مجله علمی پژوهان
سال:1400 | دوره:20 | شماره:2 |تعداد مقالات:8

مقدمه: دوران شیوع کووید-19، پیامدهای منفی جسمی و روانی بر کودکان دارد و باعث افزایش میزان استرس و اضطراب در آن ها می شود. بنابراین هدف از مطالعه حاضر بررسی پیامدهای بیماری کووید-19 بر میزان اضطراب و استرس کودکان به روش مرور نظامند بود. اطلاعات و روش ها: یافته های پژوهش حاضر از سال های 2019 تا جولای 2021 در پایگاه های اطلاعاتی PubMed، Scopus، Science direct، Google Scholar با جست وجوی کلیدواژه های کووید-19، اضطراب و کودکان مورد بررسی قرار گرفت. در نهایت بر اساس معیارهای ورود از بین 98 مقاله مورد بررسی، 7 مقاله وارد پژوهش شد و نتایج طبقه بندی، خلاصه و گزارش شد. یافته ها: ارزیابی حاصل از مقالات نشان داد که افزایش مشکلات اضطراب و ترس، افزایش مشکلات رفتاری و هیجانی، تجربه بد رفتاری و آزار هیجانی، افزایش اضطراب و استرس پس از آسیب از پیامدهای منفی بر سلامت روان کودکان در دوران شیوع بیماری کووید-19 به شمار می رود. نتیجه گیری: با توجه به پیامدهای منفی بر سلامت روان کودکان، انجام مطالعات مداخله ای در جهت بهبود و کاهش استرس و اضطراب در کودکان در دوران شیوع بیماری کووید-19 ضروری به نظر می رسد.

اهداف: پژوهش حاضر با هدف «تدوین مدل بهزیستی روانی نوجوانان بر اساس ارضای نیازهای اساسی، رابطه والد فرزند و مسئولیت پذیری با میانجیگری خودکارآمدی» انجام شد. ابزار و روش ها: روش پژوهش، کاربردی و توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه آماری پژوهش شامل نوجوانان دختر دوره اول متوسطه ناحیه دو شهر همدان در سال تحصیلی 99-1398 بود (1200=n). گروه نمونه با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چند مرحله ای و به تعداد 400 نفر انتخاب شد. برای گردآوری اطلاعات از پرسش نامه های استاندارد ارضای نیازهای اساسی روان شناختی، مسئولیت پذیری، رابطه والد فرزندی، بهزیستی روان شناختی و خودکارآمدی عمومی استفاده شد. تحلیل داده ها نیز با استفاده از معادلات ساختاری SmartPLS بود. یافته ها: نتایج نشان داد که مدل بهزیستی روان شناختی نوجوانان بر اساس ارضای نیازهای اساسی روان شناختی، رابطه والد-فرزند و مسئولیت پذیری با میانجیگری خودکارآمدی از برازش خوبی برخوردار است. همچنین، متغیرهای ارضای نیازهای اساسی، رابطه والد فرزند، مسئولیت پذیری و خودکارآمدی می توانند بهزیستی روان شناختی نوجوانان را پیش بینی کنند. علاوه بر این، نتایج نشان داد که خودکارآمدی در پیش بینی بهزیستی روان شناختی نوجوانان بر اساس ارضای نیازهای اساسی روان شناختی، رابطه والد فرزند و مسئولیت پذیری نقش میانجی را دارد. نتیجه گیری: نتایج نشان داد، بین مدل بهزیستی روانی نوجوانان بر اساس ارضای نیازهای اساسی، رابطه والد فرزند و مسئولیت پذیری با میانجیگری خودکارآمدی رابطه وجود دارد.

اهداف: تمرینات حس عمقی گردن اهمیت منحصربه فردی در هماهنگی سر و چشم و کنترل حرکت دارد. علی رغم نقش مهم بینایی و حس عمقی بر مهارت های عملکردی در ورزشکاران، مطالعات اندکی در این خصوص انجام شده است. این مطالعه با هدف بررسی تاثیر تسهیل عصبی-عضلانی تمرینات حس عمقی گردن بر قدرت بینایی پویا و عملکرد بسکتبالیست ها انجام شد. ابزار و روش ها: مطالعه حاضر از نوع نیمه تجربی است که 34 بسکتبالیست نخبه به صورت تصادفی وارد دو گروه مداخله کنترل شدند. گروه مداخله در برنامه طراحی شده تمرینات حس عمقی گردن شرکت کردند. گروه کنترل تنها تمرینات معمول روزانه خود را انجام دادند. عملکرد ورزشی با استفاده از آزمون توانایی های بسکتبال هریسون و حدت دید پویا توسط پاورپویت مربوط اندازه گیری شد. برای تجزیه وتحلیل آماری از نرم افزار SPSS نسخه 23 استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان دادند که تمرینات تسهیل عصبی عضلانی حس عمقی گردن موجب افزایش معناداری در عملکرد و حدت دید پویا در گروه مداخله شد که این تغییرات در مقایسه با گروه کنترل و پیش از انجام پروتکل تمرینی از نظر آماری معنادار بود. نتیجه گیری: از تمرینات تسهیل عصبی عضلانی حس عمقی گردن به منظور ارتقای حدت دید پویا و عملکرد در بسکتبالیست ها و سایر ورزش های پویا بهره برد.

اهداف: پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی مداخله هدفمند خواندن مبتنی بر پاسخ به مداخله بر نگرش تحصیلی دانش آموزان نارساخوان در شهر همدان انجام شد. روش: این پژوهش، مطالعه ای نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان نارساخوان پایه سوم ابتدایی بودند. آزمودنی ها به روش تصادفی ساده به دو گروه 15 نفری، یک گروه آزمایش و یک گروه کنترل قرار گرفتند. گروه آزمایشی، برنامه مداخله هدفمند خواندن مبتنی بر پاسخ به مداخله را در 12 جلسه دریافت کردند، در حالی که به گروه کنترل این آموزش ارایه نشد. ابزار استفاده شده در این پژوهش آزمون خواندن و نارساخوانی و پرسش نامه سنجش نگرش تحصیلی بود. اطلاعات جمع آوری شده از طریق آزمون آماری تحلیل کوواریانس چندمتغیری تحلیل شد. یافته ها: نتایج آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیری نشان داد که در مرحله بعد از مداخله، میانگین نمرات نگرش تحصیلی گروه آزمایش پس از مداخله به طور معناداری بیشتر از گروه کنترل بود. نتیجه گیری: برنامه آموزشی مداخله هدفمند خواندن باعث بهبود نگرش تحصیلی دانش آموزان نارساخوان شد.

اهداف: ارتقای سازگاری اجتماعی می تواند مسیر رشدی مهارت های کودکان پیش دبستانی را بهبود بخشد؛ بنابراین، پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی بازی درمانی مبتنی بر رویکرد شناختی رفتاری بر سازگاری اجتماعی کودکان پیش دبستانی انجام شد. ابزار و روش ها: روش پژوهش شبه تجربی از نوع پیش آزمون و پس آزمون با گروه گواه همراه با دوره پیگیری است و شامل تمامی کودکان پیش دبستانی (5 تا 6 سال) شهر بجنورد در سال تحصیلی 99-1398 بود که به روش نمونه گیری در دسترس 40 نفر انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه تقسیم شدند. گروه آزمایش در 12 جلسه 90دقیقه ای تحت آموزش بازی درمانی با رویکرد شناختی رفتاری قرار گرفت؛ ولی گروه گواه هیچ آموزشی دریافت ننمود. پرسش نامه سازگاری اجتماعی قبل و بعد از انجام آموزش برای آزمودنی ها اجرا شد. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس اندازه گیری مکرر بین گروهی در سطح معناداری 0٫ 05 با نرم افزار SPSS نسخه 24 تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد، بازی درمانی مبتنی بر رویکرد شناختی رفتاری در بهبود سازگاری اجتماعی کودکان پیش دبستانی مؤثر بود (05/0>p) و نتایج در دوره پیگیری تداوم داشت (05/0>p). نتیجه گیری: آموزش بازی درمانی مبتنی بر رویکرد شناختی رفتاری به کودکان پیش دبستانی می تواند گام مؤثری در ارتقای سازگاری اجتماعی آنان باشد.

اهداف: یکی از مباحث مطرح در روان شناسی رابطه بین بیماری های جسمانی و پدیده های خلقی و روانی ناشی از آن است که می تواند آسیب های همه جانبه ای برای فرد داشته باشد. مطالعه حاضر با هدف مدل یابی روابط علی سیستم مغزی رفتاری بر آسیب پذیری روانی با میانجی گری نقش تحمل پریشانی در بیماران مبتلا به آسم انجام شد. ابزار و روشها: روش این پژوهش توصیفی از نوع همبستگی مبتنی بر روش مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش حاضر را تمامی 500 بیمار مبتلا به بیماری آسماتیک در ناحیه ی 2 تهران (منطقه ونک) در کلینیک تخصصی بیماران آسماتیک تنفس در سال 1398 تشکیل دادند. در این پژوهش برای تعیین حجم نمونه با توجه به تعداد متغیرهای مشاهده شده و تخصیص ضریب 10 برای هر متغیر مشاهده شده (24 متغیر مشاهده شده در مدل) و با احتساب احتمال وجود پرسش نامه های ناقص 250 نفر به عنوان حجم نمونه به روش هدفمند انتخاب شدند. جهت جمع آوری داده ها از پرسشنامه سیستم های مغزی رفتاری کارور و وایت، آسیب روانی نجاریان و داوودی، تحمل پریشانی سیمونز و گاهر استفاده شد. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون های معادلات رگرسیونی استفاده شد. یافتهها: نتایج پژوهش نشان داد که سیستم مغزی رفتاری از طریق تحمل پریشانی بر آسیب پذیری روانی بیماران مبتلا به آسم اثر داشته و اثرات مسیرهای مستقیم و غیرمستقیم 63% از متغیر آسیب پذیری روانی توسط سیستم مغزی رفتاری و تحمل پریشانی قابل تبیین است و به طور کلی مدل پژوهش مورد تایید واقع شد. نتیجه گیری: با توجه به وجود عوامل روانی در بیماری آسم و مشخص شدن نقش عوامل عاطفی و اضطرابی در میزان آسیب روانی در بیماران پیشنهاد می شود که درمانگران، پروتکل های مبتنی بر به الگوهای شناختی رفتاری را در این گروه از بیماران مورد توجه قرار دهند.

اهداف: اختلالات روانی نه تنها سبب ناکارآمدی بیماران روانی می شوند، بلکه خانواده های آن ها را نیز تحت تاثیر قرار داده و عملکرد آن ها را مختل می سازند. هدف پژوهش حاضر، شناخت ویژگی ها و عملکرد خانواده های دارای کودکان مبتلا اختلالات روانی بود. ابزار و روش ها: پژوهش حاضر، توصیفی از نوع علی مقایسه ای است. جامعه پژوهش، خانوادهای کودکان مبتلا به اختلال روانی بود که در مراکز و کلینیک های بهزیستی همدان پذیرش شده بودند. نمونه پژوهش حاضر شامل 56 خانواده دارای کودکان مبتلا به اختلالات روانی و 56 خانواده از خانواده های دارای فرزند سالم بودند که در 6 ماه دوم سال 1399 به روش در دسترس انتخاب شدند. برای جمع آوری اطلاعات از مقیاس سنجش خانواده استفاده شد. همچنین برای تجزیه وتحلیل داده ها از آزمون t گروه های مستقل استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد که بین دو گروه خانواده های دارای کودک مبتلا به اختلالات روانی و خانواده های دارای فرزند سالم در عملکرد خانواده تفاوت معنی داری وجود داشت (05/0p<). نتیجه گیری: خانواده های دارای کودکان مبتلا به اختلالات روانی نیاز به حمایت و بازسازی دارند تا بتوانند عملکردی طبیعی داشته و مانع از بروز آسیب ها در عملکرد فردی، خانوادگی و اجتماعی در سایر اعضای خانواده شوند.

اهداف: از اهداف نظام های آموزشی، بالابردن سطح توانایی دانش آموزان به منظور ارتقای بازده تحصیلی یادگیرندگان است. هدف پژوهش حاضر، تعیین رابطه خودمهارگری هیجانی، ناگویی هیجانی و هیجانات تحصیلی با فرسودگی تحصیلی دانش آموزان دارای اختلال یادگیری بود. ابزار و روش ها: روش پژوهش از نوع مطالعات بنیادی با طرح همبستگی است. جامعه آماری این پژوهش کلیه مراجعین دارای اختلال یادگیری مراجعه کننده به مراکز اختلالات یادگیری شهر تهران در سال 1400 را تشکیل می دادند. روش نمونه گیری این پژوهش به صورت نمونه گیری تصادفی خوشه ای بود که 10 مرکز از بین مراکز اختلال یادگیری انتخاب شد سپس از بین دانش آموزان دارای اختلال یادگیری، 150 دانش آموز به عنوان نمونه های پژوهش انتخاب شد. ابزار جمع آوری داده های پژوهش پرسش نامه فرسودگی تحصیلی، مقیاس ناگویی هیجانی و پرسش نامه هیجان تحصیلی، پرسش نامه خودبازداری بود. داده های جمع آوری شده با استفاده از آزمون ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چند متغیره گام به گام تحلیل شدند. یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد هیجان تحصیلی منفی، خودمهارگری هیجانی و هیجان مثبت قادر به پیش بینی فرسودگی تحصیلی دانش آموزان بوده اند. هیجان تحصیلی منفی (001/0>p، 91/4 =t، 348/0= β ) با بیشترین مقدار B و پس از آن خودمهارگری (001/0>p، 18/4-=t، 288/0-= β ) و هیجان مثبت (001/0>p، 42/3-=t، 235/0-= β ) به ترتیب قابلیت پیش بینی فرسودگی تحصیلی رادارند. نتیجه گیری: بر اساس یافته ها آموزش مهارت های زندگی مرتبط با مدیریت هیجان و تنظیم هیجان و حتی بهبود هوش هیجانی را به طور گسترده و جدی مدنظر قرار گیرد تا بتوان با بهبود این مهارت ها، سطح خود مدیریتی دانش آموزان را بهبود بخشید و از بروز فرسودگی تحصیلی در آنان پیشگیری به عمل آورد.