طرفداران مدل های انتزاعی تکامل بر این باورند که مدل واحدی در تغییر تکاملی پدیده های گوناگون، چه در سطوح مختلف انتخاب در زیست شناسی و چه در پدیده های تکاملی مطرح در حوزه های دیگر، در کار است. اگر چنین مدل هایی در عمل بتوانند بر پدیده هایی که نوعاً تکاملی دانسته می شوند منطبق شوند یا تقریب خوبی از آنها باشند، آن گاه توانسته اند طیف گوناگونی از پدیده ها را تبیین کرده و احتمالاً در پیش بینی برخی پدیده ها ایفای نقش کنند. اما بر این مدل ها انتقادات مهمی وارد شده است. مهم ترین انتقاد هم، عدم کفایت تجربی این مدل ها است که به درجات مختلف در آنها نشان داده شده است. اما برخی در انتقاد از این مدل ها تا آنجا پیش رفته اند که تلاش برای به دست دادن مدل انتزاعی تکامل را یکسره بیهوده و ناموجه دانسته اند. در این مقاله، با بررسی اجمالی سه گونه مدل انتزاعی تکامل تلاش می شود تا نشان داده شود که هرچند ممکن است مدل های موجود مبتلا به عدم کفایت تجربی باشند، کل پروژه ی ارایه ی مدل واحد تکاملی قابل دفاع است. برای نشان دادن این مطلب، تکامل فرهنگی به عنوان یکی از دستاوردهای توجه به مدل انتزاعی تکامل، به عنوان مورد مطالعاتی بررسی می شود

ایده اصلی این مقاله نشان دادن سیر تحول تصویرهای شعری از سادگی به سوی اغراق است. نگارنده با استناد به منابع کهن، تصرف ذهن جامعه در شعر معروف سعدی "بگذار تا بگریم چون ابر در بهاران / کز سنگ ناله خیزد روز وداع یاران" را به بحث گذاشته و روند تحول یک تصویر شعری را در گذر تاریخ نشان می دهد. نخستین تجربه ذهن جامعه ایرانی در مورد "فریاد از جدایی" در ضرب المثلی بسیار کهن (شاید از عهد ساسانی) در تصویر دریدن کرباس تجسم یافته است. این تصویر در متون ادبی و شعری قرن چهارم ثبت شده است. سال ها بعد شاعران مفهوم فریاد از جدایی را با تصویر شکستن چوب بیان کرده اند. نوبت به سعدی که می رسد، تصویر اغراق آمیز شده و با ناله سنگ تجسم می یابد.

هدف از طرح تکامل برزخی نفس، امکان و کیفیت تکامل نفس در عالم برزخ است. در ضمن بحث، به نظریه حرکت، قوه و فعل و نظریه تجدد امثال که به ترتیب مربوط به فلاسفه و عرفاست، اشاره می شود. سوال های زیادی در رابطه با تکامل نفس بعد از مرگ مطرح است که در این مقاله به دو سوال پاسخ داده می شود: سوال اول، آیا تکامل در عالم برزخ ممکن است، یا در عالم بعد از مرگ تکامل امکان ندارد و سوال دوم، آیا با فرض قبول تکامل برزخی نفس، کیفیت آن با تکامل دنیوی فرق دارد یا اینکه یکسان است؟در نهایت، بحث به این نتیجه منتهی می گردد که تکامل نفس بعد از مرگ از دیدگاه نقلی، عقلی و شهودی، نه تنها ممکن بلکه امری مسلم و قطعی است.

چکیده فارسی:صور ذهنی به جهت تجرد و ثبات خود، تغییر یا تکامل نمی پذیرند و امر صدق و کذب تصدیقات و گزاره ها بین وجود و عدم دایر است، یعنی صادق تر یا کاذب تر بودن تصدیقات معنا ندارد. تصدیق بدیهیات و ضروریات از تحول در امانند، هر چند فهم بهتر آن ها میسر شود. از طرف دیگر، نظریات تغییرپذیرند، هر چند یقینیات منطقی از جهت منطقی استوارند. فهم بهتر - به معنای تحول کیفی فهم - نیز، امکان پذیر است که با تکامل نفس پدید می آید.نفس انسانی با تهذیب درونی و اتحاد با معلومات خویش تکامل می یابد. و هر گونه تغییر یا تکاملی تنها در نفوس بشری واقع می شوند.   چکیده عربی:لا تقبل الصور الذهنیة - لتجردها و ثباتها - التغیر أو التکامل فیدور أمر صدق و کذب التصدیقات و المقولات بین الوجود و العدم، إذ لا معنی لوصف التصدیقات بالاصدق او الاکذب فتصدیق البدیهیات و الضروریات بمنأی عن التحول و التغیر و انما یتسیر الفهم الافضل لها، و من جهة اخری النظریات قابلة للتحول و ان کانت الیقینیات المنطقیة من جهة منطقیتها محکمة. لکن الفهم الافضل - بمعنی التحول الکیفی للفهم-ممکن الحصول انطلاقا من تکامل النفس. فالنفس الانسانیة تتکامل بالاعداد و التهذیب و اتحادها مع معلوماتها، و أی تغییر او تکامل إنما یحصل فی النفوس البشریة.

زمینه و هدف مرکز جامع تکامل کودکان جهت شناسایی و مداخله درمانی سریع مشکلات تکاملی کودکان در مرکز استان اصفهان در سال 1391 تاسیس گردید. این مطالعه با هدف ارزشیابی اجرای این برنامه انجام شد. روش پژوهش مطالعه حاضر از نوع توصیفی تحلیلی بود که با استفاده از چارچوب ارزشیابی مدیریت برنامه های سلامت عمومی مرکز کنترل و پیشگیری بیماری های آمریکا و در قالب ارزشیابی زیرساخت، فرآیند و پیامد اجرا شد. چک لیست زیرساخت شامل فضای فیزیکی، نیروی انسانی و تجهیزات با حضور پژوهشگر در مرکز تکمیل گردید. ارزشیابی فرایند و پیامد برای 127 کودک ثبت نام شده طی سال 1397 انجام شد. پرسشنامه رضایت سنجی برای والدین 144 کودک مراجعه کننده طی سال های 1397 و 1398 به صورت حضوری و غیرحضوری تکمیل گردید. تحلیل داده ها با کمک آمار توصیفی و آزمون های آماری t مستقل و آنالیز واریانس یکطرفه با استفاده از نرم افزار SPSS16 انجام گردید. یافته ها میزان تطابق کلی زیرساخت با استاندارد 75/24درصد بود که بیشترین تطابق در تجهیزات و کمترین تطابق در نیروی انسانی تخصصی بود. میزان انطباق فرایند جاری با فرایند استاندارد در گزاره های مختلف متغیر بود. 6/30 درصد از مراجعه کنندگان بهبودی داشته و 76/38 درصد ترک درمان داشتند. بیشترین علل ترک درمان، نداشتن نوبت (29/53 درصد) و مسافت زیاد (18/12 درصد) بود. نمره رضایت کلی 14/08±, 83/90بود. رضایت والدینی که پرسشنامه ها را حضوری تکمیل کردند از غیرحضوری بالاتر بود. نتیجه گیری نتایج این تحقیق نشان داد میزان بهبودی کامل پایین و میزان ترک درمان بالا است که بیشترین علل آن نداشتن نوبت جهت پذیرش کودکان دچار اختلال تکامل و دوری راه می باشد. پیشنهاد می شود وزارت بهداشت، جهت رفع مشکل، نسبت به تاسیس تعداد بیشتر مراکز و تامین نیروی انسانی مورد نیاز اقدام نماید.