مقدمه: گزارشاتی مبنی بر اثر ضددردی برخی مسددهای کانال کلسیمی موجود است اما جمع بندی کاملی در این رابطه موجود نیست، همچنین هیچ گزارشی در رابطه با نقش محور هیپوتالاموس- هیپوفیز- آدرنال (HPA) در این اثر ذکر نگر دیده است. لذا طی این مطالعه اثر ضد دردی سه نوع بلوک کننده کانال کلسیمی نوع L (وراپامیل، دیلتیازم و نیمودیپین) و نقش HPA در آن بررسی گردید.روشها: جهت بررسی اثرات ضددردی وراپامیل،دیلتیازم و نیمودیپین قبل و 120, 60, 30, 15 دقیقه بعد از تزریق آنها به رتهای سالم، Sham و آدرنالکتومی شده (ADX) از تست سنجش آستانه درد حرارتی توسط دستگاه Tail Flick استفاده گردید و برای شناخت تعامل بین این داروها و عملکرد محور HPA، سطح کورتیکوسترون پلاسما بوسیله رادیوایمیونواسی (RIA) سنجیده شد.نتایج: با تجویز وراپامیل و دیلتیازم به حیوانات سالم و Sham اثر ضددردی دیده نشد ولی در حیوانات ADX اثر ضعیفی ملاحظه گردید در حالی که نیمودیپین در هر سه گروه اثر داشت که البته در گروه ADX نسبت به گروههای Sham و سالم قابل ملاحظه تر بود که با جایگزینی کورتیکوسترون معکوس گردید. نتیجه گیری: وراپامیل و دیلتیازم به عنوان دو نوع کلسیم بلوکر مختلف اثر ضددردی قابل ملاحظه ای با تست Tail Flick ندارند ولی نیمودیپین در هر سه گروه دارای اثر قابل توجهی می باشد که در گروه ADX نسبت به گروههای Sham و سالم قوی تر است که بیانگر نقش محور HPA در این اثر است.