پژوهش حاضر با هدف الگوی عوامل موثر بر رعایت اخلاق پژوهش به عنوان یکی از مولفه های دانشگاه اخلاق گرا با رویکرد سنتزپژوهشی انجام شد. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی جامعه آماری این تحقیق، همه مطالعات داخلی و خارجی انجام شده در بین سالهای 1385 الی 1403 است. در این راستا 78 اسناد و مقالات مرتبط با موضوع موردنظر ارزیابی و درنهایت 22 پژوهش به صورت هدفمند انتخاب شد و با تحلیل محتوا و ترکیب ادبیات مربوط، درمجموع 60 کد محوری و 10 مقوله کلی طی فرایند ترکیب نظام مند متون شناسایی و مورد تحلیل قرار گرفت و اعتبار آن از طریق آزمون کاپای کوهن تأیید گردید. نتایج یافته ها نشان داد که عوامل فردی ( شخصیت اخلاقی پژوهشگر، صداقت پژوهشگر، باورهای دینی پژوهشگر وتامین مالی پژوهشگر) عوامل درون دانشگاهی(حمایت، سازوکار قانونی و عوامل اداری آموزشی) و عوامل برون دانشگاهی(فرهنگ سازی، حاکمیت ارزش ها و تدوین سیاست های تعاملی پژوهش) در ارتقای اخلاق پژوهش در دانشگاه اخلاق گرا تاثیر گذار است.

پیروان نظریه امر الهی، اخلاق را به طور کامل وابسته به دین دانسته و ورای امر و نهی الهی، معنا و واقعیتی برای آن قایل نیستند. در مقابل، پیروان اخلاق سکولار، اخلاق را مقدم بر دین و حاکم بر آن می دانند و دست کم برای ارزش های اخلاقی معنا و واقعیتی مستقل قایل اند. در این میان برخی از نظریه پردازان اندیشه اسلامی نیز، علی رغم انکار نظریه امر الهی، به اخلاق دینی قایل بوده و دین را مشتمل بر اخلاق می دانند. نظریه مختار آن است که اخلاق عین دین و دین عین اخلاق است و با وجود نادرستی نظریه امر الهی، قرایتی از اخلاق دینی وجود دارد که در تمام وجوه معناشناختی، هستی شناختی، معرفت شناختی و روان شناختی برتر از اخلاق سکولار است.

در این مقاله سعی شده که نسبت بین اخلاق لویناس و اخلاق کانت در قالب تفاوت ها و تشابه های موجود بین اخلاق این دو متفکر مورد بررسی قرار گیرد. این مقاله دو بخش دارد. در بخش اول به وجوه اشتراک اندیشه اخلاقی لویناس و کانت تحت عنوان «تقدم عقل عملی» و «احترام به شان انسانی» مورد بررسی قرار گرفته و نشان داده شده که فلسفه لویناس و کانت حامل روح اخلاقی مشترکی اند. این روح در نظام فلسفی هردو حضور دارد. در بخش دوم به وجوه افتراق اشاره شده که از جمله آنها می توان به خودآیینی اخلاق کانت در مقابل دیگرآیینی اخلاق لویناس اشاره نمود. علاوه بر این در اخلاق لویناس احساس و عاطفه جایگزین عقل کانتی می شود. همچنین سوژه اخلاقی کانت ماهیتا غیر از سوژه اخلاقی لویناس است. سوژه کانتی سوژه خودآیین و مختار و عقلانی است و سوژه لویناس در وهله اول در برابر دیگری و چهره او مسوول است. بنابراین می توان گفت که هم لویناس و هم کانت در نظام فلسفی خود یک رسالت بزرگ را برعهده دارند و آن رسالت اخلاقی است.

مقدمه و هدف: اخلاق پزشکی قلمروی است که چهار حوزه مهم، یعنی: فلسفه، پزشکی، فقه و حقوق در آن باید مدنظر قرارگیرد. هدف اخلاق پزشکی، حل دشواری های اخلاقی خاص است که به واسطه عمل پزشکی و تحقیق های زیست شناسی به وجودمی آید. پرداختن به اخلاق پزشکی به تحلیل مفاهیم اخلاقی و تدوین نظامی بر اساس آن نیاز جدی دارد؛ برای نیل به این هدف، شناخت مبانی و فلسفه اخلاق، قدم اساسی و اولیه است. پزشکان، با توجه به اینکه نه فیلسوف اند و نه دین شناس یا حقوقدان، به شناخت و آشنایی دقیق با بحث های فلسفی و دین شناختی مسایل اخلاقی نیازدارندتاتصمیم گیری های آنها بر مبنای پایه های درستی صورت گیرد. کمبود چنین مباحثی در اخلاق پزشکی، دلیل اصلی نگارش این مقاله است.نتیجه گیری: در این مقاله با مرور منابع معتبر، مبانی و فلسفه اخلاق بررسی و تلاش شده به سوال های زیر پاسخ داده شد.-1 تعریف مفاهیم اخلاقی چیست؟؛ 2- منشا پیدایش احکام و دستورهای اخلاقی چیست؟؛ 3- مفهوم خوب و بد یا حسن و قبح چیست؟؛ 4- اصل در جملات اخلاقی انشا است یا اخبار؟ به عبارت دیگر، گزاره های اخلاقی جعل می شوند یا کشف؟؛ 5- معیار فعل اخلاقی، وظیفه، غایت و نتیجه، سود و منفعت، تمجید دیگران، لذت، فضیلت و یا ... است؟؛ 6- عناصر ارزشمند در عملی اخلاقی کدامند؟؛ 7- شرایط مسوولیت اخلاقی چیست؟، 8- رابطه اخلاق باحوزه های مرتبط چیست؟ 9- روش مطلوب اخلاقی کدامست؟ 10- هدف اخلاق چیست؟ و در انتهابه مبنای اخلاق پزشکی ازدیدنویسندگان مقاله بطورمختصراشاره شده است.

توده افراد در قضاوت های اخلاقی خود از ساز و کاری پیروی می کنند که تا حد زیادی با قواعدی که فیلسوفان اخلاق بیان می کنند متفاوت است، چیزی که ما آن را اخلاق عامیانه می نامیم. توده افراد هنگام قضاوت اخلاقی، بیش از همه به مقدورات اخلاقی انسان توجه دارند و از هیچ کس انتظار اخلاقی زیستن کامل را ندارند. توده افراد پیشاپیش مفروض می دارند که اخلاقی زیستن کامل مطلوبی است فراتر از مقدورات اخلاقی آدمی. این فرض ناگفته و نانوشته بنیاد کنش های اخلاقی توده افراد را تشکیل می دهد. در مقابل، به نظر می رسد نظام های اخلاقی برآمده از اندیشه فلاسفه اخلاق به طور پیشینی شکل گرفته اند و با درنظر داشتن یک انسان اخلاقی آرمانی، از انسان ها انتظار دارند که به چنان جایگاهی دست یابند. این پیش فرض به ارائه نظریه هایی در قلمرو فرااخلاق و اخلاق هنجاری منجر می شود که با تعیین معیارهای بسیار سخت گیرانه که با زیست عملی کمتر کسی مطابقت دارد، انسان ها را از زیستن در مطابقت کامل با چنان معیارهایی ناامید می سازند. به نظر می رسد که ضروری است فیلسوفان اخلاق مسیر خود را یکسره تغییر دهند و نظرورزی خود را در درجه نخست با عطف نظر به مقدورات اخلاقی انسان ها آغاز نمایند. در این مقاله نشان داده شده است که نظرورزی سهل گیرانه در قلمرو اخلاق سطح اخلاقی بودن کل جامعه را بیشتر افزایش می دهد تا نظرورزی های سخت گیرانه. بنیاد این تغییر رویکرد به اخلاق بر پیوندی استوار است که ضرورتا میان روانشناسی اخلاق و فلسفه اخلاق وجود دارد، پیوندی که با پیشرفت علوم، بیشتر مورد توجه و التفات فلاسفه اخلاق قرار می گیرد. البته این ایده ای است خام و اولیه که طبیعتا با ایرادات و خلاءهایی مواجه است.

زمینه و هدف: در سال های اخیر اخلاق مراقبت یکی از رویکردهای مورد توجه رشته ی پرستاری است که توسط نظریه پردازان اخلاق پرستاری مورد بحث و بسط قرار گرفته است. هدف از این مقاله معرفی پیشینه ی تاریخی این رویکرد و ورود آن در پرستاری است.روش بررسی: برای تالیف این مقاله مروری جامع با استفاده از شبکه ی جهان گستر با کلیدواژه های اخلاق مراقبت، اخلاق فمینیستی، مراقبت اخلاقی، اخلاق پرستاری و رویکردهای فلسفی اخلاق پزشکی بدون محدودیت زمانی در پایگاه های ایرانی و بین المللی انجام شد. مقالات مرتبط انتخاب شده و بر اساس اهداف مطالعه این مقاله تدوین شد.یافته ها: با توجه به مطالب و مقالات به دست آمده مقاله به بخش های مقدمه، مقدمه ای بر تاریخ اخلاق در حرفه های مراقبت سلامتی، نظریه ی اخلاق مراقبت و اخلاق مراقبت در پرستاری تقسیم شد. در اصل مقاله هر قسمت به تفصیل توضیح داده شده است. مراقبت و به صورت احساس نگرانی و همدلی برای دیگران و داشتن تعهد به آن ها تعریف می شود. اخلاق مراقبت نظریه ای بود که از حرکات فمینیستی شروع شد و بر فعل مراقبت به عنوان یک فضیلت زنانه به عنوان رویکردی برای داشتن تعهد اخلاقی به دیگران یاد می کند. اخلاق مراقبت بر خلاف اخلاق وظیفه گرا و پیامدگرا، جزیی نگر، متن محور، عینی، درگیر و مبتنی بر عواطف است. در سال های اخیر به دلیل اهمیت مفهوم مراقبت در پرستاری، اخلاق مراقبت به عنوان یک رویکرد اخلاقی مورد نیاز برای پرستاری مورد توجه بسیار قرار گرفته است. مقاله به بررسی دانش کنونی و مسیر رو به جلوی توسعه ی اخلاق مراقبت در پرستاری می پردازد.نتیجه گیری: در حال حاضر نظریه پردازان اخلاق در پرستاری رویکرد اخلاق مراقبت را به عنوان رویکرد غالب اخلاقی برای پرستاری قبول نکرده اند اما به جهت کمک به استقلال حرفه ای، لزوم توجه به آن به عنوان متممی برای رویکرد غالب کنونی را مورد بحث قرار داده اند.

در این مقال، برآنیم که اخلاق محض یا به تعبیری فلسفه اخلاق را از دیدگاه یکی از متفکران بزرگ مغرب زمین به نام ایمانوئل کانت مورد بررسی قرار دهیم. از نظر کانت، علم، معرفتی است که واجد قضایای تالیفی پیشینی است. هر معرفتی که عاری از آنها باشد، شایسته علم نیست. احکام تالیفی پیشینی، احکام کلی و ضروری هستند که مبنای علوم قرار می گیرند. از این رو اخلاق نیز به عنوان یک علم، واجد احکام تالیفی پیشینی است. مانند: ما باید راست بگوییم. «باید»، هیچ گاه از تجربه ناشی نمی شود؛ یعنی از «هست» نمی توان «باید» را نتیجه گرفت. کانت می گوید: علم و معرفت بطور کلی از دو چیز یعنی ماده و صورت تشکیل می شود. ماده آن از خارج وارد ذهن می شود و صورت را ذهن از پیش خود عرضه می کند و به واسطه همین صورتهای ذهنی است که انسان می تواند قوانین کلی و ضروری در هر علمی را توجیه کند. به نظر او معرفت عقلی یا مادی است یا صوری. معرفت صوری را منطق صوری یا استعلایی می گویند. معرفت مادی که در باره موضوعی بحث می کند. بر دو قسم است: طبیعیات یا فلسفه طبیعی و اخلاق یا فلسفه اخلاق. علم طبیعی و علم اخلاق هر دو یک جنبه تجربی و یک جنبه پیشینی دارند. جنبه پیشینی اخلاق را اخلاق محض یا فلسفه اخلاق می گویند. از دیدگاه کانت، وظیفه فلسفه اخلاق، توجیه احکام کلی و ضروری اخلاقی است. به بیان دیگر وظیفه فلسفه اخلاق این است که عناصر پیشینی را از عناصر تجربی متمایز ساخته و بررسی کند که چه توجیهی برای قبول عناصر پیشینی داریم. یعنی چگونه قادریم، به اصولی از رفتار که برای همه انسانها الزام آور است، دست یابیم. کانت قواعدی را ارائه می دهد که از طریق آنها می توان اصول کلی و ضروری اخلاقی را تشخیص داد.

در فلسفه و کلام اسلامی واژه اعتباری کاربرد پردامنه ای دارد. ظاهرا جز شهاب الدین سهروردی (از متقدمان ) و محمدحسین طباطبایی (از متاخران )، کسی فصلی مستقل در تبیین اعتباریات و چگونگی تمایز آن ها با دیگر مفاهیم نگشوده است. در مقاله حاضر، ذیل عنوان اعتباریات، فلسفه اخلاق طباطبایی به بحث گذاشته شده و از سه منظر وجود شناختی، دلالت شناختی و معرفت شناختی بررسی شده است. در نهایت نیز برای درک بهتر موضع طباطبایی، اشتراک و افتراق فلسفه اخلاق وی با فلسفه اخلاق لودیگ ویتگنشتاین طرح شده است.