فانتوم ها ی معادل انسان، به طور گسترده ای در پزشکی مورد استفاده قرار می گیرند. از فانتوم ها برای مقاصد دزیمتری، کالیبراسیون و کنترل کیفی دستگاه های پرتودرمانی استفاده می شود. با توجه به توسعه روز افزون تکنیک های پرتودرمانی و نیز گسترش علوم آن در درمان بیماران سرطانی و افزایش سطح کیفی درمان و همچنین با توجه به توسعه مراکز آموزشی و بخش های پرتودرمانی در سراسر کشور، استفاده از فانتوم های معادل انسان مورد نیاز می باشد. در طول سال ها فانتوم های متعددی در سراسر دنیا طراحی و ساخته شده اند که از جمله آن ها می توان به فانتوم راندو اشاره کرد. از آن جایی که تهیه فانتوم راندو پر هزینه می باشد، فانتوم مشابهی توسط شرکت تابش پرداز پگاه طراحی و ساخته شده است. به منظورمقایسه فانتوم ساخته شده با فانتوم راندو، هر دو فانتوم در میدان یکسان گاما پرتودهی شدند. نتایج نشان می دهد که میانگین درصد اختلاف نسبی دز گاما در فانتوم ساخته شده نسبت به فانتوم راندو، تقریبا 21% می باشد که با اعمال اصلاحاتی در فانتوم ساخته شده، نتایج دز گاما همخوانی بیشتری با فانتوم راندو خواهد داشت.

مقدمه: شبیه سازی روشهای براکی تراپی برای رسیدن به شرایط بهینه جهت انجام عملی آنها بسیار ضروری است. در این میان استفاده از شبیه سازی برای بررسی دوزیمتری براکی تراپی چشمی حائز اهمیت می باشد. در این تحقیق با شبیه سازی چشم در دو حالت فانتوم آب و تعریف کامل هندسه و مواد چشم، تفاوت بین این دو روش برای چشمه های متداول در براکی تراپی چشمی مورد بررسی قرار گرفته است.مواد و روشها: با تعریف کامل چشم اعم از قسمتهای مختلف و تعریف مواد هر قسمت و همچنین فانتوم آب، شبیه سازی کره چشم در هر دو حالت با استفاده از مدل هندسی سه بعدی در کد MCNP انجام شده است. همچنین برای دو چشمه براکی تراپی، پلاک های 20 میلیمتری COMS شامل 24 چشمه از 125I و 103Pd شبیه سازی شده است. در کنار این شبیه سازی، فانتوم آب نیز شبیه سازی و نتایج دوزیمتری اعم از دوز عمقی و دوز در قسمتهای مختلف با استفاده از تالی *F8 در کد MCNP-4C محاسبه شده است.نتایج: نتایج نشان می دهد که دوز دریافتی در قسمتهای مختلف چشم در دو فانتوم شبیه سازی شده متفاوت بوده و این تفاوت به نوع چشمه نیز بستگی دارد. دوز در تومور افزایش یافته ولی در برخی قسمتهای مهم چشم مانند عدسی کاهش می یابد.بحث و نتیجه گیری: تعریف کامل چشم انسان در شبیه سازی براکی تراپی چشمی نتایج دقیقتری را به دست می دهد. همچنین با توجه به اینکه اثرات آن در تومور و قسمتهای سالم چشم متفاوت است، نتایج مربوط به فانتوم چشم آگاهی دقیقتری از زمان درمان و نوع چشمه در اختیار پزشک قرار خواهد داد.

مقدمه: خطاهای هندسی تصاویر تحت عنوان بهم ریختگی تصاویر یکی از مشکلات اصلی در انواع تصویربرداری تشدید مغناطیسی از جمله تصویربرداری سه بعدی، اندازه گیری سرعت جریان خون، تصویربرداری عملکردی و طراحی درمان در پرتودرمانی است. بهم ریختگی هندسی تصویر در MRI بعلت اثر غیریکنواختی میدان مغناطیسی و غیر خطی بودن گرادیانها می باشد. در این پژوهش صحت تصاویر MR بوسیله اندازه گیری فانتوم بررسی می شود. تکرارپذیری تصاویر با تکرار اندازه گیریها در فانتوم ارزیابی می شود.مواد و روشها: تصویربرداری MR در دو دستگاه 1.5 تسلا از فانتوم برای اندازه گیری بهم ریختگی هندسی با الگوی شبکه ای انجام شد. برای اندازه گیری تکرارپذیری بهم ریختگی تصاویر، پروتکل اسپین اکو با وزنهای T1، T2 و PD، 3 بار تکرار شد. بهم ریختگی تصاویر با استفاده از یک برنامه نوشته شده در MATLAB به روش اندازه گیری فاصله بین لبه ها اندازه گیری شد.نتایج: بهم ریختگی تصاویر در اطراف تصویر نسبت به مرکز تصویر بیشتر است. میانگین خطای بدست آمده در میدان دید (FOV) 24 سانتیمتری برای دستگاه MRI (Picker) به اندازه 3 پیکسل در جهت y و 1 پیکسل در جهت x و در دستگاه دیگر MRI (GE) به اندازه 1 پیکسل در هر دو جهت x و y می باشد )هر پیکسل معادل 0.9 میلیمتر می باشد(.بحث و نتیجه گیری: از آنجا که تغییر مکان در کویل مغز 1 تا 3 پیکسل است، می توان دستگاههای مورد آزمایش را در 3DMRI، MRI Velocity، fMRI و RTTP بکار برد. برای کاهش بهم ریختگی هندسی باید از کویل و پروتکل مناسب استفاده کرد.

برآورد دز در فرآیندهای تشخیصی و درمانی پزشکی هسته ای مورد توجه فراوان جامعه بین المللی حفاظت در برابر پرتو است. محاسباتی که تا کنون در پزشکی هسته ای مورد استفاده قرار گرفته است، بر پایه فانتوم های ریاضی است که به دلیل هندسه بسیار ساده و دور از واقعیت خود مورد انتقاد هستند. با توجه به این که فانتوم های بزرگسال مرجع جهانی که توسط ICRP معرفی شده است، مربوط به مشخصات نژاد سفید پوست قفقازی می باشند، انجام محاسبات برای سایر نژادها توسط ICRP توصیه شده است. در این پژوهش به ساخت مدل مرجع ایرانی زن بزرگسال پرداخته شده است و محاسبات دزسنجی داخلی برای چندین رادیوداروی بتازا، گسیلنده گاما و پوزیترون زا در فانتوم های مرجع زن بزرگسال ایرانی و ICRP انجام شده است. برای اندام های اصلی چشمه و هدف، نسبتِ مقدار S رادیوایزوتوپ های ید-131، تکنسیم-m99 و فلوئور-18 در فانتوم مرجع ICRP به ایرانی به ترتیب در بازه 23/1-54/0، 15/1-54/0، و 79/1-77/0 می باشد. بنابراین، ساخت فانتوم مرجع متناسب با قومیت ایرانی برای هر دو جنسیت در تمامی گروه های سنی به منظور تهیه کتابخانه دز برای بیماران ایرانی به نظر ضروری است.