غدد درون ریز و متابولیسم ایران
سال:1396 | دوره:19 | شماره:4 |تعداد مقالات:8

مقدمه : مطالعه حاضر با هدف بررسی اثر شیر شتر بر قند خون و پروفایل لیپیدی بیماران مبتلا به دیابت که از انسولین طولانی اثر استفاده می کنند، انجام گرفت.مواد و روش ها: در این کارآزمایی بالینی، 40 بیمار مبتلا به دیابت شیرین مصرف کننده انسولین طولانی اثر به طور تصادفی در دو گروه دریافت کننده شیر شتر (19 نفر با میانگین سنی 59.84±1.05 سال) و شیر گاو (17 نفر با میانگین سنی 49.47±2.93 سال) قرارگرفتند. شرکت کنندگان، 500 میلی لیتر شیر شتر خام یا شیرگاو را به صورت روزانه به مدت سه ماه مصرف کردند.یافته ها: تغییر میانگین سطوح گلوکز در گروه شیر شتر در طول مداخله، از لحاظ آماری معنی دار بود (P<0.05). هم چنین در طی مداخله، HbA1c در دو گروه کاهش معنی داری داشت (P<0.05). کاهش انسولین دریافتی در گروهی که شیر شتر دریافت کردند (13.71 درصد)، نسبت به گروهی که شیر گاو دریافت داشتند (0.25 درصد)، متفاوت بود (P<0.05). در طی مداخله میانگین سطوح HDL-C به طور معنی داری در گروه شیر شتر افزایش یافت (P<0.05). تفاوت تغییرات قند خون ناشتا، انسولین ناشتا، HbA1c، مقاومت به انسولین و شاخص های لیپیدی، پس از مداخله، میان دو گروه از لحاظ آماری معنی دار نبود.نتیجه گیری: شیر شتر می تواند در کاهش قند خون، HbA1c و دوز انسولین مورد نیاز در بیماران دیابتی مصرف کننده انسولین طولانی اثر موثر باشد.

مقدمه : دیابت شیرین به عنوان عامل عمده مرگ و میر و ایجاد ناتوانی، با شیوع رو به رشدی در سطح جهان مطرح است. با توجه به در دسترس بودن اطلاعات طب بومی مناطقی از ایران، این مطالعه با هدف بررسی اثرات هایپوگلایسمیک و هایپولیپیدمیک عصاره آبی گیاه کهلیک اوتی در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 انجام شد.مواد و روش ها: در این کارآزمایی بالینی، 64 بیمار دیابتی نوع دو در محدوده سنی 60-30 سال، که تحت درمان با داروهای کاهنده قند خون متداول قرار داشتند، به طور تصادفی در دو گروه شاهد (دریافت کننده داروهای معمول) و مورد (دریافت کننده عصاره آبی گیاه کهلیک اوتی به میزان 20 گرم روزانه به همراه داروهای معمول) قرار گرفتند و پس از سه ماه، شاخص های مربوط به کنترل قند و پروفایل لیپیدی (کلسترول، تری گلیسرید، لیپوپروتئین های با دانسیته بالا و پائین) در هر دو گروه اندازه گیری و با مقادیر پایه مقایسه شد.یافته ها: در گروه دریافت عصاره آبی گیاه کهلیک اوتی، کاهش معنی داری در سطوح قند خون ناشتا، هموگلوبین گلیکوزیله و لیپوپروتئین های با دانسیته پائین (LDL-C) (P<0.05) و افزایش معنی داری در در میزان شاخص عملکرد سلول های بتا (HOMA-Beta) مشاهده شد (p<0.05).نتیجه گیری: مصرف عصاره آبی گیاه کهلیک اوتی، همراه با داروهای معمول کاهنده قند خون، منجر به کنترل بهتر سطوح گلوکز و کاهش سطح LDL می شود.

مقدمه: توانمندسازی بیماران مبتلا به دیابت و آموزش خانواده آنان، به منظور مشارکت فعال در مراقبت و درمان، حائز اهمیت چشمگیری است. هدف از انجام این پژوهش، تعیین تاثیر به کارگیری الگوی توانمندسازی خانواده محور بر سبک زندگی، خودکارآمدی و HbA1C بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 بود.مواد و روش ها: در این کارآزمایی بالینی، 70 بیمار با تخصیص تصادفی در دو گروه آزمون و شاهد وارد شدند. ابتدا به منظور جمع آوری داده ها از "پرسش نامه تعدیل یافته سبک زندگی"، "پرسش نامه خودکارآمدی" و آزمایش HbA1C، پیش از مداخله در دو گروه استفاده شد. سپس الگوی توانمندسازی خانواده محور در گروه آزمون و الگوی توانمندسازی بدون مشارکت خانواده در گروه شاهد اجرا شد. سه ماه پس از مداخله، داده ها دوباره جمع آوری شدند.یافته ها: متغیرهای دموگرافیک، نمره سبک زندگی، نمره خودکارآمدی و مقدار HbA1C پیش از مداخله در دو گروه اختلاف معنی دار آماری نداشتند. پس از مداخله، در هر دو گروه، نمره سبک زندگی و خودکارآمدی افزایش و مقدار HbA1C کاهش یافته بود که تغییرات در گروه آزمون بیشتر بود و با گروه شاهد تفاوت معنی دار آماری داشت (P<0.01).نتیجه گیری: یافته های این مطالعه، بیان گر اثربخشی بیشتر الگوی توانمندسازی خانواده محور نسبت به الگوی توانمندسازی بدون خانواده محور بود. لذا با توجه به نقش خانواده در ارتقای خودکارآمدی و بهبود سبک زندگی بیماران، استفاده از این روش آموزشی در مراکز خدمات جامع سلامت به منظور مدیریت بهتر بیماری دیابت در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 پیشنهاد می شود.

مقدمه: مطالعه حاضر با هدف تعیین ارتباط متغیرهای روانی اجتماعی مبتنی بر رویکرد فرایند عمل بهداشتی در مادران با رفتار تغذیه ای سالم در دانش آموزان دبستان های غیردولتی منطقه 5 تهران طراحی و اجرا شد.مواد و روش ها: این مطالعه مقطعی در سال 95-1394 انجام شد. تعداد 200 دانش آموز به روش نمونه گیری خوشه ای وارد مطالعه شدند. اطلاعات با استفاده از پرسش نامه استاندارد بسامد غذایی و سوالات مبتنی بر مدل رویکرد فرآیند عمل بهداشتی برای رفتار تغذیه ای سالم جمع آوری شد. داده ها با استفاده از آنالیز مسیر توسط نرم افزار LISREL تحلیل شدند.یافته ها: در فاز انگیزشی، خطر درک شده (p<0.05، b=-0.40)، انتظار نتایج (p<0.05، b=-0.34) و خودکارآمدی عمل (p<0.05، b=0.23) با قصد انجام رفتار تغذیه ای سالم مرتبط بودند. به علاوه، خودکارآمدی عمل به طور معنی داری با خودکارآمدی از عهده برآیی (p<0.001، b=0.27) مرتبط بود و 59 درصد واریانس خودکارآمدی از عهده برآیی را توضیح داد. در فاز ارادی، برنامه ریزی برای عمل (p<0.001، b=0.28)، برنامه ریزی برای از عهده برایی (p<0.001، b=0.34)، خودکارآمدی از عهده برآیی (p<0.001، b=0.27) و خودکارآمدی بهبود (p<0.001، b=0.31) به طور مثبتی با رفتار تغذیه ای سالم مرتبط بودند و 79 درصد واریانس رفتار تغذیه سالم را توضیح می دادند.نتیجه گیری: همبستگی قوی بین متغیرهای روانی اجتماعی در مادران با رفتار تغذیه ای سالم دانش آموزان، نشان دهنده نقش و مسوولیت مهم والدین، به خصوص مادران، در شکل گیری رفتار و عادات غذایی کودکان است.

مقدمه: چاقی و اضافه وزن، از جمله عوامل خطرساز ایجاد و گسترش بیماری های مزمن محسوب می شوند. باور خودکارآمدی، شاخص پیش بینی کننده دامنه وسیعی از رفتارهای بهداشتی است. این مطالعه، با هدف تعیین اثربخشی مداخله آموزشی مبتنی بر خودکارآمدی بررفتارهای پیشگیری از اضافه وزن و چاقی در دانش آموزان دختر دوره متوسطه دوم شهر مشهد، انجام گرفت.مواد وروش ها: پژوهش حاضر، مطالعه ای نیمه تجربی از نوع پیش آزمون و پس آزمون بود که در آن 70 دانش آموز به روش نمونه گیری مرحله ای، انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه (آزمون و شاهد هرکدام 35 نفر) قرار گرفتند. داده ها با استفاده از پرسش نامه استاندارد خودکارآمدی سبک زندگی مربوط به کنترل وزن "Weight-Efficacy of Life style questionnaire" جمع آوری شدند. برنامه آموزشی برای گروه آزمون اجرا شد. نتایج بعد از مداخله، در هر دو گروه بررسی و تحلیل شدند.یافته ها: قبل از مداخله، اختلاف معنی داری از نظر میانگین نمرات خودکارآمدی کنترل رفتار خوردن در موقعیت های توام با هیجان مثبت، هیجان منفی، دسترسی به مواد غذایی، فشار اجتماعی و ناراحتی جسمی در دو گروه شاهد و آزمون مشاهده نشد (p>0.05). اما بعد از مداخله، میانگین نمرات در گروه آزمون افزایش یافت و تفاوت معنی داری در تمام موقعیت ها مشاهده شد (p<0.001). در گروه شاهد، در هیچ کدام از موقعیت ها تفاوت معنی داری مشاهده نشد (P>0.05).نتیجه گیری: استفاده از مداخله آموزشی مبتنی بر خودکارآمدی سبک زندگی، خودکارآمدی دختران نوجوان را در موقعیت های هیجان مثبت و هیجان منفی، دسترسی به مواد غذایی، فشار اجتماعی و ناراحتی جسمانی که احتمال خوردن را افزایش می دهد، بهبود بخشید. شاید بتوان توصیه کرد که در برنامه ریزی اجرای مداخلات ارتقاء دهنده رفتارهای تغذیه ای در نوجوانان، بر استفاده از استراتژی خودکارآمدی تاکید شود.

مقدمه : با افزایش وزن احتمال ابتلا به بیماری های قلبی مختلف افزایش می یابد. ورزش در مهار چاقی موثر است، اما مکانیسم مولکولی این اثر به خوبی شناخته نشده است. در این مطالعه، تغییر بیان پروتئین های کلیدی در افراد دارای اضافه وزن بعد از انجام تمرینات ورزشی هوازی، شناسایی و رتبه بندی و تحلیل شد.مواد و روش ها: پروتئین های تغییر بیان یافته در عضله اسکلتی نوجوانان دارای اضافه وزن (گزارش شده در سال 2014)، در شبکه برهمکنش پروتئینی با استفاده از نرم افزار Cytoscape تحلیل شدند. عناصر کلیدی معرفی و فرایندهای زیستی مرتبط با خوشه های پروتئینی شناسایی و تحلیل شدند.یافته ها: بیان هفت ژن کلیدی پس از انجام تمرینات ورزشی تغییر یافت. دو خوشه ژنی مهم و فرایند زیستی NAD Metabolic process وابسته به این دو خوشه معرفی شدند. عناصر خوشه اول به 30 فرایند مهم زیستی مرتبط هستند که متابولیسم قندها و نوکلئوتیدها را کنترل می کنند.نتیجه گیری: تعداد هفت ژن کلیدی با ضریب تاثیر متفاوت، در نوجوان مبتلا به چاقی تغییر بیان می یابند. ژن PKM به عنوان کلیدی ترین ژن نقش مهمی در فعال سازی پیرووات ایفا می کند. PGK1 از طریق تحلیل شبکه شناسایی و معرفی شد. با توجه به این که اهمیت هر کدام از این ژن ها مشخص و رتبه معینی دریافت کرده اند و فرایندهای مرتبط نیز شناسایی شده اند، امکان انجام مطالعات دارویی به منظور معرفی اهداف دارویی احتمالی در معالجه چاقی فراهم آمده است.

مقدمه: بررسی ها نشان داده است که برهم کنش بین عوامل ژنتیک و عوامل محیطی، از جمله رژیم غذایی، بر بروز سندرم متابولیک موثر است. لذا مطالعه حاضر با هدف بررسی برهم کنش پلی مورفیسم های ژن پروتئین انتقال دهنده کلسترول استر (Cholesteryl Ester Transfer Protein=CETP) با مصرف درشت مغذی ها در رابطه با خطر سندرم متابولیک و اجزای آن انجام شد.مواد و روش ها: در این مطالعه مورد شاهدی لانه گزیده جور شده، 441 مورد و 844 شاهد از شرکت کنندگان مطالعه قند و لیپید تهران انتخاب شدند. مصرف درشت مغذی ها (کربوهیدرات، چربی، پروتئین) از طریق پرسش نامه روا و پایای بسامد خوراک به دست آمد. نمونه های ژنومی در مطالعه ژنتیکی کاردیومتابولیک با چیپ HumanOmniExpress-24-v1-0 (Illumina Inc.، San Diego، CA) تعیین ژنوتیپ شدند.یافته ها: میانگین سنی مردان و زنان در گروه های مورد و شاهد یکسان بودند. فراوانی الل C برای جایگاه پلی موفورفیک 62.9 rs3764261 درصد و فراوانی الل A برای جایگاه پلی مورفیک 62.1 rs5882 درصد بود که هر دو، در گروه های مورد و شاهد تفاوتی نشان ندادند. نسبت شانس HDL-C پایین در حاملین الل A (rs3764261) به هموزیگوت های CC، کاهش یافت (P<0.001). چربی غیر اشباع با یک پیوند دوگانه و چربی کل دریافتی اثر متقابل معنی داری با پلی مورفیسم rs5882 در ارتباط با HDL-C پایین داشت (مقادیر Pi به ترتیب برابر است با 0.02 و 0.05). خطر فشار خون بالا در چارک های اسید چرب ترنس (درصد از انرژی) و کلسترول دریافتی در ژنوتیپ های CETP rs5882 یکسان نبود (مقادیر Pi به ترتیب برابر است با 0.001 و 0.04).نتیجه گیری: برهم کنش پلی مورفیسم CETP: rs3764261، rs5882 و مصرف درشت مغذی ها در ارتباط با سندرم متابولیک وجود نداشت. از میان اجزای سندرم متابولیک، فشار خون بالا و HDL-C پایین رابطه معنی داری در ارتباط با برهم کنش چربی های دریافتی (چربی غیر اشباع با یک پیوند دوگانه و اسید چرب ترنس دریافتی) و ژنوتیپ rs5882 داشتند.

مقدمه: بافت چربی نقش مهمی در هومئوستاز انرژی دارد. دو نوع بافت چربی سفید و قهوه ای، حاوی سه نوع آدیپوسیت) سفید، قهوه ای و بژ (هستند. آدیپوسیت های بژ در بافت چربی سفید حضور دارند و فنوتیپی مانند سلول های چربی سفید دارند که با تحریک مناسب، فنوتیپ سلول های چربی قهوه ای را به خود می گیرند که منجر به افزایش گرمازایی می شود. این پدیده، فرآیند قهوه ای شدن بافت چربی سفید نام دارد. از طرفی شیوع چاقی به عنوان یک عامل خطر برای گسترش دیابت، در سراسر جهان در حال افزایش است. بروز چاقی نه تنها به تعادل بین دریافت و مصرف کالری بستگی دارد، بلکه به تعادل بین بافت چربی سفید و قهوه ای نیز بستگی دارد. قهوه ای شدن بافت چربی سفید در انسان، با اثرات متابولیک مفید همراه است. کمبود اکسید نیتریک در پاتوژنز چاقی و دیابت نقش دارد. اکسید نیتریک از L -آرژینین به وسیله آنزیم های اکسید نیتریک سنتاز (مسیر کلاسیک) و هم چنین مستقل از آنزیم های اکسید نیتریک سنتاز، از مسیر نیترات-نیتریت تولید می شود. تولید اکسید نیتریک از مسیر نیترات-نیتریت می تواند درمان بالقوه ای با پایه تغذیه ای در چاقی و دیابت باشد. هدف این مطالعه مروری، بررسی خواص بافت چربی، قهوه ای شدن بافت چربی سفید و به ویژه بررسی اثرات مسیر نیترات-نیتریت-اکسید نیتریک بر قهوه ای شدن بافت چربی سفید در چاقی و دیابت است. بر اساس داده های موجود، تجویز نیترات و نیتریت می تواند به عنوان یک درمان جدید برای چاقی و دیابت مطرح باشد. نیترات و نیتریت از طریق افزایش اکسید نیتریک، قهوه ای شدن چربی سفید را افزایش می دهند که به بهبود متابولیسم کمک می کند.