مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

مقاله مقاله نشریه

مشخصات مقاله

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

video

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

sound

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

نسخه انگلیسی

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید:

138
مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

دانلود:

71
مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

استناد:

اطلاعات مقاله نشریه

عنوان

بررسی اهمیت خط سیر باستانی فهرج-اسپی (نصرت آباد) در اواخر دوره ساسانی تا پایان عصر سلجوقی با تکیه ی بر کاروانسرای (رباط) نویافته بیابان گرگ در حاشیه لوت جنوبی

صفحات

 صفحه شروع 53 | صفحه پایان 68

کلیدواژه

نصرت آباد (اسپی) Q1
رباط (کاروان سرا) سلجوقی Q1

چکیده

 متون جغرافیای تاریخی قرون اولیه و میانه اسلامی از دو شهر فهرج و اسپی یا سنیج(نصرت آباد کنونی), در ردیف شهرهای آبادان حاشیه کویر و در شرح مسیر کرمان به سیستان نام برده اند. در مطالعات باستان شناسی ناحیه منظر فرهنگی بم در نیمه نخست دهه 90, مسیر باستانی فهرج به اسپی (نصرت آباد) بررسی شد. در ادامه مطالعات, بنای بیابان گرگ شناسایی شد. از پرسش های مطرح در این پژوهش, نخست شناخت اهمیت محور فهرج به اسپی (نصرت آباد) در اواخر دوره ساسانی تا پایان عصر سلجوقی و سپس مطالعه کارکرد بنای بیابان گرگ و تاریخ ساخت آن است. پژوهش حاضر از نوع بنیادی با رویکرد توصیفی-تحلیلی و گردآوری اطلاعات به دو شیوه میدانی و کتابخانه ای است. در ابتدا معرفی بخشی از شاهراه باستانی فارس و کرمان به سیستان در ناحیه منظر فرهنگی بم, در راستای پاسخگویی به ابهامات تاریخی فراوان در حوزه ی تمدنی شرق و نیز فعالیت های اندک صورت گرفته جهت شناخت محورهای باستانی این ناحیه که از معیارهای ثبت منظر فرهنگی بم در فهرست آثار جهانی است, سپس معرفی, شناخت کاربری و دوره ساخت بنای بیابان گرگ به عنوان بنایی شاخص در میانه مسیر باستانی فهرج به اسپی, واقع در جنوب شرق ایران, که تا کنون هیچ گونه تحقیقی بر روی آن صورت نپذیرفته بود, از ضرورت ها و اهداف پژوهش بود. خط سیر مورد مطالعه از فهرج در حاشیه جنوبی دشت لوت(لوت زنگی احمد) آغاز شده و به موازات جاده ارتباطی کنونی به طول 150 کیلومتر و طی 4 تا 5 منزل به اسپی (نصرت آباد) می رسد. آثار شناسایی شده بر خط سیر شامل؛ دوسکونتگاه وسیع, قسمت هایی از جاده سنگفرش باستانی, ده قلعه و کاروان سرا و دو مناره بود. تاریخ این آثار, بازه زمانی اواخر دوره ساسانی تا پایان عصر سلجوقی است. این خط سیر در بازه زمانی آغاز اسلام تا پایان عصر سلجوقی حیات داشته و دارای اهمیت زیادی بوده است. این مسیر بخشی از شاهراه باستانی کرمان به سیستان و در نگاهی وسیع تر, بخشی از خط سیر باستانی فارس به سیستان (زرنگ) است. بنای بیابان گرگ از آثار شاخص در میانه مسیر بود. این بنا با نقشه ای هشت-ضلعی, هشت برج در گوشه ها و چهل حجره پیرامون حیاط مرکزی, کاروان سرا یا رباطی در میانه مسیر است. معرفی, تبیین کاربری و تاریخ ساخت بنای بیابان گرگ, ضمن کمک به شناخت اهمیت مسیر مورد مطالعه, مکمل تعیین کننده ای بر مجموعه شواهد معماری کاروان سراها و قلاع در دوره سلجوقی و حلقه پرکننده خلأ اطلاعات و اسناد فرهنگی-تاریخی در این دوره است.

چندرسانه ای

  • ثبت نشده است.

    • استنادها

  • ثبت نشده است.

    • ارجاعات

  • ثبت نشده است.

    • استناددهی

    APA: کپی

    فاضل، لیلا، محمدی فر، یعقوب، همتی آزندریانی، اسماعیل، و قمری، مسعود. (1400). بررسی اهمیت خط سیر باستانی فهرج-اسپی (نصرت آباد) در اواخر دوره ساسانی تا پایان عصر سلجوقی با تکیه ی بر کاروانسرای (رباط) نویافته بیابان گرگ در حاشیه لوت جنوبی. مطالعات شهر ایرانی اسلامی، 12(46 )، 53-68. SID. https://sid.ir/paper/1041208/fa

    Vancouver: کپی

    فاضل لیلا، محمدی فر یعقوب، همتی آزندریانی اسماعیل، قمری مسعود. بررسی اهمیت خط سیر باستانی فهرج-اسپی (نصرت آباد) در اواخر دوره ساسانی تا پایان عصر سلجوقی با تکیه ی بر کاروانسرای (رباط) نویافته بیابان گرگ در حاشیه لوت جنوبی. مطالعات شهر ایرانی اسلامی[Internet]. 1400؛12(46 ):53-68. Available from: https://sid.ir/paper/1041208/fa

    IEEE: کپی

    لیلا فاضل، یعقوب محمدی فر، اسماعیل همتی آزندریانی، و مسعود قمری، “بررسی اهمیت خط سیر باستانی فهرج-اسپی (نصرت آباد) در اواخر دوره ساسانی تا پایان عصر سلجوقی با تکیه ی بر کاروانسرای (رباط) نویافته بیابان گرگ در حاشیه لوت جنوبی،” مطالعات شهر ایرانی اسلامی، vol. 12، no. 46 ، pp. 53–68، 1400، [Online]. Available: https://sid.ir/paper/1041208/fa

    مقالات مرتبط نشریه ای

  • ثبت نشده است.

    • مقالات مرتبط همایشی

  • ثبت نشده است.

    • طرح های مرتبط

  • ثبت نشده است.

    • کارگاه های پیشنهادی

  • ثبت نشده است.





    • بازگشت به بالا
    telegram sharing button
    whatsapp sharing button
    linkedin sharing button
    twitter sharing button
    email sharing button
    email sharing button
    email sharing button
    sharethis sharing button