یافته های تحقیقات اخیر بیانگر وجود رقابت بین شرکت های صنعت فناوری اطلاعات در تأمین و حفظ کارکنان دانشی است و این کارکنان نیز به دنبال محیط کاری مناسب و جذاب ترند که مفرح بودن یکی از ویژگی های ذکرشده برای این محیط کاری است. پژوهش حاضر نیز در همین راستا به بررسی رابطه ویژگی مفرح بودن محیط کار و تعلق سازمانی کارکنان دانشی پرداخته است. همچنین با ملاحظه تفاوت های فردی، نگرش به تفریح در محیط کار نیز به عنوان متغیر تعدیلگر مورد توجه قرار گرفته است. جامعه آماری این تحقیق کارکنان دانشی شرکت های فعال صنعت فناوری اطلاعات در استان مازندران است (شامل 437 نفر). از پرسشنامه های استاندارد برای سنجش متغیرهای تفریح تجربه شده، تعلق سازمانی و نگرش به تفریح استفاده شد که از طریق نمونه گیری تصادفی طبقه ای، تعداد 212 پرسشنامه جمع آوری و مورد تحلیل قرار گرفت. یافته ها نشان داد که تفریح تجربه شده در محیط کار توسط کارکنان دانشی با ضریب تأثیر 0/441 رابطه معناداری با تعلق سازمانی آنها دارد، و نقش نگرش به تفریح به عنوان متغیر تعدیل گر با ضریب تأثیر0/262 مورد تأیید قرار گرفت. همچنین اولویت بندی فعالیت های تفریحی نشان داد که جشن برای دستاوردها و موفقیت های کاری، بیشترین تأکید را از دیدگاه کارکنان دانشی دارا است.

مقدمه: جمعیت سالمندان در جهان رو به فزونی می باشد، بنابراین ضروری است اقدامات مناسب در جهت ارتقا سطح سلامت این قشر به عمل آید. این مطالعه با هدف بررسی تاثیر تفریح درمانی بر وضعیت کیفیت زندگی در زنان سالمند انجام پذیرفت. روش مطالعه: پژوهش حاضر یک کارآزمایی شاهددار تصادفی است. جامعه پژوهش شامل کلیه زنان سالمند بالای 60 سال مراجعه کننده به مرکز روزانه سالمندان بودند. 64 نفر به صورت تصادفی انتخاب، سپس اعضای نمونه به صورت تصادفی در دو گروه آزمون (32 نفر) و شاهد (32 نفر) قرار گرفتند. مداخله شامل 10 جلسه تفریح درمانی در طول 10 هفته بود که برای گروه آزمون انجام شد. کیفیت زندگی قبل و بعد از مداخله و همچنین در مرحله پیگیری در هر دو گروه اندازه گیری شد. ابزار پژوهش، شامل پرسشنامه کیفیت زندگی SF-36 بود. برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار SPSS نسخه 20 استفاده شد. یافته ها: درگروه مداخله میانگین نمرات کیفیت زندگی قبل از مداخله، بعد از انجام مداخله و در پیگیری به ترتیب 52/41، 07/55 و 43/72 و در گروه کنترل به ترتیب 45/44، 16/45 و 81/45 بود. علاوه بر این یافته های مطالعه نشان داد که قبل از انجام مداخله، میانگین کیفیت زندگی در دو گروه مداخله و کنترل اختلاف معنی دار ندارند (293/0=P)، اما بعد از انجام مداخله و در پیگیری، اختلاف معنی داری دارند (001/0 >P). نتیجه گیری: تفریح درمانی موجب بهبود کیفیت زندگی زنان سالمند می شود، لذا پیشنهاد می گردد که در موقعیت های مختلف مراقبتی سالمندان از تفریح درمانی استفاده شود.

با به حکومت رسیدن «شاه عباس اول» (996-1038ه‍.ق.)، ساختارهای شهر اصفهان در مقام پایتخت سلطنتی (از 1006ه‍.ق. تا پایان سلسلۀ صفویه) تغییر یافت. طرح توسعۀ شهری اصفهان که با برنامه ریزی های دقیق سلطنتی همراه بود و بر خواست پادشاهان صفوی جهت نمایش قدرت و شکوه به اروپاییان و در رقابت با همسایگانشان تکیه داشت، نویدبخش ایده ها و مفاهیم جدیدی از شهرسازی عصر مدرن متقدم، ازجمله فراهم آوری محورهای تفریحی و تفرجی در کالبد شهر شد. در این میان توجه شاهان صفوی به امر تفریح و اوقات فراغت، نیروی محرکۀ اصلی برای حضور مکرر این ایده در شهر و زندگی مردم عصر صفوی شد. بر این اساس اصفهان به شهری متمایز تبدیل شد که به نظر می رسد ایدۀ تفریح و تفرج برای نخستین بار به صورت جدی در کالبد این شهر وارد شده باشد؛ همین امر شهرسازی اصفهان را از شهرسازی قدیم جدا می کند. بررسی و تحلیل فضاهای شهری نوین اصفهان در ارتباط با مقولۀ تفریح و تفرج مسأله پژوهش حاضر است. به منظور کندوکاو در ساحت شهرسازی، نخست به طور مختصر به توصیف تفریحات عمومی در زندگی روزمره و تفریحات درباری در عصر صفوی می پردازیم؛ نظام و سازماندهی موجود حول محور این بحث را بررسی و سپس وارد ساحت شهرسازی اصفهان شده و انطباق و سازگاری آن را در محوریت بخشی به ایدۀ مذکور می آزماییم. به کارگیری روش توصیفی-تحلیلی و گردآوری و صورت بندی اطلاعات از منابع دست اول عصر صفوی (منابع تاریخ نگاری و سفرنامه های موجود) و هم چنین استفاده از پژوهش های معاصر در این باب (چه آن هایی که تنها به ایدۀ تفریح در ساحت حیات روزمرۀ عصر صفوی پرداخته اند و چه آن هایی که در ساحت کالبد شهری این ایده را پی گرفته اند)، ما را در روند این پژوهش یاری می دهند. نتایج حاصل از پژوهش (ترسیم و مستند کردنِ ویژگی های کالبدی شهر در رابطه با مقولۀ تفریح و تفرج که به شهرهای مدرن جهان پهلو می زند) امکان ترسیم خطی تمایزبخش میان الگوی شهری کهن و نوین در تاریخ شهرسازی ایران و نظر به اصفهان، به مثابه شهری با کالبدی نوین در آستانۀ ورود به جهان مدرن فراهم آورده است.

هدف: یکی از مداخله های گروهی در توان بخشی روانی تفریح درمانی است. هدف این پژوهش بررسی تاثیر تفریح درمانی بر وضعیت روانی بیماران مبتلا به اسکیزوفرنیا بود.روش: در یک پژوهش مداخله ای از نوع پیش آزمون - پس آزمون 45 مددجوی مبتلا به اسکیزوفرنیای مزمن بستری در مرکز آموزشی درمانی روانپزشکی رازی تهران با روش نمونه گیری مبتنی بر هدف انتخاب و به کمک مقیاس کوتاه نمره دهی روانپزشکی (BPRS) ارزیابی شدند و سپس به یک سفر تفریحی 10 روزه به شهر مشهد فرستاده شدند. آن گاه دوباره همه آزمودنی ها به کمک ابزار یادشده ارزیابی شدند. برای تحلیل داده ها آزمون آماری t به کار برده شد. یافته ها: میانگین نمرات کلی مقیاس کوتاه نمره دهی روانپزشکی از 5/42 در پیش آزمون به 8/29 در پس آزمون کاهش یافت و آزمون آماری t تفاوت به وجودآمده در وضعیت روانی بیماران مبتلا به اسکیزوفرنیا را در پس آزمون بهتر از پیش آزمون نشان داد (0.001>p).نتیجه گیری: تفریح درمانی به عنوان یک مداخله توانبخشی و غیرعضوی می تواند بهبود وضعیت روانی مددجویان مبتلا به اسکیزوفرنیای مزمن را به دنبال داشته باشد.

تفریح و مشارکت در فعالیت های فراغتی و فرهنگی، روشی مؤثر به منظور رهایی از انزوا، بروز خلاقیت و تضمین سلامتی، به مثابه حقی فرهنگی و اجتماعی در ماده 30 کنوانسیون حقوق معلولین مورد شناسایی قرار گرفته است. مسأله پژوهش حاضر اولاً اثبات و ثانیاً تشریح ابعاد مختلف حق تفریح و فراغت معلولین در اسناد بین المللی است. با روش تحلیلی-توصیفی در خلال موازین حقوق بشر و با توجه به دیگر اسناد بین المللی، به تشریح ماده 30 کنوانسیون مزبور و تعهدات ناشی از آن پرداخته و این نتیجه حاصل می شود که تحقق این حق برای معلولین، نیازمند ارائه تمامی امکانات، تسهیلات و اماکن تفریحی و فرهنگی در پرتو اصل عدم تبعیض، سازوکار تبعیض مثبت و رعایت مؤلفه دسترسی، با در نظر گرفتن نیازها و شرایط آنان در جامعه است. هچنین مقاله حاضر بعضی راهکارهای لازم را جهت اجرا و تضمین این حق بر می شمارد.

یکی از مهم ترین مسائلی که امروزه لازم است مورد توجه قرار گیرد، شیوه زندگی افراد است. دینداری از عوامل شکل دهندة شیوة زندگی افراد است. براین اساس مقاله کوشیده به اوقات فراغت و بایسته های آن در زندگی یک مسلمان شیعه در عصر غیبت معصوم(ره) براساس موازین اسلامی بپردازد. با تعریفی از اوقات فراغت و جایگاه آن در زندگی امروزه و تکیه بر آیات و روایات اسلامی، جایگاه آن از منظر دین اسلام مورد بررسی قرار گرفته است. مسائلی مانند تفریح، گردشگری، بازی، نوع وسائل بازی و جایگاه هریک از آنها در پرورش یک مسلمان و آمادگی بیشتر وی برای پذیرش حکومت الهی، از مهم ترین موارد سبک زندگی اسلامی است. این مقاله با روش توصیفی ـ تحلیلی به اهمیت نقش اوقات فراغت در زندگی شخص مسلمان، پرداخته و ابزار بودن آنها در راستای تقرب الهی، و توجه خاصی که اسلام به تفریح و سرگرمی دارد را از مهم ترین دستاوردهای این نوشتار می داند.

ازجمله نیازهای آدمی، نیاز به تفریح سالم است که بر اساس آموزه های دینی و سبک زندگی رضوی، بخشی از زمان مسلمانان را به خود اختصاص می دهد. با این حال، افراط در لذت جویی و سرگرمی، از مصادیق لهو و لغو و نیز اتراف و تن پروری، از آسیب های تفریح ناسالم به شمار می رود. به همین دلیل در سیره و سخنان امام رضا (ع) بر پرداختن به تفریح سالم و حلال در چارچوب موازین شرعی و به اندازه تاکید شده است. نکته جالب در سبک زندگی رضوی، توجه دادن فرد به شخصیت والا و اهداف متعالی انسانی است تا جایگاهش را بالاتر از آن بیند که به کارهای بیهوده دست یازد. از سوی دیگر، بر پرهیز از مصارف زائد، تشریفاتی و تجملاتی با هدف تفریح و سرگرمی نیز به عنوان نمودهای قناعت تاکید شده است. نکته قابل توجه در این عرصه، تاثیر منفی افراط در لذت جویی و زیاده روی در تفریح و سرگرمی و رفاه طلبی عمومی بر ایجاد تمدن و بقای آن است، طوری که به گفته ویل دورانت، این خود یکی از علل افول تمدن بزرگ اسلامی پس از سده هفتم بوده است.مساله اصلی نوشتار حاضر، تبیین حد و مرز تفریح سالم و نقش آن در تمدن سازی در پرتو آموزه های رضوی است. روش گردآوری مطالب به صورت کتابخانه ای و شیوه بررسی، توصیفی-تحلیلی است.

هدف: تفریح درمانی یکی از روش های توانبخشی می باشد که در این نوع درمان، درمانگر با مشارکت دادن مددجو در انواع فعالیت های مختلف که جنبه  تفریحی و سرگرمی نیز دارند به دنبال دستیابی به اهدافی همچون بهبود مهارت های اجتماعی می باشد. هدف این تحقیق پاسخ به این سوال بوده است که آیا تفریح درمانی می تواند منجر به بهبود مهارت های اجتماعی (رفتاری و ارتباطی) گردد؟روش بررسی: در یک مطالعه مداخله ای از نوع قبل و بعد 45 مددجوی اسکیزوفرنیک با سیر طولانی با روش نمونه گیری مبتنی بر هدف انتخاب و سپس کلیه نمونه ها توسط ابزار اندازه گیری آسیب های وارده بر مهارت های روزمره زندگی مورد ارزیابی قرار گرفتند، سپس مداخله تحقیق که شامل یک سفر تفریحی 10 روزه به شهر مشهد مقدس بود انجام گردید و پس از آن مجددا کلیه نمونه ها توسط ابزار تحقیق مورد ارزیابی مجدد قرار گرفتند. جهت تجزیه و تحلیل داده ها، میانگین نمرات کسب شده مددجویان در ارزیابی های قبل و بعد با آزمون تی دانشجویی مورد بررسی قرار گرفت.یافته ها: از نظر آماری میانگین نمرات مهارت های ارتباط غیر کلامی، کلامی، رفتارهای مرتبط با ابراز وجود نسبت به قبل از مداخله افزایش یافته بود که از نظر آماری معنی دار بود (P <0.01)، همچنین معیارهای مربوط به پرخاشگری و مشکلات رفتار اجتماعی نیز کاهش یافته بود که نسبت به قبل از مداخله از نظر آماری با بیش از 99 درصد اطمینان معنی دار بوده است (P <0.01 و 0.06 P <). نتیجه گیری: تفریح درمانی در بهبود وضعیت مهارت های اجتماعی (ارتباطی و رفتاری) مددجویان اسکیزوفرنیک موثر است.