متاپلیت های شمال گلپایگان بر مبنای مجموعه های کانیایی در چهار دسته گارنت کلریتوئید شیست، گارنت شیست، گارنت استروتید شیست و استروتید کیانیت شیست دار قرار می گیرند. وجود کلریتوئید در گارنت کلریتوئید شیست ها بیانگر رخساره شیست سبز است. گارنت های موجود در گارنت شیست ها 3 مرحله رشد را نشان می دهند.ظهور استروتید در گارنت استروتید شیست ها نشانه شروع رخساره آمفیبولیت است. تغییرات سنگ شناسی از گارنت کلریتوئید شیست ها به سمت استروتید کیانیت شیست ها بیانگر تشکیل این سنگ ها طی دگرگونی پیش رونده است. بررسی ترمودینامیکی این سنگ ها نشان گر آن است که متاپلیت های شمال گلپایگان در محدوده دمایی 480 تا 560 درجه سانتی گراد و در محدوده 1.6 تا 4.1 کیلوبار تشکیل شده اند. این نتایج با شواهد پاراژنتیکی کانی ها کاملا هماهنگ است و حاکی از دگرگون شدن رسوبات پلیتی شمال گلپایگان تا رخساره آمفیبولیت پایینی (اپیدوت امفیبولیت) است.

با هدف تعیین زادگاه سنگ های رسوبی دگرگون شده در همتافت شاهین دژ واقع در شمال غرب ایران، مطالعاتی بر روی شیمی سنگ کل متاپلیت های منطقه صورت گرفت. ژئوشیمی عناصر اصلی، سنگ رسوبی اولیه را بیشتر از نوع شیل ارزیابی می کند. بررسی اکسیدهای عناصر اصلی، واسطه و کمیاب (مانند K2O، TiO2،Rb  و Ni) ماهیت حدواسط تا اسیدی در حد آندزیت تا ریوداسیت را برای سنگ آذرین مولد این رسوبات نشان می دهد. درجه دگرسانی شیمیایی (CIA) سنگ آذرین اولیه در حد متوسط به بالا و پلاژیوکلاز آن از نوع آندزین تا الیگوکلاز بوده است. بر مبنای اکسید عناصر اصلی، محیط تکتونیکی تشکیل رسوبات اولیه حاشیه فعال قاره مشخص شده است. نمونه های مطالعه شده در مقایسه با متوسط پوسته قاره ای، آنومالی منفی شدیدی از Ca و Sr تهی شدگی مختصری از Nb و Mn و غنی شدگی متوسطی از Y،Ba  و Al و عناصر واسطه نشان می دهند. یکنواختی الگوی نمودار چند عنصری برای همه نمونه های مورد مطالعه نشان می دهد عوامل ترمودینامیکی دما و فشار، مهم ترین نقش را در پیدایش پاراژنزهای متفاوت کانیایی ایفا کرده و متغیر ترکیب سنگ کل ثابت بوده است. نمونه های معرف در نمودارهای سازگاری در محدوده مشابهی قرار می گیرند که این مساله نشان دهنده یکسانی تقریبی ترکیب سنگ کل در متاپلیت های دارای پاراژنزهای متفاوت است. بر اساس مقاطع ترکیبی استاندارد، پاراژنزهای Ms+Bt+St و Ms+Bt+St+Ky در دما و فشار تخمین زده شده در مطالعات قبلی در حال تعادل و پایدار بوده اند.

سنگ های پرکامبرین کمپلکس ماهنشان در شمال غرب ایران تحت تاثیر دگرگونی ناحیه ای و مجاورتی قرار گرفته اند. در این منطقه سنگ های آذرین و دگرگونی مختلفی رخنمون دارند. سنگ های دگرگونی شامل متاپلیت ها (سنگ های رسی دگرگون شده)، آمفیبولیت ها، متاولکانیک ها، پاراگنیس، متاپریدوتیت و سرپانتین ها می باشند. متاپلیت ها دارای دو سری شیستوزیته در دو جهت مختلف هستند. مطالعات دقیق پتروگرافی و پتروفابریک در آن ها نشان می دهند که دو فاز دگرگونی ناحیه ای و یک فاز دگرگونی مجاورتی بر این سنگ ها تاثیر گذاشته اند. کانی های آندالوزیت، استارولیت، کیانیت و گارنت در طی اوج دگرگونی، فاز دوم دگرگونی ناحیه ای، متبلور شده اند. مطالعات ژئوشیمیای متاپلیت ها نشان می دهند که ترکیب سنگ رسوبی اولیه متاپلیت ها قبل از دگرگونی، شیل و یا گریوک بوده است. محیط تکتونیکی تشکیل رسوب اولیه بر اساس نمودارهای متمایزکننده مرتبط با قوس های آتشفشانی می باشد. سنگ منشا متاپلیت های ماهنشان بر اساس شیمی عناصر غیرمتحرک، سنگ های آذرین حد واسط مانند ریولیت تا آندزیت تشخیص داده شد.

مجموعه دگرگونی – آذرین شترکوه به سن پروتروزوئیک پایانی (548 تا 579 میلیون سال پیش) واقع در جنوب شرق شاهرود، طیف متنوعی از پنج گروه ترکیبی متابازیت، متاپلیت، متاگری وک، متاپسامیت و متاکربنات را شامل می شود. متاپلیت های این مجموعه طیف سنگی متنوعی از فیلیت تا گنیس و میگماتیت را شامل می شوند. شدت دگرگونی در بالاترین درجه، تا مرز ذوب بخشی و تشکیل گدازه های گرانیتی پیش رفته است. نتایج دما-فشارسنجی بر شبه پهنه ها دمای (457 تا 641 درجه سانتیگراد و فشار 6 تا 13 کیلوبار) با شرایط دما-فشار رخساره های شیست سبز تا آمفیبولیت همخوانی دارد. یافته های جدید نشان می دهد که دنباله های رسوبی اولیه (سنگ های مادر مجموعه دگرگونی شترکوه) طی یک نظام کششی – کافتی درون قاره ای و در حوضه های دریایی-اقیانوسی تشکیل شده اند. این حوضه ها، طی رخداد کوهزایی کادومین بسته شده، سنگ های آنها دگرگون شده و سپس به صورت آمیزه های زمین ساختی یا منشورهای به هم افزوده، بر پوسته های قاره ای سرزمین های مجاور خود رانده شده اند.

به منظور بررسی زادگاه رسوبی و شرایط دگرگونی متاپلیت های گرمی چای واقع در شمال شهرستان میانه (شمال غرب ایران) شیمی سنگ کل این مجموعه مورد بررسی قرار گرفته است. بررسی های پتروفابریک حاکی از شکل گیری هم زمان با تکتونیک پورفیروبلاست های کردیریت (دگرگونی ناحیه ای) در این سنگ ها است. همچنین ساختارهای برشی C' ویژگی بارز بافتی می باشد. دو فاز دگرگونی ناحیه ای (RMP1 و RMP2)، یک فاز دگرگونی مجاورتی (CM) و دو فاز دگرشکلی (D1 و D2) شناسایی شده اند. ژیوشیمی عناصر اصلی حاکی از سنگ مادر شیلی و گری وکی برای متاپلیت های است. بر اساس عناصر اصلی، واسطه و کمیاب (K2O، TiO2، Zr، Ni و Ti) سنگ آذرین مولد این رسوبات دارای سرشت آندزیتی و داسیتی / ریوداسیتی بوده است. درجه دگرسانی شیمیایی (CIA و CIW) سنگ آذرین اولیه متوسط بوده است. همچنین برمبنای اکسید عناصر اصلی محیط تکتونیکی تشکیل رسوب، حاشیه فعال قاره ای شناسایی شده است. متاپلیت های گرمی چای در مقایسه با PAAS و UCC غنی از Cs، La و Ce و تهی از Sr، Nb و Ta می باشند. نمونه های معرف در نمودارهای سازگاری در داخل مثلث های پاراژنتیک قرار می گیرند که حاکی از تعادلی بودن آنها است. بر اساس مقاطع ترکیبی استاندارد برای متاپلیت های بازه دمایی و فشاری تشکیل درجه بالاترین پاراژنز به ترتیب 535 تا 635 درجه سانتی گراد و یک تا سه کیلو بار بوده است.

مجموعة دگرگونی قوری در بخش جنوب خاوری پهنة سنندج-سیرجان رخنمون دارد و از سنگ‏ های متابازیک، متاکربنات و متاپلیت به همراه توده‏ های آذرین درونی‏ با ترکیب اسیدی تا بازیک ساخته شده است که همگی در هنگام فرورانش سنگ‏ کرة اقیانوسی نئوتتیس به زیر خردقارة ایران مرکزی در ژوراسیک تکامل پیدا کرده اند. متاپلیت‏ های منطقه در حد رخسارة آمفیبولیت دگرگون شده اند و پهنه های بارووین استارولیت-کیانیت و سیلمانیت را می توان در آنها ردیابی کرد. بر پایة بررسی‏ های سنگ‏ نگاری، گردهمایی کانیایی بیوتیت + گارنت + استارولیت + کیانیت ± سیلیمانیت نمایندة شرایط اوج دگرگونی در این سنگ‏ هاست. ترکیب شیمیایی این سنگ‏ ها با یک سنگ‏ مادر ماسه‏ سنگی غنی از آهن سازگار است. محاسبة نمودار فازی نشان می‏ دهد گردهمایی اوج دگرگونی این سنگ‏ ها در دمای 650 تا 780 درجة سانتیگراد و فشارهای بالاتر از 7 کیلوبار به پایداری می‏ رسد. همچنین، نمودارهای فازی دما-ترکیب شیمیایی آشکار ساختند که افزون بر شرایط دما-فشار، محتوای بالای آهن و آلومینیم سنگ‏ مادر متاپلیت‏ ها امکان رخداد این گردهمایی کانیایی را فراهم کرده‏ اند.

هاله مجاورتی اسلاملو در شمال شهرستان اشنویه آذربایجان غربی، شامل هورنفلس های رسی، آهکی سیلیکات ها و مرمرهای کلسیتی-دولومیتی است. متاپلیت ها حاوی پورفیروبلاست های کلریتوئید، گارنت، کردیریت، آندالوزیت و بلورهای ریز سیلیمانیت و در برخی نمونه ها هرسی نایت و گرافیت هستند. مهمترین ویژگی هاله مجاورتی اسلاملو، وجود بافت های واکنشی شاخص در هورنفلس های رسی است که بر اساس همین بافت ها واکنش های رخ داده در این سنگ ها استخراج شده اند. روابط بافتی و پاراژنتیک بین کانی ها حاکی از بالا بودن درجه خروج از حالت تعادل (Overstepping) در هاله مجاورتی اسلاملو بوده است. بر اساس پتروژنتیک گرید ترسیمی با نرم افزار ترموکالک، حداقل دمائی که بالاترین زون هاله مجاورتی اسلاملو (زون گارنت-کردیریت-سیلیمانیت) تحمل کرده است حدود 700 درجه سانتی گراد در فشار 2 کیلوبار ارزیابی شده است.

مجموعه دگرگونی گشت در باختر رشت واقع است. سنگ های دگرگونی گشت رودخان بخشی از این مجموعه دگرگونی محسوب می شود. متاپلیت ها (شیست، گنیس و میگماتیت) مهمترین واحد سنگی منطقه گشت رودخان می باشند. کانی های شاخص شامل استارولیت، گارنت، سیلیمانیت و کیانیت هستند. میگماتیت ها عمدتاً از نوع متاتکسیت بوده و ساختارهای استروماتیکی، لکه ای، چین خورده و شبکه ای نشان می دهند. کانی های سنگ ساز اصلی ملانوسوم عاری از مسکویت میگماتیت ها، سیلیمانیت و بیوتیت می باشند. در ملانوسوم بعضی از نمونه ها گارنت نیز وجود دارد. کانی های سنگ ساز لوکوسوم کوارتز، فلدسپارآلکالن و پلاژیوکلاز است. تورمالین، گارنت، مسکویت و سیلیمانیت کانی های فرعی لوکوسوم هستند. میانگین دما و فشار دگرگونی محاسبه شده، توسط نرم افزار ترموکالک و دما-فشارسنج های قراردادی برای نمونه های شیستی، گنیسی و میگماتیتی به ترتیب 6/8 و 630، ، 7/6 و 650 و 3/6 کیلوبار و 720 درجه سانتی گراد است. پاراژنزهای کانی شناسی و گرادیان زمین گرمایی منتج از محاسبات دما-فشارسنجی متاپلیت های گشت رودخان، با گرادیان دگرگونی نوع بارووین یا کوهزایی مطابقت دارد. احتمالاً مجموعه گشت، بیانگر سنگ های دگرگونی اعماق متوسط پوسته ای، جایگاه تکتونیکی برخوردی بین بلوک البرز و صفحه توران می باشد که بر اثر واکنش آب زدایی مسکویت، ذوب بخشی متاپلیت ها و تشکیل لوکوگرانیت های هم جوار روی داده است.