اقتصاد و الگوسازی (اقتصاد)
سال:1400 | دوره:12 | شماره:2 |تعداد مقالات:6

سیاست های مالی می تواند ابزاری مناسب در جهت تحقق اهداف و برنامه های توسعه متوازن منطقه ای بکار گرفته شود. در این راستا، دولت می تواند از طریق معافیت های مالیاتی اثربخش و کارآمد از طریق افزایش سرمایه گذاری، انتقال دانش و فناوری به اهداف توسعه منطقه ای متوازن کمک کند. در این راستا، هدف این پژوهش بررسی اثر معافیت های مالیاتی موضوع ماده 132 قانون مالیات های مستقیم بر تعداد و ارزش افزوده واحد های صنعتی ایجاد شده در مناطق محروم و کمتر توسعه یافته در استان های ایران با استفاده از روش اقتصادسنجی داده های تابلویی در دوره زمانی 1395-1385 است. نتایج حاصل شده بیانگر این است که حجم سرمایه فیزیکی، تعداد نیروی کار شاغل، هزینه های عمرانی دولت و تسهیلات پرداختی بانکی به بخش صنعت اثرات مثبتی بر تعداد و ارزش افزوده واحد های صنعتی داشته اند. همچنین، معافیت های مالیاتی موضوع ماده 132 (ق. م. م) بر تعداد و ارزش افزوده واحد های صنعتی در مناطق محروم و کمتر توسعه یافته، اثر گذار نبوده است.

شیوع ویروس کرونا در درجه اول تهدیدی برای سلامت عمومی است، اما به طور فزاینده ای به یک تهدید اقتصادی تبدیل شده است که به یک واکنش سیاستی قاطع و هماهنگ نیاز دارد. پس از شیوع بیماری، مقامات پولی و مالی کشورها طیف وسیعی از اقدامات مانند تعطیلی مراکز آموزشی، مراکز خرید، پرداخت وام به قشر آسیب پذیر، واردات دارو، مهلت در بازپرداخت وام ها و غیره را برای محدود کردن شیوع ویروس انجام داده اند. مطالعه حاضر با هدف بررسی اثر سیاست پولی انبساطی در طول دوران شیوع یک بیماری پاندمیک انجام شده است. به این منظور، پس از کالیبراسیون پارامترها بر اساس اطلاعات فصلی اقتصاد ایران طی دوره زمانی 1399: 04-1370: 01، در سناریوهای مختلف و با توجه به میزان ماندگاری ریسک فاجعه سلامت، شبیه‏سازی الگو انجام شده است. نتایج نشان می دهند که شیوع یک بیماری پاندمیک، موجب کاهش ساعات کار و متعاقب آن کاهش بهره‏وری نهایی سرمایه فیزیکی می‏شود؛ بنابراین سرمایه‏گذاری فیزیکی، تولید، و مصرف کل کاهش می‏یابند. علاوه بر آن، اجرای یک سیاست پولی انبساطی در طول زمان شیوع، موجب کاهش شدت رکود اقتصادی می شود، اما با اُفت وضعیت سلامت خانوار همراه است. بنابراین توصیه می شود واکسیناسیون عمومی به عنوان یک اقدام ضروری در دستور کار قرار گیرد.

در راستای بررسی دلایل شکل گیری ادوار تجاری، پژوهش های متعددی با استفاده از شیوه های گوناگون، انجام شده است. اما یکی از مباحثی که در حوزه ادوار تجاری می تواند مدنظر قرار گیرد، بررسی عوامل مؤثر بر ریسک تکرار رکود، به ویژه در کشورهای تحت تحریم است که در پژوهش حاضر با روشی متفاوت و بر مبنای تحلیل بقا انجام می گیرد. رکود به عنوان یک بیماری عودکننده در اقتصاد در نظر گرفته شده و عوامل مؤثر بر ریسک تکرار آن بررسی می گردد. بدین منظور، ابتدا داده های سالانه 11 کشور تحریم شده منتخب در بازه زمانی 2018-1990 از سایت بانک جهانی دریافت و با استفاده از فیلتر هادریک-پرسکات، دوره های رکود آنها مشخص می شود. سپس با به کارگیری رهیافت تحلیل بقا مبتنی بر رویدادهای عودکننده، تأثیر متغیرهایی نظیر تورم، نسبت تشکیل سرمایه ثابت به تولید ناخالص داخلی، نسبت مخارج مصرفی نهایی دولت به تولید ناخالص داخلی، درصد درآمدهای نفتی از تولید ناخالص داخلی، قیمت نفت و تحریم، بر ریسک تکرار رکود بررسی می گردد. نتایج حاصل نشان می دهد که به جز تورم و قیمت نفت که ریسک تکرار رکود را افزایش می دهد، تأثیر سایر متغیرهای مورد بررسی بر ریسک تکرار رکود معنادار نیست.

صنعت پتروشیمی نقش مهمی در ایجاد ارزش افزوده در منابع نفت و گاز به ویژه برای ایران دارد. پیش بینی کشورهای صادرکننده یا وارد کننده پتروشیمی به همراه نوع محصول تبادلی، کمک بزرگی به ذی نفعان این صنعت برای برنامه ریزی بهینه تجاری است. . هدف این مطالعه، استفاده از روش های تحلیل شبکه برای اولین بار در پیش بینی تجارت محصولات پتروشیمی در سطح جهانی است. داده های مورد بررسی از وبسایت سازمان ملل در رابطه با تبادلات تجاری به ازای صادرات و واردات محصولات رایج صنعت پتروشیمی برای سال های 2019-2017 استخراج و پیش پردازش شدند. همچنین از روش های محاسباتی پیش بینی پیوند، برای پیش بینی ارتباطات سال های بعد هر کدام برمبنای سال قبل، استفاده شد. ارزیابی به دو شیوه محاسباتی و مقایسه پیش بینی ها با نتایج موجود انجام شد. بهترین روش پیش بینی با بیش از 90 درصد امتیاز سطح زیر منحنی، الحاق ترجیحی به دست آمد که بر اساس آن مقایسه با داده های واقعی نیز صورت گرفت. یافته های پژوهش، مستعدترین کشورها برای واردات را اسپانیا، اسلونی، استرالیا، نروژ و آرژانتین شناسایی کرد و خوش آتیه ترین صادرات برای ایران را محصول استون به اسپانیا برآورد کرد. در نهایت روش های افزایش کارایی پیش بینی ها نیز بیان شد.

بروز شوک در بازارهای پولی و مالی باعث تلاطم و بر هم خوردن روابط درون بازار بالاخص ارتباط میان ریسک و بازده دارایی ها سرمایه ای شده و وجود همبستگی پویا میان بازارها باعث می گردد اثر شوک در یک بازار به دیگر بازارها نیز سرایت نماید. در این تحقیق اثر سرایت میان بازارهای پولی و مالی ایران با استفاده از تحلیل همبستگی پویا میان واریانس ها و میانگین پویای شرطی بازده های روزانه، حاصل از برآوردهای FIAPARCH تک متغیره بازارها طی یک دوره یازده ساله، از ابتدای سال 1386 تا پایان سال 1396 و با استفاده از الگوریتم کارلگوک در شناسایی نقاط شکست ساختاری در بازده های بازارها مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج نشان دهنده عدم تأثیر رخدادهای سیاسی داخلی بر بروز شوک در بازارها و همچنین وجود اثر سرایت میان بازارهاست. همچنین مشخص گردید که سرمایه گذاران در طول دوره تلاطم و پس از آن رفتار گله ای از خود نشان داده و پس از پایان تلاطم و ایجاد آرامش مجدد در بازار، با توجه به آموخته ها و تغییرات ایجاد شده در مطلوبیت ها با توجه به رخدادهای پیش آمده و نگرش های جدید به ریسک و بازده، رفتار سرمایه گذاری خود را تغییر می دهند.

شناسایی و ارزیابی عوامل مؤثر در ازدواج و طلاق، نقش بسزایی در اتخاذ سیاست های مناسب جهت افزایش منافع حاصل از ازدواج و کاهش آسیب های ناشی از طلاق در جامعه دارد. در مقاله حاضر با بهره گیری از اطلاعات طرح هزینه و درآمد خانوار سال 1397 مرکز آمار ایران، اثر اشتغال زنان بر ازدواج و طلاق مورد بررسی قرار گرفته و با استفاده از روش رگرسیونی لاجیت چندجمله ای در نرم افزار استتا، الگوی موردنظر تخمین زده شده است. نتایج حاصل از تخمین برای زنان متأهل نشان می دهد که اشتغال زنان تأثیر مثبت بر طلاق دارد؛ به نحوی که به طور متوسط حدود 5/2 درصد احتمال طلاق را افزایش می دهد. همچنین هزینه های مذهبی خانوار و سن زنان، تأثیر منفی بر طلاق دارد. سایر متغیرهای الگو (شامل سطح تحصیلات، شهری و روستایی بودن خانوار، درآمد خانوار، هزینه های آموزشی و هزینه های آموزشی مذهبی) تأثیر معنادار بر طلاق نداشته اند. نتایج حاصل از تخمین الگو برای زنانی که هرگز ازدواج نکرده اند، نشان می دهد که اشتغال زنان تأثیر مثبت بر هرگز ازدواج نکردن آن ها داشته است. همچنین متغیر سن تأثیر منفی و متغیرهای هزینه های آموزشی، هزینه های مذهبی و تحصیلات نیز تأثیر مثبت بر مجرد ماندن زنان داشته اند. بقیه متغیرها (درآمد خانوار، شهری و روستایی بودن خانوار و هزینه های آموزشی مذهبی) نیز تأثیر معنادار بر مجرد ماندن نداشته اند.