پژوهش در آموزش علوم پزشکی
سال:1393 | دوره:6 | شماره:2 |تعداد مقالات:8

مقدمه: هوش هیجانی یک مهارت اجتماعی است و شامل درک احساسات خود برای تصمیم گیری مناسب و همچنین کاربرد احساسات در روابط و توانایی رهبری افراد می باشد و جنبه های مختلف آن با روش های مناسب قابل ارتقاء می باشد، لذا پژوهش حاضر با هدف تعیین هوش هیجانی دانشجویان پزشکی و دندانپزشکی مقطع علوم پایه و بالینی واحد بین الملل دانشگاه علوم پزشکی گیلان طراحی و اجرا گردید.روش ها: در این پژوهش توصیفی- مقطعی 215 نفر از دانشجویان پزشکی و دندانپزشکی واحد بین الملل دانشگاه علوم پزشکی گیلان به روش سرشماری نمونه گیری شدند. ابزار گرد آوری داده ها پرسشنامه استاندارد هوش هیجانی Bar-On بود. این ابزار به بررسی هوش هیجانی در 5 مقیاس (مهارت های درون فردی، مهارت های بین فردی، سازگاری، مدیریت تکانش و خلق عمومی) و 15 خرده مقیاس می پردازد. روایی آن به طریق روایی محتویی و پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ 0.94 تایید گردید. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از آزمون های آماری آنالیز واریانس، t مستقل و ضریب همبستگی پیرسون و از طریق نرم افزار آماری SPSS تجزیه و تحلیل گردید.یافته ها: میانگین نمره هوش هیجانی دانشجویان پزشکی (334.8) و دندانپزشکی (326.2) از نظر آماری تفاوت معنی دار را نشان نداد. میانگین هوش هیجانی دانشجویان مقطع علوم پایه 344.06 و میانگین هوش هیجانی دانشجویان مقطع علوم بالینی 324.42 بود. در مقیاس 5 گانه هوش هیجانی میانگین مقیاس مدیریت تکانش 37.98 که پایین تر از سایر مقیاس ها بود. همچنین، بین میانگین نمره هوش هیجانی دانشجویان دختر (329.7) و پسر (333.8) تفاوت آماری معنی دار مشاهده نشد.نتیجه گیری: نتایج نشان داد که میانگین نمره کل دانشجویان از سطح متوسط بالاتر بود و میانگین نمره دانشجویان مقطع علوم پایه کمی بیشتر از مقطع علوم بالینی بود. لذا توصیه می شود به منظور موفقیت هرچه بیشتر حرفه ای، با برگزاری دوره های آموزشی، سمینارها و کارگاه ها مهارت های هوش هیجانی در طول سال های تحصیلی دانشجویان تقویت گردد.

مشاهده متن مقدمه: امروزه سرعت و شتاب تولید دانش آنچنان است که باید برای رسیدن به توسعه و پیشرفت از تکنولوژی های نوین اطلاعاتی و ارتباطی استفاده کرد. از طرفی فناوری اطلاعات فرصتی را برای بهبود کیفیت آموزش در دانشگاه ها فراهم کرده است. با توجه به اینکه دانشجویان از ارکان اصلی آموزش هستند، مطالعه حاضر با هدف بررسی میزان آگاهی دانشجویان از مفاهیم و نرم افزارهای رایانه ای و استفاده از پایگاه های اطلاعاتی انجام شد.روش ها: این پژوهش یک مطالعه توصیفی- مقطعی است که در سال تحصیلی1391 انجام گرفت. جمعیت مورد مطالعه شامل 120 نفر از دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد بودند که به روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها پرسشنامه ای محقق ساخته بود که روایی و پایایی آن تایید شده است. داده ها با روش های آمار توصیفی و آزمون های t-test و ANOVA از طریق نرم افزار آماری SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: نتایج مطالعه نشان دادکه 83.3 درصد از نمونه های پژوهش، دوره های آموزشی رایانه را گذرانده و 38.3 درصد از آن ها دارای مدرک بین المللی رایانه (ICDL) بودند. 45 درصد از دانشجویان بیش از 2 ساعت از رایانه و 40 درصد از آن ها در روز بین 2-1 ساعت از اینترنت استفاده می کردند. 86.7 درصد از دانشجویان با Google Scholar، 60 درصد پایگاه INLM و 31.7 درصد پایگاه اطلاعاتی Medline آشنایی داشته و بیشترین دریافت مقاله از Google scholar (38.3 درصد) وMedline (23.3 درصد) بود. میزان آشنایی دانشجویان با موتورهای جستجو در اینترنت 85 درصد و عملگرهای جستجو 81.7 درصد و در میان نرم افزارهای Microsoft Office بیشترین آشنایی مربوط به مهارت power point (60 درصد بود). میانگین سواد رایانه ای دانشجویان پسر بیشتر از دانشجویان دختر بود ولی اختلاف معنی داری مشاهده نگردید. همچنین سواد رایانه ای بین دانشجویان رشته های مختلف تحصیلی تفاوت آماری را نشان نداد.نتیجه گیری: یافته ها نشان داد دانشجویان آشنایی مطلوبی با مهارت های فناوری اطلاعات داشتند ولی برنامه ریزی به منظور آموزش مهارت های رایانه ای و استفاده از نرم افزارهایی چون Endnote و SPSS در دانشگاه های علوم پزشکی ضروری است.

مقدمه: تنوع برنامه های آموزشی دانشگاه ها و کیفیت آن ها موجب رونق بازار آموزش عالی می گردد، آموزش پزشکی نیز همانند کل سیستم آموزش عالی دنیا دچار تحولات شگرفی گردیده است، افزایش نیازهای جوامع، پیشرفت دانش و اصلاح شیوه ها در آموزش پزشکی منجر به بازنگری در اغلب برنامه های آموزش پزشکی دانشکده های پزشکی برتر دنیا گردیده است، لذا این مطالعه با هدف آشنایی با ساختار آموزشی دانشکده های پزشکی برتر دنیا انجام گردیده است.روش ها: این پژوهش، یک مطالعه توصیفی- مقطعی است. ابتدا مطابق با سیستم رتبه بندی شانگ های لیست 100 دانشگاه برتر دنیا در سال 2012 انتخاب و در بین آن ها دانشگاه های دارای دانشکده پزشکی با بالاترین رتبه از لحاظ عملکردی انتخاب شدند. سپس با مراجعه به وب سایت دانشکده های مذکور، اطلاعات مورد نیاز استخراج گردیدند. جهت تحلیل داده ها از نرم افزار آماری SPSS و آزمون های آمار توصیفی استفاده شد.یافته ها: از 100 دانشگاه برتر مورد مطالعه، 47 دانشگاه دارای دانشکده پزشکی و از لحاظ عملکردی رتبه زیر 50 داشتند. دانشکده پزشکی کمبریج با نرخ پذیرش 6.3 بالاترین نرخ و دانشکده پزشکی دانشگاه جان هاپکینز با نرخ 2% پایین ترین نرخ پذیرش دانشجو را داشتند، بررسی ویژگی های کوریکولوم های آموزشی 10 دانشکده برتر پزشکی نشان داد در برنامه اکثر دانشکده ها بازنگری کوریکولوم صورت گرفته و از کوریکولوم های ادغام یافته و مبتنی بر شایستگی بهره می گرفتند.نتیجه گیری: اکثر دانشکده های پزشکی مورد مطالعه جهت برتری در حوزه پژوهش که مورد تاکید سیستم های رتبه بندی بین المللی دانشگاهی است به عوامل موثر بر موفقیت حوزه آموزشی دانشگاه ها نظیر جذب دانشجویان نخبه و ارائه کوریکولوم های متنوع نیز توجه نموده اند.

مقدمه: امروزه با رشد سریع و روز افزون اطلاعات شکاف بین تئوری و عمل روز به روز عمیق تر می گردد. یکی از راهکارهای جدید رفع این مشکل نگاهی دیگر به آموزش بالینی می باشد. یکی از راه حل های اصلی حل مشکلات بالینی، ارزشیابی مداوم و ارزشیابی فرآیند آموزشی دانشجو با استفاده از کتابچه راهنمای یادگیری بالینی (Log Book) است. این مطالعه با هدف، تعیین تاثیر استفاده از Log Book بر یادگیری مهارتی و شناختی دانشجویان پرستاری صورت گرفت.روش ها: این مطالعه بصورت تحقیق نیمه تجربی بر روی 2 گروه 7 نفره از دانشجویان ترم 4مقطع کارشناسی رشته پرستاری دانشگاه علوم پزشکی گیلان در واحد کارآموزی قلب به روش در دسترس در دو نیم سال تحصیلی صورت گرفت. که در آن دانشجویان با استفاده از Logbook مورد ارزشیابی قرار گرفتند و در پایان نمرات حاصل با نمراتی که دانشجویان از روش سنتی به دست آوردند، با استفاده از آزمون آماری توصیفی و استنباطی (ضریب همبستگی پیرسون) مورد مقایسه قرار گرفت. یافته ها: میانگین و انحراف معیار نمرات دانشجویان در ارزیابی بالینی مبتنی بر Log Book (18.23±0.58) بیشتر از نمرات دانشجویان به روش سنتی (17.46±0.90) بود. اما از نظر آماری تفاوت معنی داری بین نمرات دو روش مشاهده نگردید.نتیجه گیری: با توجه به تاثیر Log Book در یادگیری و توجه بیشتر آن به جزئیات در فرآیند ارزشیابی دانشجویان و استفاده کم آن در آموزش بالینی، بهتر است به منظور ارتقا آموزش، کارگاه های آموزشی برای اساتید و دانشجویان درگیر در آموزش بالینی برگزار گردد تا بتواند با افزایش آگاهی و مهارت های لازم، به طراحی مناسبتر این روش و اجرای عملی ان کمک نمایند.

مقدمه: در دهه های اخیر با توجه به تغییرات شگرف علمی، گستردگی وسیع علوم و فنون و ضرورت ارتقاء و به روزرسانی دانش و مهارت های انسان ها، ارتقاء مهارت های یادگیری مادام العمر به عنوان یکی از اهداف اولیه تعلیمات بزرگسالی تعیین شده است. حال برای داشتن عملکرد موثر، نیازمند سرمایه کافی اجتماعی و مهارت های لازم خواهیم بود که ازجمله این مهارت ها، یادگیری خودراهبر است. هدف این مطالعه بررسی عوامل همراه با میزان آمادگی خودراهبری در یادگیری در دانشجویان رشته های پزشکی و دندانپزشکی برحسب ویژگی های فردی و اجتماعی بود.روش ها: این مطالعه به روش، توصیفی- مقطعی انجام شد. جامعه پژوهش 214 دانشجوی رشته پزشکی و دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی گیلان بودند که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. داده های پژوهش با استفاده از پرسشنامه آمادگی خودراهبری در یادگیری Guglilmino جمع آوری شدند. این پرسشنامه دارای هشت حیطه حاوی 58 گویه با طیف پنج درجه ای لیکرت بود. اطلاعات جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS و آزمون های آماری توصیفی و استنباطی مانند میانگین، انحراف معیار، ضریب همبستگی اسپیرمن با اطمینان 95درصد و رگرسیون چندگانه تجزیه و تحلیل شدند.یافته ها: نتایج نشان داد که 42 درصد واحدهای مورد پژوهش میزان آمادگی خودراهبری در یادگیری را در حد متوسط داشتند. نتایج رگرسیون نشان داد که میزان ساعت مطالعه درسی روزانه بین 3 تا 4 ساعت (p=0.006)، روش تدریس مورد علاقه بحث گروهی (p=0.018) و همچنین میزان تحصیلات مادر در حد دیپلم و فوق دیپلم (p=0.006) و درحد سیکل (p=0.41) از عوامل پیش بینی کننده آمادگی خود راهبری در یادگیری بودند.نتیجه گیری: نتایج حاکی از آن بود که میزان آمادگی خودراهبری در یادگیری دانشجویان در حد متوسط بود. لذا توصیه می گردد برنامه ریزی مدونی جهت ارتقاء وضعیت این مهارت در دانشجویان از طریق برگزاری کارگاه های آموزشی و گنجاندن اصول و مبانی و انتخاب روش های تدریس متناسب با خودیادگیری در دوره های درسی دانشجویان در دانشگاه برگزار گردد.

مقدمه: درس آناتومی برای اغلب دانشجویان به منزله یک درس غیرقابل درک، که به ذهن سپاری آن مشکل و فراموشی آن سریع اتفاق می افتد، تلقی می شود، لذا این مطالعه با هدف تعیین نقش آناتومی ترسیمی در ارتقاء کیفیت آموزش آناتومی در دانشجویان انجام شد.روش ها: مطالعه بصورت نیمه تجربی بر روی 380 نفر از دانشجویان پرستاری، مامایی و پیراپزشکی لنگرود در سال های 90-89 طی چهار نیمسال انجام شد. نمونه ها به روش تصادفی در هر کلاس به دو نیمه تقسیم شدند. جهت نیمی از دانشجویان هر کلاس صرفا از تدریس همزمان تئوری و عملی آناتومی، به کمک وسایل سمعی و بصری، جسد و مولاژ و جهت نیمی دیگر از دانشجویان همان کلاس (یعنی گروه تجربی) علاوه بر روش های مذکور، از ترسیم نیز استفاده شد. دیدگاه دانشجویان گروه تجربی نیز نسبت به این شیوه تدریس با استفاده از پرسشنامه ای که روایی صوری و محتوایی آن با نظر سنجی از همکاران محترم عضو هیات علمی دانشکده تایید شده بود، بررسی شد و نتایج حاصل با استفاده از آزمون های آمار توصیفی و استباطی (t مستقل) و از طریق نرم افزار Spss مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته ها: نتایج نشان داد که فراگیران گروه تجربی میانگین نمره بالاتری نسبت به گروه دیگر کسب نمودند [(16±1.35) نسبت به (13±0.23)] که تفاوت معنادار بود (p=0.0317، t=2.14). در گروه تجربی 88.7 درصد ازدانشجویان، این روش تدریس را به میزان بسیار زیاد نسبت به روش های مرسوم ترجیح دادند. 63 درصد این روش را بسیار زیاد جذاب و 57 درصد نیز اعتقاد داشتند که این شیوه سبب افزایش مهارت آن ها در بخش بالین خواهد شد.نتیجه گیری: نتایج نشان داد ترسیم در امر یادگیری درس آناتومی دانشجویان به طور معنی دار موثر بوده است و اکثریت دانشحویان از این شیوه تدریس رضایت زیادی داشتند.

مقدمه: موضوع ارزشیابی عملکرد آموزشی اساتید فاکتور بسیار مهمی جهت برنامه ریزی و بهبود وضعیت آموزشی در دانشگاه ها می باشد. این مطالعه با هدف مقایسه ارزشیابی عملکرد آموزشی اساتید توسط دانشجویان با خودارزیابی اساتید انجام شد.روش ها: در این مطالعه که به روش توصیفی- تحلیلی در دانشکده بهداشت، تغذیه و پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی لرستان انجام شد. تعداد 31 نفر از اساتید به روش سرشماری انتخاب شدند که هر استاد علاوه بر خودارزیابی، توسط 10 دانشجو که به روش تصادفی انتخاب شده بود مورد ارزشیابی قرار گرفت به طوری که در کل، تعداد310 نفر دانشجو در مطالعه شرکت داشتند. برای جمع آوری داده ها دو پرسشنامه متناظر بر اساس مقیاس لیکرت استفاده شد. ضریب آلفای کرونباخ به ترتیب برای پرسشنامه های دانشجویان برابر 0.81 و برای پرسشنامه های اساتید برابر 0.87 بدست آمد و روایی پرسشنامه ها مورد تایید افراد آگاه و با تجربه تایید گردید. داده ها پس از جمع آوری با استفاده از نرم افزار SPSS و آزمون آماری t مستقل تجزیه و تحلیل شد.یافته ها: میانگین کل و انحراف معیار نمرات خودارزیابی عملکرد آموزشی اساتید 40.82±7.52 بدست آمد درحالی که میانگین کل و انحراف معیار نمرات ارزشیابی عملکرد آموزشی اساتید، توسط دانشجویان 40.07±4.13 بدست آمد. نتایج نشان داد که میانگین نمره کل خودارزیابی اساتید بالاتر از میانگین کل نمره ارزشیابی آن ها توسط دانشجو بود اما نتایج تجزیه و تحلیل میانگین کل نمره از نظر دانشجویان و خودارزیابی اساتید بر اساس آزمون آماری t مستفل با هم تفاوت معنی داری وجود نداشت (p=0.38).نتیجه گیری: در راستای بهبود عملکرد آموزشی اساتید علاوه بر ارزشیابی اساتید توسط دانشجویان، استفاده از روش خود ارزشیابی اساتید به عنوان یک روش مکمل توصیه می شود.

مقدمه: نگرش های فرد در دوران مختلف زندگی هماهنگ با محیط اطراف دستخوش تغییر می شود. یکی از مراحل زندگی که بیشترین تغییر نگرش ها در آن روی می دهد، دوران دانشجویی است. تاثیر عوامل مختلف در این دوران، می تواند باعث نگرش مثبت یا منفی دانشجویان نسبت به رشته تحصیلی خود شده که منجر به پیشرفت یا انصراف افراد از آن رشته تحصیلی می شود. این مطالعه با هدف بررسی نگرش دانشجویان مامایی نسبت به رشته تحصیلی خود انجام شد.روش ها: این مطالعه توصیفی- تحلیلی بصورت مقطعی بر روی کلیه دانشجویان مامایی مشغول به تحصیل در مقطع کارشناسی دانشگاه آزاد اسلامی رشت، نیمسال اول سال 91-1390 انجام شد. روش گردآوری داده ها پرسشنامه محقق ساخته در دو بخش مشخصات فردی و سوالات سنجش نگرش نسبت به رشته تحصیلی شان بود. روایی پرسشنامه از طریق روایی محتوایی و پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ (a=0.71)، مورد تایید قرار گرفت. داده ها با نرم افزار SPSS و با استفاده از آمار توصیفی و تحلیلی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته ها: میانگین نمره نگرش دانشجویان به رشته تحصیلی 16.42±3.18 بود که نمره بدست آمده بالاتر از نمره قابل قبول بود. بین نمره نگرش نسبت به رشته تحصیلی و سن دانشجویان (p=0.001) و تحصیلات مادر (p=0.016) ارتباط آماری معنی دار وجود داشت. ولی با سایر متغیرهای پژوهش ارتباط آماری معنی داری وجود نداشت (p>0.05).نتیجه گیری: با توجه به نتایج پژوهش، اکثریت دانشجویان نسبت به رشته تحصیلی خود، نگرش مثبت داشتند. شناخت نگرش دانشجویان مامایی از جمله ضرورت هایی است که می تواند در تدوین مقررات، امکانات مناسب، برنامه ریزی موفق برای تربیت نیروهای بهداشتی توانمند و ایجاد محیطی پرشور در دانشگاه موثر باشد.