تلاش های زیادی در تاریخ و فلسفه علم صورت گرفته تا برای ماشین ها شئونی انسانی تصور شود. گاه به آن ها ذهن، گاهی احساس و گاهی هوشمندی نسبت داده شده است. همه‎ی این ها بدان جهت است که مرز انسان و ماشین هر چه بیشتر باریک شود تا شاید روزی به یکدیگر بپیوندند. اما می توان این تلاش را از مسیری دیگری پیمود. می‎توان با نگاه سیستمی و نظام مند به انسان هرچه بیشتر او را به ماشین نزدیک نمود، کاری که رویکرد سایبرنتیکی انجام داده است. این رویکرد در شکل گیری مطالعات هوش مصنوعی نقش بسزایی داشته است و در کنار دو رویکرد محاسبه گرایی و بازنمودگرایی توانسته است هوش مصنوعی را به عنوان مهم ترین و کاربردی ترین حوز ه ی علم به جهان معرفی کند.

فضای سایبرنتیک به عنوان یک فضای مجازی نوپدید، جذاب و فراگیر به سرعت جای خود را در عرصه تعاملات اجتماعی باز می کند. عده ای با خوشبینی مزیت های آن را بر می شمارند و برخی هم با بدبینی از مضرات آن هشدار می دهند، هر دو گروه نیز شواهدی بر مدعای خود دارند. مقاله حاضر ماحصل تحقیقی دست اول برای آزمودن یکی از مهمترین مدعیات در این عرصه است که تاثیر فضای سایبرنتیک بر هویت خانوادگی می باشد. بدین منظور، ابتدا تعریفی مورد انفاق نظر از فضای سایبرنتیک ارایه می شود. سپس رابطه فضای سایبرنتیک و هویت اجتماعی مورد بررسی قرار می گیرد. برای اندازه گیری هویت خانوادگی، مقیاسی (با اتکا بر نظر به هویت اجتماعی ناجفل) ساخته شده و فرضیه تحقیق در قالب طرحی مقطعی به روش شبه آزمایشی مورد آزمون قرار گرفته است. پرسشنامه نهایی توسط نمونه ای (365 نفر) از دانشجویان دانشگاه تهران که روش غیراحتمالی سهمیه ای انتخاب شدند، تکمیل گردیده است. فرضیه تحقیق با دو تکنیک من - وایت نی و رگرسیون چند متغیری آ‎زمون گردید که مورد تایید قرار نگرفت.

زمینه و هدف: هویت به ویژه هویت ملی مفهومی گسترده و پدیده ای چند بُعدی اعم از اجتماعی، تاریخی، دینی، فرهنگی، سیاسی و. . . است که در کل، عامل پیونددهنده ملت به شمار می رود. این پدیده شاخصی در شناسایی و شناساندن افراد و پاسخی به نیاز طبیعی افراد است که می تواند دچار تغییرات اساسی قرار گیرد. بنیان پژوهش حاضر را اثرگذاری فضای سایبر از قبیل کمّیت و کیفیت بهره برداری دانشجویان از اینترنت و فضای سایبر بر هویت ملی و دینی آن ها و ارزیابی همبستگی آنها تشکیل می دهد. روش شناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف و ماهیت، کاربردی و از حیث روش اجرا، پیمایشی و به صورت توصیفی-تحلیلی است. برای جمع آوری داده ها، از روش میدانی و از ابزار پرسشنامه مدون محقق استفاده شده است. جامعه آماری شامل 200 نفر دانشجویان دانشگاه آزاد علوم و تحقیقات می باشند و سنجش و بررسی پایایی پرسشنامه نیز از طریق آزمون آلفای کرونباخ صورت پذیرفته است. همچنین در مدل مفهومی هویت ملی ایرانی، هویت دینی با توجه به پیوندش در جامعه ایرانی و امنیت داخلی ایران لحاظ شده است. یافته ها و نتیجه گیری: نتایج تحلیل داده ها در آزمون فرضیات نشان دهنده بهره برداری های گوناگون از فضای سایبر است که بیشترین تأثیر خود را بر بُعد اجتماعی امنیت دارد. همچنین بیشترین تأثیر فضای سایبر بر ابعاد مناسکی و شناختی هویت دینی است که می تواند زنگ خطر و پیشگام تهدید بر ابعاد اصلی هویت، یعنی کل هویت ملی باشد. در واقع نوع، میزان و نحوه استفاده از فضای سایبر برمؤلفه های امنیت داخلی و ابعاد هویت ملی و دینی تأثیرگذار بوده است.