش میانگین وزنی فاصله معکوس با توان دو استفاده شد. نتایج نشان داد، پوشش گیاهی غالب منطقه موردمطالعه گون است که محل زمستان گذرانی سن گندم می باشد؛ لذا گون یکی از گیاهان مهم و شاخص برای نمونه برداری از جمعیت سن گندم در چنین مناطقی است. سرعت باد غالب با میانگین 6/13 نات بوده وجهت باد غالب جنوبی است. بیشترین تراکم سن در محدوده ارتفاعی 1850 الی 1650 متر از سطح دریا، شیب 16 الی 24 درجه و جهت شیب شمالی مشاهده شد. با توجه به استقرار مزارع در جنوب شرق ارتفاعات، پرواز سن ها برای زمستان گذرانی از مزارع به ارتفاعات در جهت شمال به جنوب انجام می گیرد و بین جهت پرواز سن ها و جهت باد هماهنگی وجود دارد. بررسی روش های میانیابی مبتنی بر زمین آمار نشان داد، میانگین متحرک وزنی از خطا و انحراف کمتری (01/0-و 03/0) نسبت به روش های کوکریجینگ و کریجینگ برخوردار است که با استفاده از آن نقشه تغییرات مکانی سن گندم تهیه گردید.

استخراج معادن در اکوسیستم های طبیعی، ازجمله مراتع پیامدهای اقتصادی و اجتماعی زیادی به همراه دارد، که منجر به تخریب مراتع و تغییر در وضعیت معیشتی ساکنین منطقه می گردد. هدف از این پژوهش بررسی پیامدهای اقتصادی و اجتماعی ناشی از استخراج معادن و میزان اثرگذاری آن بر وضعیت معیشت مرتع داران در شهرستان قروه بود. تعداد نمونه با استفاده از فرمول کوکران و تطبیق با جدول کرجسی و مورگان، تعداد 60 نفر برآورد شد. یافته های پژوهش حاضر نشان می دهد که بین شاخص پیامدهای اجتماعی و اقتصادی ناشی از استخراج معادن با وضعیت معیشت مرتع داران رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد. همچنین، نتایج حاصل از رگرسیون گام به گام نشان داد که متغیرهای موردبررسی (شاخص پیامدهای های اقتصادی، اجتماعی و تعداد دام)؛ مجموعأ 64 درصد از واریانس وضعیت معیشت مرتع داران را تبیین می کنند. به علاوه؛ با توجه به ضرایب بتا، شاخص پیامدهای اقتصادی ناشی از استراخ معادن بیشترین سهم را در تبیین وضعیت معیشت مرتع داران دارد.

شناخت عواملی که بر استقرار و پراکنش گیاهان دارویی تأثیرگذارند به منظور شناسایی، کشت و اهلی کردن آن ها در جهت کاهش فشار به منابع طبیعی و حفاظت از منابع ژنتیکی، ضروری به نظر میرسد، لذا این تحقیق بهمنظور مدلسازی پراکنش مهم ترین گیاهان دارویی منطقه چهارباغ استان گلستان صورت گرفت. پس از بازدید عرصه موردمطالعه و با توجه به نقشه پوشش گیاهی منطقه، چهار تیپ رویشی انتخاب شد و در هر تیپ سه عدد ترانسکت 50 متری در نظر گرفته شد که در امتداد هر ترانسکت 10 پلات یک مترمربعی به روش تصادفی-سیستماتیک، مستقر و از ابتدا و انتهای هر ترانسکت نمونه خاک از عمق 30-0 برداشت شد. موقعیت تمام نقاط نمونهبرداری نیز ثبت شد. پارامترهای بافت خاک، هدایت الکتریکی، ماده آلی، میزان اسیدیته، درصد ازت و رطوبت اشباع اندازهگیری و شیب، جهت شیب و ارتفاع ثبت شد. بهمنظور مدلسازی از روش تحلیل عاملی آشیان اکولوژیک و رگرسیون لوجستیک استفاده شد. ابتدا نقشه عوامل محیطی مؤثر بر پراکنش پوشش گیاهی، شامل نقشه عوامل فیزیوگرافی با استفاده ازمدل رقومی ارتفاع و نقشه خصوصیات خاک با استفاده از روشهای میانیابی (روش کریجینگ، میانگین متحرک وزندار نااریب و میانگین متحرک وزندار نرمال) تهیه شد. دو گونه Thymus kotchyanus Boiss و Achillea millefolium بهعنوان مهم ترین گونههای دارویی منطقه مورد تجزیه وتحلیل قرارگرفتند. نتایج نشان داد که براساس روش ENFA مهم ترین عامل در تعیین مطلوبیت زیستگاه بومادران عامل ارتفاع، بافت خاک و رطوبت اشباع بوده ولی در گونه آویشن، ارتفاع از سطح دریا و بافت خاک جزء عوامل مؤثر نشان داده شدند. همچنین بر اساس روش رگرسیون لوجستیک، حضور گونه آویشن با ارتفاع دارای رابطه مستقیم و با هدایت الکتریکی رابطه عکس داشت. گونه بومادران نیز با ارتفاع رابطه عکس و با درصد رطوبت اشباع رابطه مستقیم نشان داد. بهمنظور تطابق نقشههای تهیه شده با نقشه واقعی پوشش گیاهی از ضریب کاپا استفاده شد. درروش رگرسیون لوجستیک ضریب کاپا برای گونه آویشن 57/0 و بومادران 63/0 محاسبه شد. در صورتیکه درروش ENFA ضریب کاپای محاسبه شده برای گونه آویشن 67/0 و بومادران 75/0 به دست آمده آمد؛ که نتایج بیانگر این است که روش ENFA دارای دقت بیشتری نسبت به روش رگرسیون لوجستیک می باشد.

اکوسیستم های مانگروها و جوامع گیاهی شورپسند مجاور آن ها خدمات اکوسیستمی گوناگونی را ارائه می دهند که نقش مهمی در پایداری اکوسیستم ساحلی بر عهده دارد و بر هم خوردن تعادل میان این دو اکوسیستم سبب افت کیفیت این خدمات می شود. ازاین رو بررسی تغییرات بلندمدت رخ داده در گستره این دو اکوسیستم می تواند به ارائه راهکارهای لازم برای حفظ تعادل و خدمات اکوسیستمی آن ها کمک نماید. لذا هدف این مطالعه نیز بررسی تغییرات ایجادشده در گستره مانگروها و جوامع گیاهی شورپسند موجود در رویشگاه های مانگرو استان هرمزگان در یک دوره زمانی بلندمدت است. بدین منظور با تجزیه وتحلیل تصاویر ماهواره ای، گستره این دو نوع پوشش گیاهی در مقاطع زمانی 1986، 2000 و 2016 نقشه سازی شد و تغییرات آن طی زمان موردبررسی قرار گرفت. نتایج این مطالعه نشان داد که به علت کاهش قابل توجه درروند افزایش وسعت مانگروها در زون های رویشگاهی گوناگون، وسعت مانگروهای استان طی دوره 30 ساله (1986 تا 2016) تنها به میزان 17 هکتار افزایش یافته است و در همین دوره، جوامع گیاهی شورپسند دارای افزایش وسعت قابل ملاحظه ای بوده اند (در حدود 9270 هکتار). درواقع می توان گفت که عوامل محیطی گوناگونی مانند تغییرات اقلیمی، ژئومورفولوژی و هیدرولوژی محلی و نیز فعالیت های انسانی سبب محدودسازی روند توسعه مانگروها، ایجاد شرایط مناسب برای توسعه جوامع گیاهی شورپسند و افزایش وسعت آن ها در رویشگاه های استان هرمزگان در طول این دوره شده است.

اکوکاور، مالچی اکولوژیک است و کاربرد آن به منظور بهبود محیط خاک و ممانعت از گیاهان ناخواسته، روشی ارزان و سازگار با محیط زیست می باشد. هدف از این پژوهش بررسی اثرات اکوکاور بر گیاهان ناخواسته، رشد و نمو نهال های وتیورگراس (Chrysopogon zizanioides) و خصوصیات خاک است. به این منظور، دو سری پلات مستطیلی شکل (دارای اکوکاور و فاقد آن) در سه تکرار مستقر گردید. در هر پلات، شش نهال وتیورگراس نشا شده، در انتهای فصل رویش، تعداد گیاهان ناخواسته در هر پلات شمارش و توزین شدند. اثرات اکوکاور بر رشد و نمو نهال های وتیورگراس از طریق اندازه گیری میانگین طول ریشه ها، ارتفاع و محیط تاج پوشش آن ها بررسی گردید. خصوصیات خاک با استفاده از دو سری پلات مستطیلی شکل (دارای اکوکاور و فاقد آن) که در سه تکرار و به مدت شش ماه مستقر شدند، بررسی گردید. دو نمونه خاک از هر پلات اخذ شد و در آزمایشگاه برخی خصوصیات فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیک خاک تعیین گردید. تجزیه وتحلیل آماری نتایج با استفاده از نرم افزارSPSS18 و آزمون تی انجام شد. نتایج نشانگر آن است که میانگین وزن، محیط تاج پوشش و درصد زنده مانی پایه های گیاهی وتیورگراس درنتیجه کاربرد اکوکاور به طور معنی داری (05/0 p<) افزایش یافته است. مضاف برآن، کاهش معنی داری (05/0 p<) در تعداد پایه های گیاهی سبز شده گیاهان ناخواسته مشاهده گردید. کاهش معنی داری (05/0 p<) در میانگین درصد رطوبت اشباع و درصد ازت کل و نیز، افزایش معنی داری (05/0 p<) در میانگین فسفر قابل جذب و منیزیم قابل تبادل خاک ثبت گردید.

پدیده زوال بلوط از جمله پدیده های نگرانکننده در جنگل های زاگرس است و هرروزه بر وسعت جنگل های مبتلا به آن افزوده می شود. تحقیق حاضر به بررسی علائم زوال در پایه های مبتلا و نیز تأثیر زوال بر ترکیبات ثانویه برگ درختان بلوط ایرانی می پردازد. برای این منظور سه منطقه جنگلی ابوالوفاء، میانکوه و مله شبان استان لرستان که از مهم ترین کانون های زوال بلوط هستند، انتخاب شدند. برای مطالعه بهتر نشانه های زوال، درختانی با خشکیدگی تاجی در درجات مختلف و همچنین درختان سالم تصادفی مشخص شدند. نشانه های زوال شامل جدا شدن پوست تنه و خروج شیره آوند چوبی، شکسته شدن قسمتی از تنه درختان، قهوه ای شدن و خزان زود رس برگ ها بود. با توجه به یافته های ترکیبات ثانویه، نتایج نشان داد که میزان فلاونوئید و میزان فنل کل (به جز در منطقه ابوالوفاء) اندازه گیری شده در پایه های ناسالم، به طور معنی داری بیشتر از پایه های سالم است (p≤ 0. 05)؛ اما تفاوت معنی داری در میزان پروتئین بین پایه های سالم و ناسالم مشاهده نشد. همچنین از بین مناطق مطالعه شده، افزایش این ترکیبات در منطقه میانکوه بیشتر بود که می تواند به دلیل توسعه بیشتر بیماری در منطقه ذکر شده باشد. به طورکلی، در اثر بروز بیماری، ترکیبات ثانویه از قبیل ترکیبات فلاونوئیدی و فنل کل افزایش می یابد که احتمال می رود نقش مؤثری در افزایش مقاومت درختان بلوط ایرانی در برابر پاتوژنها و زنده مانی بیشتر داشته باشند.

رهاسازی اراضی زراعی در مرتع نقطه شروع توالی ثانویه پوشش گیاهی است که مسیر و سرعت توالی برحسب زمان رهاسازی می تواند متفاوت باشد. در این مطالعه، اثر زمان رهاسازی اراضی زراعی بر تنوع و غنای گونه ای و گروه های گیاهی در دو تیپ بوته زار و علفزار در مراتع شیرمرد در استان چهارمحال و بختیاری موردبررسی قرار گرفت. تعداد 96 زمین زراعی رهاشده که ناشی از تغییر کاربری مرتع بودهاند در چهار بازه زمانی رهاسازی کمتر از 5، 5 تا 15، 15 تا 25 و بیشتر از 25 سال و 24 منطقه مرتعی در اطراف آن ها به عنوان شاهد انتخاب گردیدند. در هر یک از قطعات انتخاب شده 10 پلات چهار مترمربعی مستقر و در هر پلات درصد تاج پوشش کلیه گونههای گیاهی برآورد گردید. اثر زمان رهاسازی با آنالیز واریانس یکطرفه آنالیز شد. نتایج این تحقیق نشان داد که کمترین مقدار شاخص تنوع گونهای شانون-واینر و شاخص غنای مارگالف در هر دو تیپ گیاهی متعلق به اراضی زراعی با سن رهاسازی کمتر از پنج سال بوده است. بیشترین مقدار شاخص تنوع و غنای گونه ای در تیپ بوته زار در بازه زمانی رهاسازی 15 تا 25 سال (به ترتیب 85/1 و 83/3) و در تیپ علفزار در بازه زمانی رهاسازی 5 تا 15 سال (به ترتیب 93/1 و 39/4) بوده است. با افزایش زمان رهاسازی در هر دو تیپ گیاهی درصد تاج پوشش گیاهان یک ساله، گندمیان یک ساله، تیرههای Poaceae و Cruciferae کاهش معنی دار و درصد تاج پوشش گیاهان چندساله، بوته ای ها، درختچه ای ها و تیره Papilionaceae افزایش معنی داری داشتند. بنابراین، نتایج این تحقیق نشان میدهد که توالی طبیعی پوشش گیاهی در اراضی کشاورزی رهاشده باعث بهبود شاخصهای پوشش گیاهی شده است اما سرعت برگشت پذیری شاخص ها بسته به نوع شاخص و تیپ گیاهی متفاوت است.

پیش بینی توزیع بالقوه گونه های گیاهی باارزش و در معرض خطر در پاسخ به تغییر اقلیم، امری ضروری در جهت حفاظت و مدیریت آن ها محسوب می شود. این مطالعه باهدف پیش بینی اثر تغییر اقلیم بر توزیع جغرافیایی گونه پسته وحشی یا بنه (Pistacia atlantica) در استان چهارمحال و بختیاری واقع در منطقه زاگرس مرکزی انجام شد. در این مطالعه از 19 متغیر زیست اقلیمی حاصل از دما و بارش و سه متغیر فیزیوگرافی، به عنوان ورودی مدل حداکثر آنتروپی (MaxEnt) استفاده شد. نتایج نشان داد که به ترتیب میزان بارش سالیانه، دامنه تغییرات سالیانه دما و تغییرات فصلی دما بیشترین سهم را در تعیین مطلوبیت رویشگاه گونه بنه داشتند. براساس نتایج حاصل از مدل سازی حداکثر آنتروپی، سطح رویشگاه مناسب برای گونه بنه در استان چهارمحال و بختیاری حدود 7/14 درصد (7/2413 کیلومترمربع) می باشد. همچنین نتایج نشان داد که وسعت رویشگاه گونه بنه در سال 2050 در مقایسه باحال حاضر تحت سناریو 5/4RCP، حدود 11/8 درصد و تحت سناریو 5/8RCP، حدود 11 درصد کاهش خواهد یافت. با توجه به دقت بالای مدل حداکثر آنتروپی در پیش بینی پراکنش گونه موردمطالعه (92/0=AUC)، از نتایج این مطالعه می توان در برنامه ریزی های حفاظتی و اصلاحی گونه بنه استفاده نمود.

در دهه های اخیر، تغییر اقلیم و افزایش دمای جهان (گرمایش جهانی) از مهم ترین چالش های جهانی است که توجه محققین را به خود جلب نموده است. اطلاع از اثرات تغییر اقلیم بر میزان کربن خاک می تواند به عنوان یکی از بهترین ابزارها برای درک بهتر چرخه کربن خاک مورداستفاده قرار گیرد. ازاین رو این مطالعه به منظور بررسی و مقایسه میزان ذخیره کربن در مناطق اقلیمی مختلف و همچنین تعیین مهم ترین عوامل محیطی (عوامل خاکی، بارش و ارتفاع) مؤثر بر میزان ذخیره کربن در هر سه منطقه دزلی (اقلیم مرطوب)، نران (اقلیم خشک) و گردنه مروارید (اقلیم نیمه خشک) در استان کردستان موردبررسی قرار گرفت. برای این منظور در منطقه دزلی 6، نران 3 و گردنه مروارید 4 سایت انتخاب و در آن نمونه خاک ترکیبی از3 نقطه برداشت شد. برای مطالعه خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک در هر رویشگاه اقدام به حفر سه پروفیل از عمق 0-50 سانتی متری خاک گردید (درمجموع 39 نمونه خاک). آنالیز آماری با استفاده از تجزیه واریانس یک طرفه (one-way ANOVA) و آنالیز رگرسیون انجام گرفت. نتایج نشان داد که میزان ذخیره کربن در سه منطقه دارای تفاوت معنی داری هستند بطوریکه بیشترین و کمترین مقدار ذخیره کربن به ترتیب در منطقه دزلی (16/1 ± 56/9، تن در هکتار) و گردنه مروارید (08/1 ± 34/5، تن در هکتار) بوده است. بررسی ها نشان داد که رابطه خطی و مثبتی بین مقدار ذخیره کربن و مقدار فسفر خاک در تمامی مناطق وجود دارد. همچنین رابطه خطی و افزایشی بین مقدار ذخیره کربن و ارتفاع در مناطق موردمطالعه مشاهده گردید. نتایج رگرسیون گام به گام نشان داد که در منطقه دزلی میزان آهک خاک (R = 0. 52)، در منطقه نران نیتروژن خاک (R = 0. 71) و در منطقه گردنه مرواید ارتفاع (R = 0. 83) مهم ترین عوامل تأثیرگذار بر میزان ذخیره کربن هستند. نتایج این تحقیق نشان می دهد که تغییر اقلیم (خشک تر شدن اقلیم) منجر به کاهش ذخیره کربن خاک خواهد شد. با توجه به متغیر بودن تأثیرگذاری عوامل محیطی در اقلیم های مختلف، پیشنهاد می گردد که برای مدیریت ذخیره کربن در هر اقلیم، روش های متفاوتی مورداستفاده قرار بگیرد.

مسیرهای چوبکشی محل اصلی عملیات بهره برداری در جنگل محسوب شده و از سوی دیگر یکی از منابع اصلی تولید رواناب و رسوب در مناطق جنگلی به شمار می آیند. این پژوهش در جنگل کوهمیان آزادشهر واقع در استان گلستان انجام شد. هدف بررسی و تعیین میزان نفوذپذیری، کوبیدگی، مقاومت (مقاومت به فروروی) و رطوبت خاک در 3 تیمار شامل شاهد (جنگل)، محل رد چرخ و وسط مسیر چوبکشی بود و در 3 عمق 0-10، 10-20 و 20-30 سانتی متری بود. نتایج این بررسی نشان داد که میزان نفوذپذیری کل و همچنین در زمان های مختلف (2، 4، 6، 9، 15، 25، 50 و 65 دقیقه) در منطقه شاهد افزایش معنی دار در سطح اطمینان 1 درصد دارد. همچنین کوبیدگی، مقاومت به نفوذ و رطوبت خاک در تیمار شاهد تفاوت معنی دار با تیمارهای دیگر داشت و بیشترین مقدار مربوط به ردچرخ بود. نتایج بررسی نشان داد که رابطه خطی و معکوس در هر دو مورد ارتباط نفوذپذیری-کوبیدگی (r=-0. 93) و نفوذپذیری-مقاومت به فروروی (r=-0. 94) برقرار است. ازجمله پیشنهاد های حفاظتی می توان به ریختن مازاد مقطوعات روی مسیر چوبکشی برای کاهش کوبیدگی، محدود کردن زمان چوبکشی، استفاده از منحرف کننده های رواناب در روی مسیر چوبکشی اشاره کرد.

مطالعات تنوع زیستی در جنگل تحقیقاتی بنه به مساحت9374 هکتار در جنوب غربی استان فارس و در محدوده طول جغرافیائی'30 º 52 تا '40º 52 و عرض جغرافیائیº 29 تا '15º 29 انجام شد. تعداد 72 خط نمونه به طول50 متر در این عرصه به صورت سیستماتیک تصادفی توزیع و نمونه برداری شد. در هر قطعه نمونه فهرست گونه های بوته ای، درختچه ای و درختی موجود تهیه و در نمونه برداری، فراوانی و تعداد آن ها برداشت گردید. محدوده موردنظر بر اساس پستی وبلندی منطقه با استفاده از نرم افزارArc GIS به طبقات مختلف شیب (در سه سطح کمتر از 10 درصد و 10 تا 30 درصد و بیش از 30 درصد)، جهات جغرافیایی (در چهار جهت اصلی شمال، جنوب، شرق و غرب) و ارتفاع از سطح دریا (در سه سطح کمتر از 1800 متر و 1800 تا 2000 متر و بیش از 2000 متر از سطح دریا) تقسیم گردید. شاخص های مختلف غنا، تنوع و یکنواختی با استفاده از نرم افزارPAST محاسبه و در طبقات یادشده باهم مقایسه شدند. بیش ترین تنوع و غنا در طبقه شیب بیش از 30 درصد مشاهده می گردد. بر اساس شاخص های بررسی شده طبقه شیب 10 تا 30 درصد دارای بالاترین یکنواختی است. جهت شمال از تنوع بیشتری نسبت به جهت های دیگر برخوردار است. شاخص های یکنواختی حاکی از یکنواختی بیشتر در جهت شرق هستند. شاخص غنا بیش ترین مقدار را برای جهت شمال نشان می دهد. بررسی شاخص های تنوع بین طبقات ارتفاعی در این منطقه نشان داد که تنوع، یکنواختی و غنا در طبقه ارتفاعی بیش از 2000 متر از سطح دریابیش از سایر طبقات ارتفاعی است. نتایج نشان داد که عوامل پستی وبلندی زمین به شکل تأثیرگذاری در تنوع گیاهی منطقه دخالت دارد.

این مطالعه به منظور بررسی فلور، شکل زیستی و پراکنش جغرافیایی گونه های گیاهی منطقه حفاظت شده شلم در غرب ایران انجام شد. این منطقه دارای شرایط فیزیوگرافی مختلف است و گونه غالب درختی آن بلوط ایرانی (Quercus brantii L. ) می باشد. گونه های گیاهی بامطالعه صحرایی در اردیبهشت و خرداد 1395 جمع آوری شدند. گونه ها شناسایی و پراکنش جغرافیایی، فرم رویشی و شکل زیستی بر اساس منابع تاکسونومی شناسایی شد. نتایج این بررسی نشان داد که در فلور این منطقه 129 گونه متعلق به 34 خانواده و 101 جنس وجود دارد. خانواده Poaceae (20 گونه)، Papilionaceae (18 گونه)، Asteraceae (15 گونه) و Lamiaceae (12 گونه) فراوان ترین خانواده های گیاهی بودند. در طبقات ارتفاعی مختلف، تعداد گونه های گیاهی در جهت دامنه جنوبی بیشتر از دامنه شمالی بود. بر اساس طبقه بندی شکل زیستی رانکایر، تروفیت ها و همی کریپتوفیت ها، غالب ترین شکل های زیستی در منطقه موردمطالعه بودند. به علاوه، فورب های یک ساله و چندساله در هر دو جهت دامنه غالب بودند (شمالی و جنوبی). ازنظر پراکنش جغرافیایی، عناصر ایران-تورانی و ایران تورانی-مدیترانه ای در همه شرایط فیزیوگرافی بیشترین پراکنش را داشتند.