حوضه آبخیز الشتر با مساحت 78542.43 هکتار یکی از زیر حوضه های رودخانه کشکان است که از شمال به کوه گرین، شمال شرق به بروجرد، از غرب به شهرستان دلفان و جنوب به شهرستان خرم آباد منتهی می گردد. به منظور بررسی و شناسایی مقدماتی پتانسیل این حوضه آبخیز در راستای جانمایی های مطلوب و سازگار توسعه شهری، توان اکولوژیکی آن مورد ارزیابی قرار گرفت. بدین منظور پس از شناسایی منابع اکولوژیکی) اقلیم، هیدروگرافی، زمین شناسی، خاک، پوشش گیاهی و...) تمامی لایه های اطلاعاتی در سامانه اطلاعات جغرافیایی مدیریت شد. سپس با استفاده از مدل های ویژه اکولوژیکی ایران و با کمک ابزار GIS و به روش مدل سازی گام به گام (حذفی) تجزیه و تحلیل نهایی و ارزیابی توان اکولوژیکی جهت کاربری توسعه شهری، صنعتی و روستایی انجام گردید. نتایج این تحقیق نشان داد که وجود توان توسعه شهری در این منطقه با توجه به دارا بودن شیب و تراکم پوشش گیاهان مناسب توسعه شهری، بیشتر تحت تاثیر نوع خاک منطقه قرار دارد که عمدتا جزء خاک های هیدرومورف و باتلاقی است. 29.7% از اراضی پیرامون شمالی و شرقی شهر برای توسعه شهری مناسب می باشد.

تخمین تغذیه یکی از مباحث اساسی در مدیریت منابع آب زیرزمینی می باشد. در این تحقیق میزان تغذیه به آبخوان آزاد آبرفتی الشتر با مساحت 128 کیلومتر مربع با سه روش نوسانات سطح ایستابی، بیلان جرمی کلر و بیلان آب، محاسبه شده است. به منظور تخمین تغذیه در روش نوسانات سطح ایستابی مقدار آبدهی ویژه بر اساس بافت غالب خاک در لاگ های حفاری، حدود 5 درصد در نظر گرفته شد و متوسط مقدار تغذیه ی سالانه با استفاده از این روش حدود 3/28 میلیون متر مکعب تخمین زده شد. افزایش تغذیه ی سالانه ی آبخوان الشتر با زمان که بر اساس نتایج حاصل از روش نوسان سطح ایستابی استنباط شد، به افزایش ظرفیت آبخوان در پذیرش آب تغذیه ای مربوط شده که در اثر افت ممتد سطح آب زیرزمینی در آبخوان ایجاد شده است. میانگین غلظت کلر در آب زیرزمینی 23/40 میلی گرم بر لیتر و متوسط غلظت کلر بارش برابر 4/6 میلی گرم بر لیتر اندازه گیری شد و بنابراین مقدار تغذیه با استفاده از روش بیلان جرمی کلر حدود 10 میلیون مترمکعب برآورد شده است. مقدار تغذیه ی سالانه با استفاده از روش بیلان آب حدود 4/32 میلیون متر مکعب تخمین زده شده است. نتایج حاصل از دو روش نوسان سطح ایستابی و بیلان آب نسبتاً مشابه بوده که تأیید کننده ی میزان تغذیه کل به آبخوان (یعنی مجموع تغذیه ناشی از بارش و آب برگشتی کشاورزی) می باشند. با کسر آب برگشتی از تغذیه کل، تغذیه ناشی از بارش حدود 10 تا 22 (متوسط 17) میلیون متر مکعب برآورد شده که بیانگر ضریب تغذیه 28 درصد می باشد.

سابقه و هدف: مواد موثره گیاهی (متابولیت های ثانویه)، متاثر از محیط رشد گیاه است. خواص گونه های دارویی به وجود متابولیت های ثانویه نسبت داده می شود. شناسایی گونه های دارویی، ثبت و احیای سنت های گیاه درمانی و آموزش افراد در برداشت اصولی این گیاهان، استفاده بهینه از مواد موثره آن ها را به دنبال خواهد داشت. این مطالعه با هدف شناسایی گونه های دارویی منطقه الشتر استان لرستان و معرفی استفاده های سنتی و مدرن آن ها انجام شد. مواد و روش ها: پس از جمع آوری و شناسایی گونه های دارویی مناطق سردسیر و کوهستانی منطقه، استفاده های سنتی و همچنین کاربردهای آن ها در طب مدرن، از طریق انجام مصاحبه با افراد محلی، عطاران و مطالعه منابع معتبر علمی استخراج شد. گردآوری اطلاعات به صورت پیمایشی و مصاحبه به صورت نیمه ساختاریافته، انجام شد. برای تعیین اهمیت گونه های دارویی و نشان دادن همگنی اطلاعات از دو روش کمی: ارزش استفاده (Use Value=UV) و ضریب اجماع مطلعین (Informant Consensus Factor=ICF)، استفاده شد. یافته ها: در این پژوهش، 202 گونه دارویی شناسایی شد که به 52 خانواده و 143 جنس تعلق داشتند. در بین گونه های شناسایی شده، 20 گونه گیاهی دارای بالاترین ارزش استفاده هستند. ازگویه (Thymus kotschyanus Boiss & Hohen. )، بن سر یا سرپا (Allium jesdianum Boiss. ) و مخالصه (Tanacetum kotschyi Boiss. )، دارای بیشترین ارزش استفاده (UV) بودند. بیشترین اجماع مطلعین (IFC)، در گروه درمان مشکلات گوارشی و پس از آن گروه سرماخوردگی، تب و آنفولانزا بود. در این پژوهش فهرستی از نام علمی، نام عمومی (محلی)، اندام مورد استفاده گیاه، مقادیر UVو IFC، روش تهیه و کاربرد آن در طب سنتی و مدرن تهیه شد. نتیجه گیری: نتایج پژوهش، بیانگر غنای فرهنگ گیاه درمانی و وجود پتانسیل عظیم به منظور تامین مواد اولیه داروهای گیاهی در منطقه است. با مدیریت صحیح، ایجاد بستر مناسب جهت کشت گیاهان دارویی و انجام آزمایشات فیتوشیمیایی گونه های دارای ارزش استفاده بالا و جلوگیری از برداشت غیراصولی آن ها از عرصه های طبیعی، امری ضروری به نظر می رسد.

در پژوهش حاضر، ترکیب فلوریستیکی کوه چال کبود در فاصله 20 کیلومتری شمال شهرستان الشتر، استان لرستان مطالعه شد. به این منظور، در فصل های بهار، تابستان و پاییز سال 1394 تعداد 178 گونه گیاهی از 40 تیره و 134 جنس جمع آوری و شناسایی شدند. بزرگ ترین تیره ها از نظر غنای گونه ای به ترتیب Asteraceae (20 گونه)، Lamiaceae (17 گونه)، Apiaceae، Brassicaceae و Poaceae (هر یک با 14 گونه) بودند. همی کریپتوفیت ها با 51.7 درصد، ژئوفیت ها با 18.5 درصد و تروفیت ها با 15.7 درصد شکل های زیستی غالب منطقه بودند. از نظر پراکنش جغرافیایی بیشترین سهم مربوط به عناصر ایرانی - تورانی (81.5 درصد) بود و سایر گونه ها به دو، سه یا چند ناحیه جغرافیایی تعلق داشتند. همچنین 29 گونه گیاهی انحصاری سرزمین ایران بودند که بر اساس معیار IUCN در دو دسته گونه های آسیب پذیر و با خطر کمتر قرار گرفتند. در میان گیاهان جمع آوری شده، 99 گونه (55.6 درصد) در پهنه 2300 تا 2700 متر و 79 گونه (44.4 درصد) در پهنه 2700 تا 3100 متر بیشترین حضور را داشتند.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

این تحقیق به منظور بررسی تغییر اقلیم در ناحیه غربی ایران استان لرستان شهرستان الشتر بر مبنای ارزیابی و پیش بینی تغییرات دما صورت گرفته است. هدف از این پژوهش "مدل سازی برای پیش بینی میانگین دمای ماهانه فصلی ایستگاه های منتخب استان لرستان به ویژه منطقه الشتر می باشد. شناسایی و آشکار سازی پهنه های آسیب پذیر با زیر ساخت هایی از قبیل کشاورزی؛ هیدرولوژی؛ حمل و نقل نواحی شهرستان در شرایط تغییر اقلیم می باشد. و با توجه به عدم وجود ودر دسترس نبودن دیتای سری زمانی 30 ساله ی الشتر لذا از شهرستان های همجوار از جمله ایستگاه های سینوپتیک خرم آباد-الشتر-بروجرد استفاده شده است در همین رابطه آمار 30ساله (1989-2019) تعداد سه ایستگاه سینوپتیک فوق الذکر استان لرستان مورد مطالعه و بررسی قرارگرفت و تغییرات معنی دار دماهای بیشینه و کمینه متوسط و همچنین دامنه شبانه روزی دما (dtr)که بیان گر اختلاف مقادیر دماهای بیشینه و کمینه می باشد» در دو مقیاس زمانی فصلی و سالانه مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. بدین منظور؛ ابتدا دوره مطالعاتی در بازه زمانی 20 ساله و30 ساله تقسیم شده و با توجه به میزان تغیرات دما؛ دوره نرمال اقلیمی برای کلیه ایستگاه ها استخراج گردید. سپس مقادیر میانگین داده ها؛ با استفاده از مدل شبکه عصبی مصنوعی توانایی زیادی در شبیه سازی و پیش بینی عناصر جوی و آب و هوایی به ویژه دما دارد. پکیج fore gast استفاده شده است. نرم ابزار برنامه نویسیr دو نمونه مورد مقایسه قرارگرفت و اختلاف های معنی دار سطح اطمینان 95٪, و80٪,مشخص شدند. در این رابطه؛ بیشترین و کمترین تفاوت میانگین دوره ها؛ به ترتیب به دماهای کمینه و بیشینه اختصاص یافت همچنین روند داده ها در بازه زمانی 20 ساله اخیر نیز مورد بررسی قرار گرفت و بر اساس نتایج آن؛ دماهای متوسط؛ بیشینه و کمینه دارای روندی افزایشی بوده است. از نظر فصلی نیز زمستان شدیدترین تغییرات را در منطقه در برداشته است میزان موارد اختلاف بین بازه زمانی 20 ساله و بازه های 30 (دوره نرمال) 30 ساله به ترتیب 95 درصد و80 درصد می باشد. در بازه 20ساله اخیر؛ بیشترین و کمترین روند معنی دار ایستگاه ها؛ به ترتیب در فصول تابستان و پاییز مشاهده گردید. دوره اقلیم تحت دو سناریوی nnar"foregast گزارش و استخراج شد.

آب های زیرزمینی مهمترین منبع آب شیرین جهان شناخته می شوند. در کشور خشک و نیمه خشک ایران عدم تطابق نیاز مصرف با زمان بارش ها در کنار تغییر اقلیم باعث افزایش تقاضای آب های زیرزمینی شده است. برداشت های بی رویه از آب های زیرزمینی در حوزه آبخیز الشتر، سطح آب در آبخوان این دشت را به شکل قابل توجهی کاهش داده، منابع آب این منطقه را با بیلان منفی مواجه کرده است. با توجه به محدودیت ذاتی منابع آب کشور و افزایش شکاف بین عرضه و تقاضای آب، به کارگیری ابزارهای اقتصادی و برقراری بازار آب برای تخصیص بهینه آب های زیرزمینی یک ضرورت است. بر همین اساس، این پژوهش به منظور تعیین قیمت بازاری آب های زیرزمینی و با هدف شناسایی دقیق بازارهای محلی آب های زیرزمینی و نیز سنجش دیدگاه بهره برداران محلی بازار آب در مورد برخی از راهکارهای تقویت بازار طراحی و اجرا شده است. جامعه آماری در این پژوهش، تمامی بهره برداران روستایی، همان برداشت کنندگان اصلی آب های زیرزمینی حوضه بوده که در خرید و فروش این منابع مشارکت دارند. استناد به روش قیمت های بازاری مستخرج از پیمایش های میدانی در محدوده مطالعاتی، میانگین قیمت هر متر مکعب آب زیرزمینی 1. 749 ریال و ارزش اقتصادی کل آب های زیرزمینی 555. 307. 500. 000 ریال برآورد شد. نتایج نشان داد که در 103 روستا بازاری برای خرید و فروش آب های زیرزمینی وجود دارد. همچنین، از بین روستاهای دارای بازار محلی آب زیرزمینی، 76 درصد روستاها با ایجاد تشکل های مردمی و شورای تنظیم آب و 43 درصد روستاها با تشکیل تابلوی اعلانات برای تسهیل خرید و فروش آب های زیرزمینی موافقت خود را اعلام کردند.

تاب آوری شهری در برابر بحران های اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی اهمیت بالایی دارد زیرا به شهرها کمک می کند تا در مواجهه با شوک ها و تنش ها، دوام آورده و سریع تر به حالت عادی بازگردند. این تاب آوری باعث تقویت توانایی زیرساخت ها، اقتصاد و جوامع شهری در مواجهه با چالش ها می شود. همچنین، با ارتقای انعطاف پذیری و سازگاری شهرها، فرصت هایی برای توسعه پایدار و کاهش آسیب های بلندمدت فراهم می شود. در مطالعه حاضر با هدف کاربردی-توسعه و با روش شناسی توصیفی-تحلیل سعی شده است به ارائه راهکارهایی جهت تاب آوری شهر الشتر با استفاده از روش HSWOT پرداخته شود. برای گرداوری داده های توصیفی از روش اسنادی-کتابخانه ای و برای گرداوری داده های تحلیل به روش پیمایشی و ابزار پرسشنامه بهره برده شد. جامعه نمونه پژوهش15 نفر از کارشناسان اجرایی و 15 نفر از اساتید دانشگاهی می باشند که با شیوه نمونه گیری تصادفی ساده مورد پرسش و پاسخ قرار گرفتند. برای تحلیل داده های پژوهش از نرم افزار icmacM و orpholM استفاده گردید. نتایج بدست آمده نشان داد که شهر الشتر به دلیل زیرساخت های ضعیف، کمبود سرمایه گذاری، و شرایط نامناسب اقتصادی، با سطح پایینی از تاب آوری در برابر بحران های طبیعی و انسانی مواجه است. از سوی دیگر، اثرات خارجی مانند تحریم های بین المللی و مخاطرات طبیعی نیز به عنوان عوامل با قدرت بالا اما تناسب استراتژیک پایین بر تاب آوری شهر تأثیر گذاشته اند. از مهم ترین یافته های این پژوهش، نقش مهم زیرساخت های حمل و نقل، خدمات بهداشتی، دسترسی به منابع مالی و کیفیت آموزش در تاب آوری شهر است. این متغیرها به عنوان عناصر کلیدی در پایداری و افزایش تاب آوری اقتصادی و اجتماعی شهر شناخته شده اند.