یکی از بن مایه های بسیار رایج در قصه های عامیانه ی ایران، پیکرگردانی «انسان ـ حیوان» و «حیوان ـ انسان» است که به سه صورت دیده می شود: تغییر هیات، طلسم یا جادو و تجسد.در حالت تغییرهیات فرد برای کمک به قهرمان داستان، درون مایه هایی مانند وصلت با پسر یا دختر، کسب مال و ثروت، از بین بردن دشمن، جذب قهرمان داستان، جبران نیکی قهرمان، گریز از دست تعقیب کننده یا دشمن، گریز از غم و اندوه، پنهان کردن هویت و. .. دیده می شود. طلسم و جادو نیز با اهدافی نظیر مجازات کردن، به تصرف درآوردن قهرمان دختر داستان و وصلت با او، حسادت به قهرمان داستان، فریب دادن دیگران، شفقت و دلسوزی و. .. صورت می گیرد. تجسد نیز با هدف برملا ساختن راز قتل و رسوا کردن قاتل و در برخی موارد نیز به منظور جبران نیکی قهرمان، یاری رساندن بدو، مجازات و. .. صورت می گیرد.در این مقاله تلاش شده است صورت های پیکرگردانی، یعنی تغییرهیات، طلسم یا جادو و تجسد در افسانه های مردم ایران بررسی شود تا هر چه بیشتر بر اهمیت حفظ و مطالعه ی فرهنگی قصه های عامیانه ـ که مهمترین بستر تجلی انگاره ها و بن مایه های اساطیری است ـ تاکید شود.نتایج حاصل از این مقاله در این قصه ها تغییرهیات با 118 مورد، طلسم یا جادو با 82 مورد و تجسد با 9 مورد بیشترین بسامدها را به خود اختصاص داده است.