بسم الله الرحمن الرحیمشاهد المسلمون والعالم انتفاضة الشعب التونسی علی طاغیة العصر « بن علی» والذی فاق نظاماً من اشد الأنظمة القمعیة فی العالم الإسلامی، باستخدامه القوة العسکریة فی فرض سلطانه علی الشعب المضطهد والمحروم ـ وشدد قبضة العلمانیة، وقید وسائل الاعلام، وکبل الحریات ونشط المافیا العائلیة، واقفل النقابات المهنیة العمالیة، وعطل الاحزاب السیاسیة، ودنس المقدسات، ولم یسمع حتی الأذان- الذی هو شعار الإسلام- فی وسائل اعلام النظام البائد.

وهذا البحث یعد الیوم من اهم البحوث الاقتصادیة لعموم البلوی به، وقد قدم الشیخ محمد تقی العثمانی بحثاً للجنة المحاسبة (1 )، ونحن نرجح ان نذکر أهم ما فیه، وسوف نذکر رأینا فی کل موضع یتطلب ذکره وقد ذکر سماحته:أن إصدار الصکوک المبنیة علی أحکام الشریعة الإسلامیة الغراء یعد من أهم أهداف العمل المصرفی الإسلامی، ومن أعظم الوسائل لتنمیة الاقتصاد الإسلامی فی المجتمع، بشرط أن تراعی فی آلیاتها جمیع المبادئ الأساسیة التی تمیز الاقتصاد الإسلامی من غیره. 

بسم الله الرحمن الرحیم﴿إن هذه أمتکم أمة واحدة و أنا ربکم فاعبدون﴾   (قرآن کریم)«و من یکون مثلی خلیطا بین المذهبین یدرک بأنه لا فرق بتاتا إلا بالقشور، و أن السیاسة هی التی فرقت بین الطرفین»   (السیدمحسن الأمین)إن من یلعن مؤمنا کان وکأنه قتله، و إن من یکفر مؤمنا کان و کأنه قتله .. إن التکفیر لیس حقا لکل فرد، التکفیر جرم اجتماعی أیضا، انه ضد المجتمع الإسلامی کله، ویضر کثیرا بالمسلمین ککل .. وللأسف إن علماءنا الکرام لیسوا علی استعداد لترک هذا الأسلوب بأی شکل من الأشکال، لقد أهملوا التفریق بین الأصول و الفروع، وبین النص والتأویل، فجعلوا من الفروع أصولا، طبقا لما فهموه أو ما فهمه أسلافهم السابقون علیهم .. و کان من نتیجة هذا أن کفروا من یقوم برفض فروعهم أو تأویلاتهم الدینیة، لیت العلماء یشعرون بخطئهم أو یرحمون الإسلام والمسلمین، بل یرحمون أنفسهم و یتراجعون عن هذا السلوک المشین الذی اخجلوا به أمتهم هذه الأمة التی وضعتهم بین رموش عیونها».     (أبوالأعلی المودودی)

اندیشه «مسیحا» و «موعود» در تاریخ آیین یهود، همواره با اختلاف ها و فراز و نشیب هایی همراه بوده است؛ اما آیا باور داشت موعود، در عرصه های تربیتی و اجتماعی، برای یهودیان دارای فواید و دستاور دهایی بوده است؟ این جستار با روش توصیفی - تحلیلی به سوال مذکور پاسخ داده و معتقد است باور داشت موعود در آیین یهود، امری صرفا اعتقادی نبوده، بلکه بسته به کیفیت اعتقاد به آن، کارکردهایی برای یهودیان به عنوان پیروان دین الاهی، نه به عنوان دینی سیاسی و ابزار دردست صهیونیسم؛ در برداشته است و در واقع این باور، مکانیسم و اهرمی برای تحقق برخی از آرمان های آیین یهود به شمار می رود.به عبارت دیگر: اعتقاد به موعود، همواره برای یهودیان دستاوردها و کارکردهایی در عرصه معرفتی- اعتقادی، چون شریعت گرایی و ترغیب به توبه داشته و در عرصه اخلاقی- تربیتی، کارکردی چون امید افزایی و الگوسازی؛ و در عرصه اجتماعی- سیاسی، کارکردی چون پویایی و صبر افزایی، در پی داشته است. چکیده عربی:إن المتتبع یری دوماً وجود نوع من الإختلافات والتأرجح والتقاطع فی الآراء والأفکار حول عقیدة «المسیحا» وعقیدة «الموعود» وذلک فی تاریخ التعالیم الیهودیة، ولکن السؤال الذی یبرز علی السطح هنا هو هل یاتری إن عقیدة الإیمان بالموعود هذه کانت لها الفوائد والنتائج المطلوبة للیهود فی المجالات التربویة والإجتماعیة أم لا؟ وتجیب هذه المقالة علی السؤال المذکور من خلال الإعتماد علی الأسلوب الوصفی ـ والتحلیلی الذی استخدمته، وتری بإن عقیدة الموعود فی التعالیم الیهودیة لم تکن أمراً إعتقادیاً بالمطلق وإنما تعلقت بمسألة کیفیة الإعتقاد والإیمان بها، فهی تضمنت استخدامات للیهود لها بعنوان إتباع للدیانة الإلهیة ولیست بعنوان دین سیاسی ووسیلة بید الصهاینة، وفی الواقع فقد أضحت هذه العقیدة آلیة وقاعدة من أجل تحقیق بعض الأهداف والتطلعات الواردة فی تلک التعالیم.وبعبارة اخری : لقد کانت مسألة الإعتقاد بالموعود تحتوی دوماً علی سیاقات وإعتبارات وإستخدامات فی المجال المعرفی ـ العقائدی لهم من قبیل محوریة الشریعة والترغیب علی التوبة والإنابة وکذلک فإنها لها ثمارات فی المجال الأخلاقی ـ التربوی مثل زیادة الآمل والقدوة، ولها علی المستوی الإجتماعی ـ السیاسی ایضاً نتائج ومعطیات من قبیل البحث والأستقامة والصبر.

چکیده فارسی:«ولایت» از واژگان کلیدی و اساسی در اندیشه سیاسی اسلام محسوب می شود. فهم دقیق و صحیح این مفهوم، کلید اصلی فهم نظام سیاسی اسلام و به ویژه نظریه ولایت فقیه، محسوب می شود. در سالیان اخیر، شبهات فراوانی علیه اندیشه و نظام سیاسی مبتنی بر ولایت فقیه مطرح شده که ناشی از عدم تلقی صواب از مفهوم ولایت بوده است. مقاله پیش رو، پژوهشی علمی در راستای فهم صحیح این مفهوم در منظومه مفاهیم اسلامی و سپهر اندیشه سیاسی اسلام می باشد.   چکیده عربی:مصطلح الولایة یعتبر من المصطلحات الأساسیة فی الفکر السیاسی للإسلام، وفهمه بشکل دقیق وصحیح هو مفتاح فهم النظام السیاسی فی الإسلام ولاسیما نظریة ولایة الفقیه. فی السنوات الماضیة طرحت شبهات کثیرة حول الفکر والنظام السیاسی المستند إلی ولایة الفقیه، وهی فی الحقیقة ناشئة من الفهم الخاطئ لمفهوم الولایة.وهذه المقالة تتضمن دراسة علمیة الغرض منها بیان مفهوم الولایة وفهمه فهما صحیحا فی منظومة المفاهیم الإسلامیة وأفق الفکر السیاسی فی الإسلام.

چکیده فارسی:یکی از پرسش های مطرح در محافل علمی، چگونگی توانمندی امام در به چالش کشیدن اندیشه های سیاسی سکولار حاکم در عصر مدرنیته و گفتمان سازی پارادایم ولایت فقیه، و به کرسی نشاندن آن در ایران است. پاسخ به آن، رهاوردی است در توانمندسازی پیروان مکتب امام خمینی (ره) در تشریح ابعاد سیاسی، اجتماعی دین مبین اسلام، با شیوه امام، که توانست شبهات احتمالی را پاسخگو باشند. این پژوهش، به تبیین تحلیل کلامی و عقلانیت امام پرداخته، نتیجه به دست آمده حاکی است که امام تنها با اتخاذ رویکرد کلامی در اندیشه های سیاسی، توانست نظریه توأمانی دین اسلام با سیاست و ولایت فقیه را نزد صاحب نظران مخالف مطرح نموده و با تشکیل حکومت اسلامی، به گفتمان سازی پارادایم ولایت فقیه جامه عمل بپوشاند و دست استبداد و استعمار را از این سرزمین قطع نمایند.   چکیده عربی:أحد الأسئلة المطروحة فی الأوساط العلمیة هو: کیف تمکن الإمام الخمینی (رحمه الله) من تحد الأفکار السیاسیة العلمانیة بعد القرون الوسطی وفی عصر الحداثة ووضع خطاب المنهج المعرفی لولایة الفقیه وإدارة مقالید الأمور فی إیران علی أساس ولایة الفقیه؟ أما الجواب عن هذا السؤال فهو یتمحور حول إیجاد القدرة لأتباع مدرسة الإمام الخمینی (رحمه الله) فی بیان الأبعاد السیاسیة - الاجتماعیة للدین الإسلامی الحنیف وفق منهج الإمام الذی استطاع أن یجیب علی الشبهات التی یحتمل طرحها. وقد اتبع الباحث فی هذه المقالة منهج بحث تفصیلی - تحلیلی واستقرائی بهدف طرح تحلیل کلامی وعقلانی للإمام، والنتیجة التی توصل إلیها هی أن الإمام تمکن من طرح التوأمیة بین الإسلام والسیاسة وولایة الفقیه لدی المفکرین المعارضین ومن خلال تأسیس الحکومة الإسلامیة قطع أیادی الاستعمار والاستبداد من هذا البلد، فقط عبر اتخاذه رؤیة کلامیة فی الآراء السیاسیة.

بسم الله الرحمن الرحیملدی مطالعتنا لسیرة الشهید الثانی زین الدین بن علی بن أحمد بن محمد بن علی بن جمال الدین بن تقی بن صالح الطوسی نجد أنه من بلدة جبع فی جنوب لبنان وهو من موالید الثالث عشر من شوال سنة إحدی عشرة و تسعمایة هجریة هو فقیه کبیر وعالم جلیل درس ودرس وصنف وأحسن فی کل ذلک ولکنه مضی شهیدا فی عاصمة الدولة العثمانیة لأنه اختار أن یسیر عاملا وساعیا فی سبیل الوصول للوحدة الإسلامیة واعادة المعنی الصادق للأمة الإسلامیة والتوجه الإسلامی والمذهبی، وهو أن یکون هذا التوجه التزاما صادقا بکتاب الله تعالی وسنة نبیه المصطفی (ص) وبعیدا عن التسلط والاستبداد والعصبیات علی اختلاف أشکالها، وأن یأتی الحکم الشرعی معالجا لجمیع المشاکل والأحداث الطارئة.

چکیده فارسی: در فقه، مجازات جرم سرقت، به طور عام قطع عضو است و سرقت پدر از اموال فرزند از این اصل کلی، مستثناست. به تبع این استثنا، حکم مادر در فرض سرقت هم مطرح می شود. قانون مجازات اسلامی در بند «ج» ماده 268 و نیز مشهور فقهای امامیه مادر را ملحق به پدر نمی دانند؛ اما با توجه به استحکام ادله مخالفان اجرای حد بر مادر، ضرورت بررسی دوباره مبانی فقهی حکم مادر احساس می شود. این مقاله به روش توصیفی- تحلیلی ضمن تبیین ادله موافقان و مخالفان اجرای حد بر مادر، به بررسی احتمالات مطرح در ملاک معافیت پدر از حد سرقت و پرداخته است تا امکان الحاق حکم مادر به پدر را روشن سازد. در نظر مشهور، «رابطه ابوت» و در مواردی «واجب النفقه بودن پدر» به عنوان مناط معافیت پدر مطرح شده است که بر اساس آن الحاق مادر به پدر را نپذیرفته اند؛ اما به نظر می رسد می توان «رابطه والدیت» را به عنوان ملاک حکم از ادله مزبور استنباط کرد و مادر را نیز مشمول استثنا دانست. همچنین با توجه به مناقشات وارد بر ادله موافقان اجرای حد بر مادر و نیز ادله ارائه شده در مدعای بحث، نظریه عدم اجرای حد بر مادر تقویت شده است. بر این اساس، ضرورت بازنگری قانون گذار در بند «ج» ماده 268 ق.م.ا احساس می شود، هم از جهت معافیت جد پدری و هم از نظر شمولیت مادر در اجرای حد سرقت. چکیده عربی: إن عقوبة السرقة بشکل عام هی قطع العضو من الناحیة الفقهیة؛ لکن حکم سرقة الأب من أموال ولده قد استثنی من هذا العموم. هذا المقال سیتطرق إلی حکم الأم استناداً لهذا القانون؛ بید أن قانون العقوبات الإسلامی (فقرة ج من مادة 268) و مشهور فقهاء الإمامیة عدم جواز الحاق الأم بالأب فی هذا الحکم. ولکن إعادة دراسة المبانی الفقهیة المرتبطة بحکم عقوبة سرقة الأم من أموال ولدها یبدو ضروریاً نظراً لقوة أدلة مخالفی تنفیذ هذا الحد علی الأم. فهذه المقالة باستخدام الأسلوب الوصفی ـ التحلیلی و من خلال تبیین أدلة المخالفین و الموافقین لتنفیذ حکم الحد علی الأم تدرس الإحتمالات المطروحة فی أدلة إعفاء الأب من حد السرقة من أموال ولده حتی تتضح إمکانیة إلحاق الأم بالأب فی هذا الحکم. فبناءً علی آراء مشهور الفقهاء إن «علاقة الأبوة» و فی بعض النصوص «کون الأب واجب النفقة» یعتبران بمثابة برهان لإعفاء الأب من هذا الحد، و من هذا المنطلق رفض هؤلاء الفقهاء إلحاق الأم بالأب فی هذا الخصوص. لکن یمکن أن یتم إستنباط «علاقة الوالدیة» کدلیل للحکم من الأدلة الآنفة لنستنتج أن تخصیص الحکم یشمل الوالدة أیضاً. علاوة علی ذلک المناقشات المطروحة فی أدلة موافقی تنفیذ الحد للوالدة و کذلک الأدلة المعروضة فی مدعی البحث تزیدان من صحة نظریة إعفاء الأم من تنفیذ حد السرقة من أموال ولدها؛ فبناء علی هذا تبدو إعادة النظر فی فقرة ج من مادة 268 من قانون العقوبات الإسلامی أمراً ضروریا؛ إما فی إعفاء الجد من جانب الأب فی تنفیذ حد السرقة فی الحالة المطروحة و إما فی اشتمال الحکم علی الأم.

چکیده عربی:إن ما نلاحظه الآن هو بطء عملیه التحدیث و إنتاج الفکر و العلم فی الدراسات المنصبه علی الفکر السیاسی للإسلام، ففی بحثنا الحاضر نرمی إلی بیان العقبات التی تحول دون إبداع مثولوجیه (منهجیه) تحدیث فی مجال الدراسات المتعلقه بالفکر السیاسی للإسلام، و تتمثل هذه العقبات الأربع فی العقبات المتعلقه بالباحثین أنفسهم، العقبات الناشئه من النظام التعلیم و المعرفی فی العالم الإسلامی، العقبات الناجمه عن النظام التعلیمی و المعرفی الغربی و تداعیاته و انعکاساته علی فکر المسلمین، و أخیرا العقبات ذات الصله بالأنظمه السیاسیه و الحکومات فی العالم الإسلامی.   چکیده فارسی:به نظر می رسد که روند نوآوری و تولید دانش در مطالعات اندیشه سیاسی اسلام از پویایی و سرعت لازم برخوردار نیست، این مقاله در صدد است به تبیین موانع روش شناختی نوآوری در تحقیقات اندیشه سیاسی اسلام بپردازد. این موانع در چهار دسته مورد بررسی قرار گرفته اند: دسته اول موانعی که به محقق مربوطند، دسته دوم موانعی است که به نظام آموزشی و معرفتی در جهان اسلام باز می گردد، دسته سوم به موانعی می پردازد که از نظام علمی و معرفتی غرب ناشی می شوند و تاثیرگذاری جوهره اندیشه غرب، اندیشه مسلمانان را تحت تاثیر قرار داده است، دسته چهارم موانعی را مورد بحث قرار می دهد که به نظام های سیاسی و حکومتهای جهان اسلام مربوط می شود.

بسم اللة الرحمن الرحیمإن النهضات الشعبیة التی تشهدها مناطق هامة من العالم الإسلامی، لا ریب أنها تبشر بواقع سیاسی و إجتماعی و ثقافی جدید فی المنطقة و صیاغة معادلات جدیدة فی قواعد النظام العالمی، وهو ما یتطلب تضافر جهود المفکرین والنخب الدینیة والثقافیة والعلمیة و کل المخلصین والحریصین علی مستقبل الأمة الإسلامیة من أجل دراسة هذة الظاهرة العظیمة و تناول کافة جوانبها و أبعادها، و من هنا فإن هذا الإجتماع یحظی بأهمیة کبیرة من حیث أن بإمکانة أن یؤدی دورا فاعلا فی رصد مکامن الخطر والتحدیات التی تواجة هذة الحرکة و رسم المسار الصحیح لها بما تفرضة مصالح الأمة الإسلامیة.