برنامه سازان تلویزیونی از طریق تصویر و صدا، معنایی غالب را به مثابه پیام اصلی برای مخاطب ارسال می کنند اما پیام های دریافتی نهایی همان هایی هستند که بیننده ادراک نموده است. بررسی فرآیند چگونگی ادراک مخاطب از برنامه های تلویزیونی به مثابه متن و استفاده آن در زندگی روزمره در قالب نظریه تحلیل ادراک نشان می دهد که مخاطب در مقابل رسانه تنها نیست بلکه بوسیله دایره ای از روابط اجتماعی احاطه شده است که بر چگونگی تفسیر وی از این متون تاثیر می گذارد. لذا ادراک مخاطب، فرآیندی اجتماعی و نه شخصی است.این مقاله از طریق جستجویی تجربی و با تاکید بر یکی از نتایج حایز اهمیت تحقیقی با عنوان: «تحلیل ادراکی گفتمان سریال های پرطرفدار تلویزیونی در میان مخاطبان زن» توضیح می دهد که ادراک مخاطب از متون رسانه ای، بیش از آنکه تحت تاثیر پیام های ارسالی برنامه سازان باشد، تحت تاثیر روابط اجتماعی در برگیرنده مخاطب است.

نقد آثار معماری با وجود اهمیت فراوان، در مطالعات اخیر از موضوعات مهجور و فراموش شده در جامعه کنونی می باشد. این در حالی است که نقد معماری موضوعی راهبردی و بحث برانگیز هم در جامعه آکادمیک و هم در جامعه عمومی محسوب می گردد و لزوم پژوهش در این حوزه ضروری به نظر می رسد. با توجه به مبانی، سوالات مقاله حاضر این گونه بیان می گردد که، نقد معماری چگونه شکل می گیرد؟ و آیا نقد معماری برای مخاطبی که ارتباط مستقیم با فضا برقرار می کند رخ می دهد؟ هدف مقاله کوششی در جهت تعریف عرصه های مختلف نقد معماری و ارتباط میان نقد صورت گرفته با مخاطب می باشد. مقاله حاضر با بهره گیری از روش توصیفی-تحلیلی ابتدا به تعاریف حوزه های مختلف نقد پرداخته است، و سپس نحوه ادراک فضا در طی شکل گیری نقد بررسی گردیده است. نتیجه مقاله بیانگر این موضوع است که، نقد معماری از دیدگاه نقادی شکل گرفته است، که با بیان خویش سعی در نقد فضای معماری برای مخاطبی دارد که نیاز به هیچ گونه اطلاعات ندارد. در این صورت یک خلاء نقد معماری بیان می گردد.

نظریه پردازان روایت، با تفکیک میان روایت های داستانی کلاسیک و مدرن، براین باورند که روایات داستانی کلاسیک، غالبا بر ویژگی هایی چون مولف محوری، تک ارزشی و تک ساحتی بودن معنا، پایان بسته و غیره استوارند و درمقابل، روایت های داستانی مدرن مولفه هایی چون مخاطب محوری، پایان باز، چندساحتی بودن معنا و غیره را در بطن خود می پرورند. اگرچه ظاهرا بلاغت کلاسیک برپایه اعتقاد سنتی به معنی قطعی کلام بنا نهاده شده بود و هدف نهایی خوانش متن، وصول به معنی و مقصود مولف قلمداد می شد، این داوری با نگاهی به شاهکارهای ادبی کلاسیک سخت مناقشه آمیز می نماید. شاهنامه فردوسی از آن جمله است. چراکه فردوسی با بهره گیری از عناصر اسطوره ای و رمزی که اساسا در بلاغت کلاسیک جایی نداشتند، ضمن آنکه از تصلب چهارگانه عناصر بیانی حاکم فراتر می رود، به مخاطب هشدار می دهد که در مواجهه با داستان های اساطیری خود را مخاطب راوی و پوسته ظاهری روایات داستانی نبیند، بلکه مخاطب را تا مخاطب روایت برمی کشد و با گنجاندن عناصر اسطوره ای و رمزی متنی باز و گشوده دربرابر دیدگان خوانندگان می گشاید و امکان تاویل های متکثر را فراهم می آورد. بنابراین، نه تنها خودش به تاویل پاره ای از این داستان ها می پردازد، بلکه پس از او نیز عارفان و فیلسوفان و شاعران بسیاری تا دوره معاصر به این دسته از داستان ها رویکرد تاویلی داشته اند. این مقاله طرح و شرح این ماجرا خواهد بود.

پژوهش حاضر با هدف شناسایی سبک استفادة سالمندان شهر اصفهان از رسانة ملی انجام گرفت. استان اصفهان یکی از شش استانی است که سهم جمعیت سالمند آن نسبت به دیگر استان های کشور بیشتر است و شناسایی میل، نیاز و مصلحت سالمندان در رابطه با رسانة ملی دارای ضرورت است. این پژوهش به منظور شناخت افکار، گرایش ها، علایق و ترجیحات محتوایی و زمانی، نیازها و انتظارات در رابطه با سیمای شبکة استانی با بهره گیری از تکنیک مصاحبه نیمه ساختاریافته در جامعة آماری سالمندان ساکن شهر اصفهان در طی سال های 1399-1400 انجام شده است. نتایج پژوهش نشان داد شبکة اصفهان از طیف متنوعی از مخاطبان سالمند گزینش گر، تشریفاتی، نفع گرا، ناظر، مشارکتی و غیرمشارکتی، درگیر و غیردرگیر، تحلیل گر و مقاوم برخوردار است و تماشای تلویزیون توسط این مخاطبان با اهداف متنوعی شامل افزایش اطلاعات، یادگیری مهارت ها، سرگرم شدن، فرار از مسائل زندگی و پر کردن اوقات فراغت انجام می گیرد. نتایج پژوهش بیانگر آن است که فیلم ها، انواع مسابقه، جنگ های تلویزیونی، اخبار و سخنرانی ها در گروه برنامه های جدی مورد علاقة مخاطبان سالمند است. همچنین اطلاع رسانی اخبار سالمندی استان، کمک به اصلاح سبک زندگی، کمک به تقویت روحی و اصلاح فرهنگ رفتار با سالمندان از انتظارات مخاطبان سالمند اصفهانی از شبکة استانی است.

دیوان حکیم سنایی غزنوی با بیش از سیزده هزار بیت مشتمل است بر سروده هایی در قالبهای قصیده، ترکیب بند، ترجیع بند، مسمط، غزل، قطعه و رباعی. قسمت مهم و عمده دیوان، قصاید شاعر است. قصاید سنایی از نظر ارزش ادبی و فرهنگی با آثار مشهور وی «حدیقه الحقیقه» و « سیر العباد» قابل مقایسه است. قصیده های سنایی از نظر وزن و تعداد ابیات، الگوهای زبانی، زمینه های معنایی و شیوه های بیان تنوع چشمگیری دارد. تنوع و چندگونگی شعر سنایی، در به وجود آمدن معمای چندگانگی شخصیت شاعر و افسانه های مربوط بدان مؤثر بوده است. از دیدگاه علم بلاغت، حال، مقام و مخاطب در گزینش صورت و محتوای مناسب سخن تأثیرگذار است. در یکی از نظریه های مهم ادبی معاصر، « نظریه ارتباط یا کوبسن» نیز مخاطب به عنوان گیرنده، در هر ارتباط زبانی از عوامل اصلی است. عناصر هر ارتباط زبانی عبارت اند از: فرستنده، پیام، گیرنده، زمینه، تماس و رمز. بدیهی است گیرنده، همچون هر یک از عوامل دیگر، در تحقق یک ارتباط زبانی معین مؤثر است. بابررسی تأثیر مخاطب بر ساختار شعر سنایی، می توان بعضی از مشکلات دیوان سنایی راتوضیح داد و شرح داد.

در این مقاله تاثیر تلویزیون بر نوگرایی با توجه به نقش مخاطبان آن مورد بررسی قرار گرفته است. در مطالعه مخاطب عواملی مانند میزان در معرض رسانه قرار گرفتن، محتوای در معرض قرار گرفتن و زمینه های گوناگون اجتماعی - فرهنگی، نقش اساسی را در اثر بخشی پیام های تلویزیونی به عهده دارند که کمتر در تحقیقات داخل کشور مورد توجه واقع شده است. مساله اصلی در این تحقیق شناخت ابعاد فعالیت مخاطب در تاثیر تلویزیون بر نگرش نو می باشد. بدین منظور لازم است رابطه بین تلویزیون با نگرش نو در جمعیت نمونه مشخص گردد و سپس به نقش و جایگاه مخاطب در این فرایند پرداخته شود. این تحقیق، به شیوه پیمایش، با حجمی برابر 1047 نمونه از خانوارهای ساکن در مناطق 22 گانه شهر تهران انجام شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد که تاثیر تلویزیون با توجه به تفاوت های اجتماعی - فرهنگی در گروه های مخاطب متفاوت است.