این مقاله به بررسی نقش تجویز هنجارهای زبانی در زبان علم می پردازد. قواعد تجویزی فرآیند تغییر دایمی زبان را به نظم در می آورند و ارتباط متخصصان را تسهیل می نمایند در این مقاله تکواژ قاموسی control در رشته الکترونیک در زبان کرواسی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است و هدف از این تحلیل نشان دادن این مطلب بوده است که واحدهای وصفی مختلف در واحدهای واژگانی چند کلمه ای چار چوب مفهومی برخی اصطلاحات را تغییر می دهند که معمولا معنی این اصطلاحات مرتبط با بافت است و تحدید و تجویز آنها بسیار مشکل است.در پایان مولف نتیجه میگیرد که به جای سخن گفتن از گرایش تجویزی هنجاری، بهتر است که تنها به توصیف الگوهای زبانشناختی واقعی بپردازیم، چرا که زبان همواره یک قدم جلوتر از تجویزهای ماگام برمی دارد و هر چند ما تلاش می کنیم که آن را با آرمانها و نیازهایمان تطبیق دهیم همواره راه های پنهانی خود را می رود و قواعد خاص خود را می آفریند.

در دیوان ها و آثار منظوم، به اشعار، به ویژه به غزلها و قصایدی برمی خوریم که ردیف یا کلمات مکرر در مطلع آنها گسترده است ولی ازبیت دوم به بعد کوتاهتر، تا جایی که به یک کلمه ختم می شود و یا به عکس ردیف در مطلع کوتاه ولی در بیتهای بعد بلند می گردد، گونه های دیگر ردیف یا کلمات مکرر وجود دارد که در مطلع آشکار ولی در ابیات پسین دگرگون می شود؛ گاهی ردیف در غزل، مثل قطعه غیر مصرع، فقط در مصراعهای زوج به کار رفته است و یا اشعاری دیده می شود که ردیف به جای «عروض» (آخر مصراع اول) در «صدر» (ابتدای مصراع اول) قرار می گیرد؛ و زمانی ردیف با قافیه چنان ممزوج می شود که حرف «روی» جای حرف اول ردیف رامی گیرد. به نظر نمی رسد که این امر تصادفی باشد، بلکه می توان گفت که این گونه کاربرد و گریز از سنتهای متعارف و قواعد معتاد شعر، خود، نوآوری و تفننی بوده است که در کتب مربوط به علم قافیه درباره آنها سکوت شده و سخنی به میان نیامده است، شواهد زیادی از این دست، برادعای پژوهشگر صحه می گذارد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

عارفان از جهات مختلف هنجار گریزی زبانی داشته اند. هنجار گریزی در زبان عارفان گاه در صورت هایی چون طنز و هزل و وارونه سازی معنایی ظاهر می شود. این هنجار گریزی در صورت های مختلف خود ابزاری در دست عارفان بوده است به منظور نفی سلسله مراتب ارزش اجتماعی و آزاد سازی ذهن مردمان از فشار هنجارهای فکری حاکم بر جامعه. به همین دلیل هنجار گریزی زبانی صوفیه در پیوند با عادت شکنی های اجتماعی ایشان است. در مقاله حاضر هنجار گریزی در آثار سنایی، مولوی و عطار از این منظر خاص بررسی می شود.

تعهد اجتماعی حاکی از هم ذات پنداری و وابستگی عاطفی فرد با جامعه است. این تعهد متضمن ترجیح نفع جمعی بر نفع فردی (تعهدپذیری) و قبول انتظار جامعه برای گذشتن از نفع فردی (فشار هنجاری) است. تحلیل ثانویه داده های پیمایش انسجام اجتماعی در ایران نشان می دهد که 64,6 درصد از ایرانیان تعهدپذیر اجتماعی اند و در دوراهی نفع جامعه - نفع خود، نفع جامعه را ترجیح می دهند و انتظار جامعه را نیز چنین می دانند. در مقابل 17,3 درصد از آنها نیز تعهدناپذیر اجتماعی اند و در دو راهی مذکور، نفع خود را ترجیح می دهند و انتظار جامعه را از خود نیز چنین می پندارند. 18,1 درصد از ایرانیان نیز از عمل مسوولانه، تعریف شخصی داشته، در موقعیت های مذکور، بر مبنای هنجارهای شخصی عمل می کنند. بعلاوه، میانگین فشار هنجاری تعهد اجتماعی (فشار وجدانی برای عمل مسوولانه) در ایران بر روی یک مقیاس 0 تا 100 برابر 62,7 است و فشار وجدانی برای انجام عمل متعهدانه در ایران بیشتر از فشار وجدانی برای ترک آن است.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

زمینه: گرایش به هنجار های اخلاقی به ویژه در دانشجویان نشان گر هدف و نیت افراد در عمل به اصول اخلاقی است که نتیجه و شیوه رفتاری را نیز مشخص می کند، لذا پژوهش حاضر بر آن است تا با بررسی نظریه های مکاتب اخلاقی به میزان گرایش دانشجویان دانشگاه های آزاد اسلامی استان لرستان به نظریه های اخلاقی وظیفه گرایی، عاطفه گرایی، دینی (نظریه امر الهی)، فضیلت گرایی و منفعت گرایی بپردازد. روش: روش تحقیق به صورت توصیفی و از نوع زمینه یابی است. جامعه آماری این پژوهش شامل دانشجویان دانشگاه های آزاد اسلامی استان لرستان می باشد که برابر با 30000 دانشجو بودند. حجم نمونه مناسب، با استفاده از روش نمونه گیری کوکران، برابر 400 نفر بودند که به شیوه داوطلبانه و در دسترس از بین واحد های دانشگاهی دانشگاه آزاد استان لرستان انتخاب شدند. ابزار سنجش، پرسشنامه محقق ساخته ای برای ارزیابی گرایش های اخلاقی مذکور بود. داده های حاصل با استفاده از آمار توصیفی و نرم افزار SPSS v. 21 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد که، میزان گرایش به هنجار های اخلاقی در جوانان، به ترتیب عبارت اند از: هنجار های دینی (با میانگین 82/33)، هنجار های اخلاقی منفعت گرایی (با میانگین 64/31)، هنجار های اخلاقی فضیلت گرا (با میانگین 21/29)، هنجار های عاطفه گرا (با میانگین 36/24) و در نهایت هنجار های اخلاقی وظیفه گرا (با میانگین 24/16). نتیجه گیری: نتایج حاصل بیانگر گرایش بسیار زیاد به هنجار های اخلاقی است. فطرت خداجوی و اخلاق پسند انسانی، نشان دهنده آن است که افراد در دوره سنی نوجوانی و جوانی، که در روانشناسی معادل هویت یابی محسوب می شود، به سمت موضوعات اخلاقی و رعایت اخلاقیات در گرایش های مختلف سوق پیدا کنند.

ماهیت حقوق از مهم ترین مباحث فلسفه حقوق است. در نظریه های حقوقی معاصر می توان درباره ماهیت حقوق به دو رویکرد اصلی اشاره کرد. این دو رویکرد ماهیت حقوق را در قالب دو قضیه مطرح می کنند: نخست ضرورت تعیین شرایط کلی است که یک هنجار مشخص در حوزه آن «اعتبار حقوقی» می یابد. مثلا آیا فقط باید به مرجع وضع یک قانون پرداخت یا علاوه بر آن، تحلیل ماهیت هنجار نیز مورد توجه است؟ این پرسش در واقع کلی ترین پرسش راجع به شرایط اعتبار حقوقی است. دوم این که در بررسی جنبه هنجارمندی حقوق هم باید به نقش تبیینی مولفه های حقوق توجه داشت و هم به وظیفه توجیهی- هنجاری آن ها. نقش تبیینی کوششی است برای توضیح این که چگونه هنجارهای حقوقی می توانند در نقش دلایل یک عمل حقوقی جلوه گر شوند و نیز توضیح دهند که پای کدام یک از دلایل را برای ایفای این نقش باید به میان کشید. نقش توجیهی- هنجاری نیز ناظر به دلایلی است که مردم بر اساس آن باید جنبه های هنجاری حقوق را به رسمیت بشناسند. به بیان دیگر، این نقش کوششی است برای تبیین مشروعیت اخلاقی حقوق.