فن آوریهای نوین در توسعه آبزی پروری (شیلات)
سال:1392 | دوره:7 | شماره:3 (پیاپی 27) |تعداد مقالات:14

در میان آبزیان رده دوکفه ای ها با توجه به تغذیه ریزه خواری جایگاه ویژه ای در زمینه تجمع فلزات سنگین دارند. به همین دلیل می توان این موجودات را شاخص مناسبی برای پایش فلزات سنگین در محیط های آبی دانست. بدین منظور، صدف صخره ای (Saccostre acucullata) از چهار ایستگاه واقع در ناحیه جزر و مدی جنوب جزیره قشم جمع آوری و نمونه ها به صورت منجمد شده به آزمایشگاه انتقال یافتند. بافت نرم هر یک از نمونه ها با دقت از بافت سخت (صدف) جدا شده و پس از انجام مراحل آماده سازی و هضم اسیدی (با اسیدنیتریک 65 درصد)، میزان کادمیوم، سرب، روی و مس نمونه ها توسط دستگاه جذب اتمی شعله و کوره گرافیتی مدل شیمادزو 670G در آزمایشگاه دانشگاه تربیت مدرس قرائت شد. نتایج نشان داد که در تمامی ایستگاه ها مقدار کادمیوم، روی و مس در بافت نرم و مقدار سرب در بافت سخت بیشتر است. همچنین بیشترین مقدار سرب و کادمیوم در جزایر ناز و کمترین مقدار آن در منطقه شیب دراز اندازه گیری شد. بالاترین میزان روی در ایستگاه پارک زیتون و کمترین میزان در ایستگاه زیارتگاه شاه شهید مشاهده شد. از سویی، میزان مس در زیارتگاه شاه شهید بیشترین مقدار و کمترین مقدار در پارک زیتون ملاحظه شد. لذا مقادیر بدست آمده زنگ خطری برای مصرف کننده های بومی منطقه است و پایش و نظارت مداوم را می طلبد.

بررسی فراوانی و پراکنش جمعیت های زیستی و مقایسه آن ها با اکوسیستم های مشابه می تواند اطلاعات دقیقی در خصوص میزان آلودگی در اختیار محققین قرار دهد. با توجه به ورود پساب های صنعتی، شهری و کشاورزی به رودخانه اترک به نظر می رسد بررسی جمعیت های زیستی بخصوص زئوپلانکتون ها به عنوان بخشی از سطوح غذایی اکوسیستم های آبی بسیار پر اهمیت می باشد. مطالعه زئوپلانکتونی رودخانه اترک در طی دوره یکساله بین سال های 87-1386 در 10 ایستگاه و بصورت ماهیانه انجام گردید. نمونه برداری زئوپلانکتونی با استفاده از فیلتراسیون 100 لیتر آب توسط تور با چشمه 50 میکرون صورت گرفت و سپس نمونه ها با فرمالین 4 درصد فیکس و برای شناسایی به آزمایشگاه انتقال داده شد. در مجموع، 3 شاخه سیلوفورا، آرتروپودا و روتیفرا شناسایی گردید که فراوانی آنها به ترتیب 20.09، 12.61 و 7.36 قطعه در لیتر ثبت شده است. جنس های شناخته شده نیز شامل Chilodonella، Colpoda، Vorticella، Daphnia، Cyclops، Asplanchna، Ascomorpha و Brachionus و بوده که در این میان جنس های Chilodonella با 7.86 قطعه در لیتر بیشترین و Ascomorpha با 2.4 قطعه در لیتر کمترین تعداد را داشته اند. بیشترین و کمترین میزان شاخص های تنوع زیستی شانون و سیمپسون به ترتیب مربوط به فصل بهار و فصل زمستان بود. همچنین روند تغییراتی ماهیانه فراوانی با دمای آب نشان داد که در فروردین ماه و مهرماه پیک افزایش جمعیتی داشته و در فصل زمستان با کاهش دمای آب و کاهش میزان دسترسی به غذا، جمعیت های زئوپلانکتونی به شدت کاهش یافته اند. نتایج در نهایت نشان داد که رودخانه اترک از لحاظ تنوع و فراوانی جمعیت های زئوپلانکتونی در وضعیت فقیری قرار داشته است.

در سال های اخیر، دریای خزر در معرض آلودگی نفتی شدید ناشی از استخراج و حمل نفت قرار گرفته است. این تحقیق به منظور تعیین میزان قابلیت تجمع زیستی فلزات نیکل و وانادیوم به عنوان شاخص آلودگی نفتی در بافت های کبد و قلب تاس ماهی ایرانی (Acipenser persicus) صورت گرفت. به همین منظور، مطالعه روی 27 نمونه از این گونه در سواحل جنوبی دریای خزر در سال 1390 انجام پذیرفت. نمونه های مزبور توسط سازمان شیلات از سواحل جنوبی دریای خزر صید و به دو کارگاه شهید بهشتی در استان گیلان و شهید مرجانی در استان گلستان انتقال یافت. مقادیر فلزات با استفاده از دستگاه جذب اتمی مدل (AA-670، Shimadzu) تعیین گردید. غلظت نیکل در بافت های کبد و قلب به ترتیب 0.44 و 0.13 میکروگرم در گرم وزن خشک و وانادیوم در بافت های کبد و قلب به ترتیب 6.13 و 0.34 میکروگرم در گرم وزن خشک اندازه گیری شد. مقایسه غلظت نیکل و وانادیوم در بافت های کبد و قلب نشان داد که میانگین غلظت هر دو فلز در این بافت ها دارای اختلاف معنی داری می باشند (p<0.05) همچنین روند تجمع فلز وانادیوم و فلز نیکل در بافت ها به ترتیب بصورت کبد>قلب تعیین گردید. نتایج اختلاف معنی دار بین نیکل و وانادیوم را در کبد و قلب در تاس ماهی ایرانی نشان داد (p<0.05). غلظت های فلزات ذکر شده در کبد ناشی از فعالیت های متابولیکی این بافت است. همچنین غلظت های پایین تر در قلب می تواند ناشی از فعالیت پمپاژ خون باشد. غلظت وانادیوم نسبت به نیکل در بافت های مختلف نمونه مورد مطالعه در این تحقیق بالا بوده و احتمالا آلودگی نفتی در دریای خزر به عنوان یک منشا مهم برای این دو فلز می باشد.

در طی این تحقیق، اثرات سم کاپتان که به مقدار زیادی در مزارع کشاورزی خصوصا شمال کشور استفاده می گردد، بر روی 180 قطعه بچه ماهیان 3-5 گرمی کپور علفخوار به منظور تعیین غلظت کشنده 50 درصد از جمعیت ماهیان در 96 ساعت مطالعه گردید. آزمایشات بصورت ساکن و بر اساس روش استاندارد (O.E.C.D، 2001) به مدت 4 شبانه روز (96 ساعت) انجام و پارامترهای موثر فیزیکوشیمیائی آب از جمله، pH، سختی کل، اکسیژن محلول و درجهء حرارت کنترل گردید. در طول مدت آزمایش نیز رفتار و حرکات بچه ماهیان در مقابل سم به دقت مورد بررسی قرار گرفت. سمیت حاد (LC50 96h) سم کاپتان برای بچه ماهیان کپور علفخوار برابر 0.9 میلی گرم در لیتر محاسبه گردید و حداکثر غلظت غلظت مجاز این سم (M.A.C value) در مدت 96 ساعت نیز برابر 0.09 میلی گرم در لیتر بدست آمد. سپس جهت تعیین تاثیر سم کاپتان بر خون بچه ماهیان آمور، با حفظ رعایت شرایط استاندارد نگهداری ماهیان در آزمایشگاه آنها را به مدت 7 روز در معرض غلظت های 25، 50 و 75 درصد از Lc50 96h سم کاپتان (که به ترتیب برابر با 0.225 mg/l، 0.45 mg/l، 0.675 mg/l است) قرار داده و بعد از این مدت اقدام به خون گیری و آزمایشات خون شناختی شد. نتایج کاهش مقادیر لنفوسیت، هموگلوبین، گلبول قرمز، گلبول سفید، هماتوکریت، ائوزوفیل (به غیر از تیمار 50 درصد)، MCHC و افزایش مقادیر MCV (به غیر از تیمار 25 درصد)، MCH (به غیر از تیمار 25 درصد)، مونوسیت و نوتروفیل را نشان داد.

مهم ترین عوامل بیماری های منتقل شده از طریق غذا که ناشی از مصرف غذاهای آلوده هستند، باکتری ها می باشند. بیماری های فوق همچنین از دستکاری های نادرست و نگهداری غذا در شرایط نامطلوب بوجود می آیند. تحقیق حاضر برای ارزیابی کیفیت خصوصیات میکروبیولوژی یخ مورد استفاده در نگهداری آبزیان شهرستان خرمشهر در چهار فصل بهار، تابستان، پائیز و زمستان سال 1390 انجام شد. مناطق مورد بررسی، 2 کارخانه تولید یخ و بازار عمده توزیع آبزیان شهرستان خرمشهر بودند. تست های شیمیائی و میکروبی بر روی نمونه ها انجام شدند و نتایج مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. باکتری های جدا شده از یخ های مورد بررسی شامل Staphylococcus aureus، E.coli، Citrobacter و Enterobacter بودند. نتایج حاکی از آن بود که تعداد نمونه های باکتریائی در فصل زمستان و تابستان از اختلاف معنی دار برخوردار هستند (p<0.05) اما نمونه های بهار و تابستان از اختلاف معنی داری برخوردار نبودند (p>0.05). بیشترین آلودگی مشاهده شده در هر سه منطقه مورد مطالعه در فصل پائیز گزارش شد. قوانین مدیریتی خوب HACCP برای سیستم توزیع آب و یخ در لنگرگاه ها باید برای بهبود استانداردهای صنایع شیلاتی استفاده شود.

امروزه فرسایش خاک در تمام جهان به عنوان خطری برای رفاه بشر و حیات او شناخته شده است. هدف این پژوهش، بررسی تاثیر احداث سد مخزنی لار بر روی تغییرات هیدرولیکی و بار رسوب معلق آن بر آبزیان رودخانه هراز است. برای انجام این تحقیق، از داده های دبی آب و دبی رسوب ایستگاه لار- پلور در پائین دست این سد در سال های قبل از احداث سد (1347 تا 1359) و بعد از احداث آن (1360 تا 1380) استفاده گردید. نتایج نشان داد، دبی آب و رسوب معلق در سال های قبل از احداث سد، دبی آب و مواد رسوبی پایین بوده ولی بعد از احداث سد، ارتباط خوبی بین دبی و مواد رسوبی مشاهده گردید. بهرحال، با افزایش رهاسازی رسوب، به مرور زمان بار رسوب گذاری افزابش یافته و با خروج رسوبات و تکرار خروجی گل و لای روی تغذیه ماهیان کفزی خوار در مناطق پایین دست رودخانه تاثیر دارد.

در این مطالعه تاثیر سطوح مختلف روغن ماهی و روغن سویا در جیره غذایی بر شاخص های رشد و آنالیز لاشه ماهی قزل آلای رنگین کمان به مدت 8 هفته ارزیابی شد. ماهیان انگشت قد قزل آلای رنگین کمان با میانگین وزن 10 گرم با 3 جیره غذایی متفاوت که پروتئین 40 درصد در هر کدام از جیره ها تغذیه شدند. جیره غذایی در تمامی تیمارها با 55 درصد آرد ماهی، 10 درصد آرد گندم، 20 درصد آرد سویا و 5 درصد مکمل های افزودنی به صورت ثابت بوده، در حالی که روغن ماهی و روغن سویا در سه جیره متفاوت می باشد، بدین صورت که در تیمار اول (تیمار شاهد)، 10 درصد روغن ماهی به جیره اضافه گردید و در تیمار دوم، 10 درصد روغن سویا و تیمار سوم، 5 درصد روغن ماهی و 5 درصد روغن سویا اضافه و مورد بررسی قرار گرفت. تعداد 540 قطعه بچه ماهی قزل آلا در 3 تیمار و هر تیمار شامل 3 تکرار بود و به صورت تصادفی (60 قطعه بچه ماهی در هر حوضچه) توزیع شدند. پس از 8 هفته غذادهی نتایج نشان داد که تغییر در میزان روغن ماهی و روغن سویا در جیره های غذایی بر متغیرهای پاسخ رطوبت و چربی اثرگذار است (p>0.05) و بر متغیرهای دیگر یعنی خاکستر و پروتئین خام اثر معنی داری ندارد (p<0.05). همچنین تغییر در میزان روغن ماهی و روغن سویا در جیره های غذایی بر اکثر فاکتورهای رشد مورد مطالعه شامل GR و BWI اثرگذار است (p<0.05) و در مورد FCR، SGR و CF اثرگذار نبوده است (p>0.05).

یکی از راهکارهای اجرایی جهت کاهش ورود عناصر مضر ناشی از پساب مزارع پرورشی به دریا استفاده از شاخص های زیستی همچون کاشت گونه های جلبک در کانال خروجی مزارع پرورش می باشد. در این تحقیق، کاهو دریایی U.lactuca در محل خروجی استخرهای پرورش میگوی منطقه دلوار در استان بوشهر کشت و مورد پایش قرار گرفت. به منظور بررسی تغییرات، از آب ورودی استخر، پساب خروجی و نمونه های جلبک در ابتدا و انتهای دوره، نمونه برداری و مورد آزمایش قرار گرفت. نتایج آزمایشات اندازه گیری سدیم، پتاسیم، سختی کل، سختی کلسیم، هدایت الکتریکی، نیترات، فسفات و شوری بر روی آب ورودی، پساب خروجی و نمونه های جلبک در محیط طبیعی و کشت شده در خروجی استخرهای پرورش میگو نشان داد که گونه مورد مطالعه پاسخ مناسبی به استقرار در محیط جدید داده و با توجه به افزایش میزان سدیم، پتاسیم و نیترات در نمونه های کشت شده در خروجی استخرهای پرورش میگو نسبت به نمونه های بررسی شده در رویشگاه طبیعی و نیز حفظ میزان جذب سایر مواد و عناصر به نظر می رسد که جذب عناصر مذکور از پساب خروجی استخر می تواند باعث کاهش محتوی پساب از این عناصر شود. نتایج آنالیز آماری ویژگی های نمونه های جلبک کاشته شده در خروجی استخرها نشان داد که تفاوت معنی داری در مقایسه با رویشگاه طبیعی آن وجود ندارد. با توجه به اینکه گونه های گیاهی پس از جدا شدن از رویشگاه طبیعی و کاشت در رویشگاه جدید معمولا دچار استرس شده و با کاهش رشد مواجه می شوند و دوره طولانی تری نیاز دارند تا با محیط جدید سازگار شده و به رشد طبیعی ادامه دهند، می توان نتیجه گرفت که این گونه در دوره های زمانی طولانی تر می تواند رشد بیشتری داشته باشد. هر چند همین میزان جذب این امکان را میسر می سازد که بتوان از این گونه برای جذب عناصر موجود در پساب استخرهای پرورش میگو استفاده کرد تا پساب استخرها با میزان آلودگی کمتری وارد دریا شود که می تواند منجر به کاهش آلودگی خلیج فارس شود.

هدف از تحقیق حاضر، تعیین غلظت فلزات سنگین سرب، جیوه و کادمیوم در عضله خوراکی و پوسته میگوی سفید هندی پرورشی (Fenneropenaeus indicus) انجام شد. نخست، 6 کیلوگرم نمونه (90 نمونه میگو) میگوی پرورشی از استان هرمزگان تهیه شد. تعیین غلظت فلزات سنگین به روش جذب اتمی به کمک دستگاه Perkin Elmer 4100 صورت پذیرفت. میانگین داده ها به کمک آنالیز واریانس یک طرفه با یکدیگر مقایسه شدند. میانگین میزان جیوه در عضله و پوسته به ترتیب 0.017±0.002 و 0.025±0.001 میلی گرم بر کیلوگرم بود. میانگین میزان سرب در عضله و پوسته به ترتیب 0.072±0.003 و 0.107±0.006 میلی گرم بر کیلوگرم بود. همچنین میانگین میزان کادمیوم در عضله و پوسته به ترتیب 0.045±0.002 و 0.056±0.009 میلی گرم بر کیلوگرم بود. میزان فلزات سنگین در عضله میگوی سفید هندی پرورشی پایین تر از پوسته بود. سطوح بالای میزان فلزات سنگین در عضله و پوسته میگوی سفید هندی پرورشی به ترتیب سرب<کادمیوم<جیوه بود. میزان کادمیوم در عضله میگوی سفید هندی در مقایسه با آستانه استاندارد سازمان بهداشت جهانی بالاتر بود.

بررسی تاثیر شوری و گل آلودگی آب روی بچه ماهی سفید با هدف تعیین درصد بازماندگی و تغییرات بافتی آبشش انجام گرفت. بچه ماهیان از مرکز تکثیر پرورش شهید رجایی تهیه شد و در آزمایشگاه پژوهشکده اکولوژی دریای خزر مورد بررسی قرار گرفتند. بچه ماهیان دارای روند رشد آلومتریک بودند (p<0.05). بچه ماهیان در سه گروه وزنی (400-200، 600-400 و 1000-600 میلی گرم) و دو سطح شوری (آب شیرین رودخانه تجن و لب شور دریای خزر 12.5 ppt) و شش سطح گل آلودگی (50FTU، 430FTU، 2600FTU، 7800FTU، 15600FTU) در آب شیرین به مدت 168 ساعت مورد بررسی قرار گرفتند. هر تیمار شامل سه تکرار، تحت آزمون عاملی با اندازه گیری کمیت درصد بازماندگی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که در سطوح مختلف عوامل مورد بررسی، اختلاف معنی داری بین تیمارهای آزمایشی وجود داشت (p<0.05). نرخ بقاء بچه ماهیان در آب لب شور و گل آلودگی در آب شیرین نسبت به تیمار شاهد، کاهش و در گروه هایی که از وزن بیشتری برخوردار بوده اند، افزایش داشته است. در پایان آزمایش و تحت آب لب شور و گل آلود، قسمتی از بافت آبشش بچه ماهیان در تمام گروه های وزنی تخریب، کوتاه و ضخیم گردید. بافت آبشش بچه ماهیان در آب شفاف رودخانه تغییر محسوسی نداشت. هر چند در این بررسی، میزان بقاء بچه ماهیان قابل قبول بود. این تغییرات در گروه وزنی 1000-600 میلی گرم به مراتب کمتر مشاهده گردید. بنظر می رسد که این تغییر اختلالی در روند رشد بچه ماهیان ایجاد کند.

در این تحقیق، برخی خصوصیات زیستی میگوی (Macrobrachium nipponense)، در سه تالاب آلماگل، آجی گل و آلماگل در سال 89-1388 مورد بررسی قرار گرفت. نمونه برداری ماهانه و با استفاده از تله تاشو صورت گرفت. در این بررسی، بیشترین تعداد میگوی نر و ماده صید شده به ترتیب 2310 عدد و 1779 عدد مربوط به تالاب آلماگل، کمترین تعداد میگوی نر و ماده 594 عدد و 665 عدد در تالاب آجی گل صید شد. نتایج نشان داد که میگوهای ماده کوچک تر از میگوهای نر می باشند. مقایسه میانگین طولی میگوهای نر ماده به ترتیب بین تالاب آجی گل با دو تالاب دیگر و تالاب آلاگل با دو تالاب دیگر اختلاف معنی دار داشت (p<0.05). مقدار ضریب همبستگی در رابطه طول-وزن برای جنس نر R=0.97 و برای جنس ماده از تا R=0.96 متغیر بود. الگوی رشد در جنس نر آلومتریک مثبت و در جنس ماده آلومتریک منفی بود. بیشترین مقدار CPUE، 34.67 گرم در هر تله در فصل بهار در تالاب آلاگل و کمترین مقدار CPUE، 0.56 گرم در هر تله در تالاب آجی گل مربوط به زمستان بود. بهرحال، تهاجم این گونه غیربومی در تالاب های استان گلستان می تواند روی اکولوژی و زنجیره غذایی آن تاثیر داشته باشد.

مطالعه حاضر به منظور ارزیابی تاثیر ماده بیوموس (مانان الیگو ساکارید) به عنوان یکی از انواع پربیوتیک بر رشد و بقاء کپور ماهیان جوان دریایی (Cyprinus carpio) انجام شد. این تحقیق با استفاده از طرح کاملا تصادفی شامل سطوح 0، 0.2، 0.4 و 0.6 درصد بیوموس در قالب چهار تیمار با سه تکرار طراحی شد. بچه ماهیان با میانگین وزنی 10.88±0.42 گرم و تراکم 35 عدد در هر حوضچه و نیرو به مدت 8 هفته با جیره های آزمایشی تا حد سیری تغذیه شدند. نتایج حاصل از آنالیز آماری تاثیر مثبت افزایش سطح پربیوتیک بیوموس را بر برخی شاخص های رشد و تغذیه نظیر وزن نهایی (WG)، نرخ رشد ویژه (SGR)، فاکتور وضعیت (CF) و نرخ بقاء (SR) کپور ماهیان دریایی نشان داد، به طوری که در سطح 0.6 درصد بیوموس در جیره غذایی مقادیر فاکتورهای فوق الذکر در مقایسه با سایر تیمارها افزایش یافت. نتایج این مطالعه نشان می دهد پربیوتیک بیوموس در سطح 0.6 درصد تا حدودی بر افزایش عملکرد رشد و کارایی تغذیه در ماهی کپور دریایی تاثیر دارد. نتایج آنالیز ترکیب شیمیایی لاشه حاکی از عدم اختلاف معنی دار بین تیمارهای آزمایشی بود (p<0.05). همچنین این پربیوتیک می تواند تا حدودی در سطوح 0.4 و 0.6 درصد مکمل مناسبی برای جیره غذایی ماهی کپور دریایی باشد.

در این مطالعه نقش خصوصیات فیزیکوشیمیایی خاک بر روند پرورش ماهیان گرم آبی از قبیل تاثیر آن بر کیفیت آب در طول دوره پرورش ماهی بررسی شده است. تعداد 6 مزرعه در نقاط مختلف منطقه گنبد (شرق استان) انتخاب و نمونه های خاک و نمونه های آب آن ها مورد آزمایش خصوصیات فیزیکوشیمیایی قرار گرفتند. نمونه های خاک قبل از آبگیری با روش های متداول برداشته شد. نمونه های آب نیز هر 2 ماه یکبار مجموعا 3 بار به صورت کامل مورد بررسی قرار گرفت. همچنین نمونه های فیتوپلانکتون و زئوپلانکتون های مزارع مختلف در ماه های مختلف مورد شناسایی قرار گرفت. رابطه همبستگی فسفر خاک، کربنات کلسیم خاک، هدایت الکتریکی خاک (EC)، کربن آلی خاک، PH خاک (اسیدیته)، ازت کل خاک، مجموع مواد آلی خاک، درصد رس خاک، با سایر فاکتورهای خاک و همچنین با بسیاری از پارامترهای آب در ماه های مختلف بررسی گردید. نتایج مطالعه حاضر نشان داد که واکنش های متقابل بین خاک و آب بر کیفیت آب تاثیر می گذارد. بنابراین در مدیریت مزارع پرورش ماهی باید کیفیت خاک مورد توجه قرار گیرد.

طی سال های 1385، 1386 و 1387 به ترتیب اطلاعات مربوط به وضعیت بهداشتی 23، 21 و 20 مزرعه تکثیر و پرورش قزل آلای رنگین کمان در استان مازندران واقع در مناطق هراز، دو هزار و سه هزار تنکابن، ساری و چالوس در قالب پرسشنامه جمع آوری گردید. نتایج نشان داد که میانگین تولید مزارع از 75.3 تن در سال 1385 به 106.4 تن در سال 1387 رسیده است و این در حالی بود که تغییری در سطح زیر کشت و حجم آب مصرفی که در 90 درصد موارد از رودخانه تامین گشته بود، مشاهده نگردید. از طرفی با بروز بیماری در 56 درصد مزارع در سال 85، 71 درصد در سال 86 و 85 درصد در سال 87 نشان از رشد صعودی این پدیده در مزارع داشت که مهم ترین بیماری عفونی گزارش شده استرپتوکوکوزیس با درصد فراوانی 53، 72 و 83 درصد به ترتیب طی سال های 85، 86 و 87 بود. همچنین نتایج فعالیت های درمان و ضدعفونی نشان داد که به ترتیب در سال 85، 34.7 درصد مزارع، در سال 86، 71.4 درصد مزارع و در سال 87، 75 درصد مزارع اقدام به انجام ترکیبی از عملیات ضدعفونی و درمان داشته اند و در این میان، بیشترین داروی مصرفی در مزارع آنتی بیوتیک ها بودند که در سال 85، 18.8 درصد در سال 86، 34.4 درصد و در سال 87، 52.8 درصد بود. همچنین بالابودن میزان ازت آزاد و پراکساید جیره غذایی موجب مسمومیت و بروز تلفات در ماهیان مزارعی که غذای دستی مصرف نموده و از انبارداری مناسبی برخوردار نبودند نیز وجود داشت. نتایج نشان داد که افزایش تولید در واحد سطح بخاطر افزایش وزن بازاری ماهی بدون ملاحظات بهداشتی در سال های اخیر تبعاتی چون افزایش بروز بیماری و بروز تلفات قابل ملاحظه گردیده است.