سرده Veronica از تیره Plantaginaceae یکی از سرده های بزرگ با حدود 450 گونه در جهان است. این سرده با 61 گونه در مناطق مختلف ایران پراکنش دارد. بنابر مطالعات گذشته ویژگی های ریخت شناسی و ریزریخت شناسی که در این سرده از اهمیت تاکسونومیک برخوردارند. از اینرو در این پژوهش سعی شده تا با بررسی ویژگی های ریخت شناسی، ریزریخت شناسی و تشریحی میوه در گونه های اندمیک و نیمه اندمیک ایران که کمتر مورد مطالعه قرارگرفته اند، به حل روابط سیستماتیک این سرده کمک شود. پس از آماده سازی، میوه ها با استفاده از میکروسکوپ الکترونی نگاره (SEM) تصویربرداری شد. جهت مطالعات تشریحی نیز برش گیری به روش دستی و رنگ آمیزی مضاعف انجام گرفت. در این پژوهش صفات مختلف از جمله، اندازه، رنگ، شکل و سطح کپسول و همچنین صفات تشریحی همچون تعداد و نوع سلول لایه های مختلف پریکارپ بطور مقایسه ای بین گونه های مختلف بررسی شد. شکل کلی کپسول از تخم مرغی و نوک تیز تا واژ قلبی و کاملا فرورفته در راس متغیر بود. اغلب دارای پوشش کرک غده ای یا غیرغده ای بوده و فقط در V. viscosa سطح کپسول عاری از زوائد کرک و مو مانند بوده است. اندوکارپ عموما لیگنینی شده و سلول های مزوکارپ از مدور تا تقریبا چهار گوش و از یک تا چهار لایه متغیر اند. اپی کارپ اغلب شامل یک ردیف سلول کشیده می باشد.

Seseli olivieri از تیره چتریان، گونه انحصاری کوه‏های البرز است. در این پژوهش تأثیر شرایط محیطی بر عملکرد صفات رویشی و ترکیب‏های اسانس این گونه مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور سه رویشگاه با ارتفاع‏های مختلف انتخاب شد و در هر یک از آنها صفات رویشی این گونه اندازه‏گیری شد. در هر رویشگاه، نمونه‏های خاک و سرشاخه‏های گلدار این گونه برداشت شد و در آزمایشگاه تجزیه شدند. ارتباط صفات عملکردی این گونه با عوامل محیطی با استفاده از آنالیز همبستگی و تجزیه مولفه‏‏های اصلی تعیین شد. تجزیه واریانس صفات رویشی نشان داد که بین سه رویشگاه تفاوت معنی‏داری وجود دارد. مقایسه میانگین صفات رویشی حاکی از آن بود که بیشترین مقادیر ارتفاع (2/45 سانتی‏متر)، قطر تاج‏پوشش (9/36 سانتی‏متر)، سطح تاج‏پوشش (7/2 درصد)، سطح برگ (2/2 سانتی‏متر مربع) و زیتوده (8/39 گرم) به رویشگاه تویه مربوط است. تجزیه واریانس اجزای اسانس این گونه در سه رویشگاه تفاوت معنی‏داری را بین مواد مؤثره اندازه‏گیری شده نشان داد. در رویشگاه تنگ‏ کاورد ماده مؤثره اصلی آپیول (2/16%)، سیس-کادینا-1(6)،4-دی‏ان (5/14%)، آلفا-گورجونن (8/13%) و اسپاتولنول (2/12 %)؛ در رویشگاه انزو آپیول (5/20%)، بورنیل استات (4/16%) و آلفا-پینن (9/11%)؛ و در رویشگاه تویه بورنیل استات (7/20%)، آلفا-پینن (2/16%) و ان-تتراکوزان (2/10%) بودند. تجزیه واریانس پارامترهای فیزیکوشیمیایی خاک تفاوت معنی‏داری را بین سه رویشگاه نشان داد. در میان عوامل محیطی، ارتفاع، بارندگی سالانه، دمای سالانه، حداقل دمای سردترین ماه، حداقل دمای مطلق، آهک و نیتروژن بیشترین همبستگی معنی‏دار را با صفات عملکردی این گیاه داشتند. براساس معیار IUCN، جایگاه حفاظتی این گونه در بحران انقراض تعیین شد.

این تحقیق بمنظور مطالعه اکولوژی جمعیت گونه اندمیک Ribes khorasanicum در منطقه هزار مسجد واقع در شمال خراسان صورت گرفت. بخشی از مطالعات شامل آزمایشات خاک، تعیین درصد وزن خشک اندامها، مطالعه تشریحی اندامها، تعیین پراکنش گیاه در استان، تعیین فرم زیستی و استراتژی تجدید حیات، فنولوژی، بررسی اثر عوامل محیطی بر روی خصوصیات گیاه، تعیین ارتفاع گیاه، فراوانی، قطر تاج پوشش، تعداد گلها و جوانه ها و شمارش پایه ها و ارزیابی سنی از افراد موجود در جمعیت در دو ایستگاه از منطقه مورد مطالعه می باشد (با توجه به پراکنش گیاه و وسعت آن از کوادرات و استراتژی انتخابی جهت نمونه برداری استفاده شد). نتایج نشان داد که Ribes khorasanicum گیاهی است درختچه ای و بدون خار به فرم زیستی فانروفیت (فانروفیت خزان کننه با جوانه های فلس دار) و جزء میکروفانروفیتها (با ارتفاع 2 تا 8 متر) می باشد. تکثیر در طبیعت عمدتا از طریق رویشی و به کمک جوانه های موجود در ریزوم است. این گیاه در خاکهای لومی خنثی تا کمی اسیدی حاوی مقدار زیادی مواد آلی کربن دار، رشد می کند. نیاز گیاه به نیتروژن و پتاسیم خاک بالا اما نیاز آن به فسفر اندک است. این گیاه سایه دوست بوده و در ارتفاعات بالای 2400 متری و در شیبهای شمالی دیده می شود. دمای بالا و تابش شدید نور خورشید برای گیاه قابل تحمل نیست. بیشترین درصد وزنی متعلق به ساقه های هوایی و کمترین آن مربوط به ریشه هاست. سیستم ریشه در این گیاه سطحی بوده و آبیاری قطره ای یا باران برای آن مناسب است. بررسیهای فنولوژیکی نشان داد که فصل رویش از اول بهار (نیمه فروردین به بعد) آغاز می شود. ظهور و پیدایش برگها از اواخر فروردین آغاز و تا اردیبهشت ماه ادامه می یابد. گلها در نیمه اردیبهشت ظاهر می شود و تا اواخر اردیبهشت تداوم می یابد (عمر گلها 20 روز). ظهور میوه نارس در خرداد آغاز و رسیدن میوه ها تا آخر تیر کامل می شود. پس از رسیدن میوه ها گیاه مرحله اوج فعالیت خود را سپری می نماید و ریزش برگها آغاز می شود. طی پاییز و زمستان گیاه وارد مرحله خفتگی می شود و فعالیت رویشی و زایشی از خود نشان نمی دهد. بطور کلی مطالعات اکولوژی جمعیت گیاه ضمن نشان دادن ویژگی های فردی با ارزش، حساس بودن جمعیت این گیاه را نسبت به انقراض در معرض وقوع آن، بدلیل برداشت بی رویه انسان، نشان می دهد که حفاظت آن از نظر بیولوژی اهمیت دارد.

هدف: کمبود ید شایع ترین علت گواتر اندمیک است ولی شیوع آن علیرغم افزودن ید به نمک طعام و کفایت دریافت ید در جامعه هنوز بالاتر از 5% باقیمانده است. علل دیگر موثر در این خصوص مورد بحث و در دست تحقیق است. هدف این مطالعه بررسی اثر سوء تغذیه در ایجاد گواتر علیرغم کفایت دریافت ید است.روش مطالعه: طی معاینه 1504 دانش آموز (8 تا 10 ساله) انتخاب شده به صورت تصادفی خوشه ای (در جنوب ایران، فیروز آباد) 102 مورد گواتر درجه 2 و 3 پیدا شد. صد کودک سالم از نظر تیرویید نیز بصورت تصادفی به عنوان گروه شاهد انتخاب شدند. وضعیت رشد، وزن برای سن، قد برای سن و نمایه توده بدنی برای هر فرد اندازه گیری و Z score محاسبه شد. سطح ادراری ید نیز در گـروه دارای گواتر برای اثبات کفایت ید اندازه گیری شده بود.یافته ها: میانه ید ادرار در گروه دارای گواتر 21.00 میکرگرم در دسی لیتر بود (میزان بالاتر از 10 نشانه کفایت ید دریافتی است). در مورد شاخص های رشدی هیچ گونه تفاوت واضحی بین دو گروه مشاهده نگردید، که رد کننده اثر سوء تغذیه در ایجاد گواتر است، و یا بدین معنی است که سوء تغذیه (کمبود دریافت مواد غذایی متعدد) فقط در صورت عدم دریافت کافی ید علت مهمی برای گواتر است. مطالعات بزرگتر در شرایط سوء تغذیه شدیدتر و کفایت ید، و یا مقایسه فراوانی گواتر قبل و بعد از اصلاح شاخص های رشدی با بهبود تغذیه در حضور کفایت ید شاید کمک بیشتری به رد یا تایید قطعی اثر سوء تغذیه در این مورد داشته باشند.نتیجه گیری: در صورت کافی بودن ید دریافتی، وجود سوء تغذیه نقشی در ایجاد گواتر ندارد. این مطالعه به علت انجام شدن در منطقه ای با شیوع بالای گواتر و سوء تغذیه در کنار هم از اهمیت و ارزش بالایی در رد کردن ارتباط این دو برخوردار است.

به دنبال وقوع اپیدمی لیشمانیوز جلدی روستایی در دهستان جرقویه واقع در جنوب شرقی اصفهان، مطالعاتی در زمینه اکولوژی پشه خاکی های منطقه در سالهای 77-1375 انجام شد. در این مطالعه پشه های خاکی هر دو هفته یکبار به وسیله تله چسبان های نصب شده در اماکن انسانی و لانه های جوندگان جمع آوری و تعیین هویت می شدند. همچنین تشریح ماده های خونخورده و باردار به منظور یافتن آلودگی لپتومونایی صورت می گرفت. سطح حساسیت Phlebotomus Papatasi نیز نسبت به حشره کش د.د.ت 4% با روش استاندارد سازمان بهداشت جهانی ارزیابی گردید. در طول این مطالعه 6266 عدد پشه خاکی شامل 6 گونه صید شدند. گونه غالب در اماکن داخلی P.papatasi و در لانه های جوندگان P.ansarii بود. آلودگی طبیعی لپتومونایی در گونه های (2%) Sergentomyia Sintoni, (7.7%) P.ansarii, (23.5%) P.caucasicus, (4.8%) P.papatpsi صید شده از لانه جوندگان مشخص شد. در اماکن انسانی نیز آلودگی لپتومونایی فلبوتوموس پاپاتاسی در 3.7% از نمونه های تشریح شده مشاهده گردید. همچنین انگل Leishmania major zymodeme MON-26 از فلبوتوموس کوکازیکوس جداسازی شد. نتایج بدست آمده از تست حشره کش نشان دهنده حساسیت فلبوموتوس پاپاتاسی به حشره کس د.د.ت 4% می باشد قبلاً مقاومت این گونه به حشره کش مذکور در بیهار هندوستان و کشور ترکیه و نیز تحمل پذیری آن نسبت به د.د.ت در منطقه برخوار اصفهان گزارش شده است.

مقدمه: گیاهان دارویی اصلی ترین منبع دارویی در جهان هستند. ایران با بیش از 7500 گونه گیاهی، از نواحی اصلی تنوع زیستی و رویشگاه طبیعی بیش از 900 گیاه دارویی است. Ribes khorassanicum یکی از گیاهان و متعلق به تیره Grossulariaceae  است. این گونه درختچه ای به ارتفاع 5/1 تا 5/2 متر و انحصاری خراسان و متعلق به بخش کوهستانی ایران و توران است و در ارتفاعات 2400 تا 2700 متری رشته کوه هزار مسجد دیده می شود. زمان گل دهی آن نیمه دوم بهار و میوه آن اواسط تابستان می رسد.هدف: چون در بازدید از منطقه، دریافتیم که افراد بومی از میوه خشک شده آن برای درمان مسمومیت های گوارشی، بیماری های قلبی و فشار خون استفاده می کنند و تاکنون هیچ گونه پژوهشی در این مورد انجام نشده بود سعی شد تا فیتوشیمی و اثرات ضدباکتریایی این گیاه بر روی تعدادی از باکتری های گوارشی بررسی گردد.روش بررسی: استخراج عصاره الکلی از گل، میوه نارس و میوه رسیده جهت تشخیص مواد موثر دارویی و استفاده از روش دیسک با ایجاد غلظت های 75، 50، 25، 5/12 و 25/6 درصد از عصاره های الکلی فوق برای بررسی اثرات ضدباکتریایی بر روی باکتری هایی مثل سودوموناس آئروژینوزا، کلبسیلا پنومونیا، شیگلا فلکسنری، گونه های جنس سالمونلا، استافیلوکوکوس ارئوس، پروتئوس میرابیلیس و اشرشیا کولی.نتایج: بررسی حضور مواد موثر دارویی نشان داد که رتبه فلاونوییدها، ساپونین ها و تانن ها به ترتیب در گل 2+، - و 4+، در میوه نارس 4+، 1+ و 1+، و در میوه رسیده 1+، -، - +، و هم چنین غلظت آلکالویید در گل، میوه نارس و میوه رسیده به ترتیب 5، 38 و 22 میلی گرم در لیتر است. نتایج حاصل از بررسی اثرات ضدباکتریایی نشان داد که عصاره میوه رسیده در مورد تمام باکتری ها، هاله ممانعت از رشد ایجاد نموده و وسعت آن بستگی به غلظت عصاره داشت. ولی در مورد عصاره گل و میوه نارس این هاله مشاهده نگردید.نتیجه گیری: حضور مقادیر بالایی از آلکالوییدها و مقدار قابل توجهی از فلاونوییدها و مقدار نسبتا مناسب تانن و نیز اثرات ضدباکتریایی در این گیاه، نشانگر ارزش دارویی مناسب آن است.

مقدمه و هدف: بیماری لیشمانیوز جلدی روستایی از مهمترین بیماریهای انگلی در ایران بشمار می رود. این بیماری در بسیاری از نقاط کشور شایع میباشد که مهمترین کانونهای عفونت را میتوان نواحی مرکزی، جنوبی و جنوب غربی، شمال و شمال شرقی ایران نام برد. مطالعات مولکولی بر روی جنس لیشمانیا تنوع ژنتیکی بین گونه ای و درون گونه ای را نشان میدهد. این مطالعه به منظور ملکولار اپیدمیولوژی عامل عفونت لیشمانیوز جلدی مربوط در نواحی مختلف اندمیک ایران صورت گرفت.روش کار: در این مطالعه ابتدا تعداد 34 ایزوله انگل لیشمانیا ازمناطق مختلف اندمیک عفونت لیشمانیوز جلدی روستایی شامل کاشان ف اصفهان، ایلام خوزستان و دامغان جدا شد. 24 ایزوله از نمونه ها توسط تکنیک آنالیز ایزوآنزیمی بعنوان گونه لیشمانیا ماژور تعیین هویت شد. ایزوله های لیشمانیا ماژور با استفاده از تکنیک Mini exon-RFLP مورد بررسی قرار گرفت.یافته ها و بحث: نتایج بدست آمده در این مطالعه بیانگر وجود دو سویه مختلف در نواحی مورد بررسی بود. این سویه ها به نامهای Lm B،Lm A  نامگذاری شد. از نظر توزیع جغرافیایی سویه های مختلف، دو سویه Lm B،Lm A  در ناحیه کاشان دیده شد در حالی که در مناطق ایلام، خوزستان و دهلران (غرب وجنوب غربی) فقط سویه Lm A و درناحیه دامغان (شمال) سویه Lm B دیده شد. در کل نتایج بدست آمده وجود دو سویه مختلف انگل لیشمانیا ماژور را در مناطق اندمیک مورد مطالعه نشان میدهد. اگرچه برای بررسی دقیقتر نیاز به تعداد نمونه بیشتر از همه مناطق اندمیک لیشمانیوز جلدی روستایی در ایران است. ضمنا بررسی مخازن و وکتورها نیز در مناطق بررسی با استفاده از تکنیکهای مولکولی ضروری است.

مطالعه تغییرهای حیاتی (فنولوژیکی) گیاهان برای تنظیم برنامه های بهره برداری، تعیین میزان ترکیب های شیمیایی و مواد مفید، مبارزه با علف های هرز و آفت های گیاهی، شناخت ارزش های غذایی گیاهان، جمع آوری بذرها، تولید عسل و پرورش زنبور عسل در مراحل مختلف حیاتی دارای اهمیت فراوانی است. در این تحقیق ویژگی های فنولوژیکی گیاه مورخوش در محدوده منطقه کوه گنو واقع در استان هرمزگان و در ارتفاع 675 متری از سطح دریا مورد بررسی قرار گرفت و تمام فعالیت های رویشی و زایشی گونه مورخوش در مدت دو سال و در زمان های مختلف ثبت شد. بررسی ها نشان داد که آغاز رشد رویشی بین هفته سوم بهمن ماه تا هفته اول اسفند ماه متغیر است و زمان اوج برگ دهی از هفته سوم اسفند ماه تا هفته اول فروردین ماه در نوسان است. شروع دوره رکود از هفته اول تا هفته آخر خرداد ماه متغیر است. به طور کلی آغاز رشد رویشی و ظهور برگ های اولیه در این گیاه با میزان بارندگی ارتباط دارد و با به تاخیر افتادن آن، این مورد نیز دیرتر شروع می شود.