این پژوهش با هدف شناسایی رویکرد مطبوعات محلی به نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری به تحلیل محتوای اخبار و مطالب انتخاباتی نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری در نه روزنامه محلی فجر آذربایجان (استان آذربایجان شرقی)، نسل فردا (استان اصفهان)، سبحان (استان فارس)، زمان (استان تهران)، نیم نگاه (استان فارس)، مهد آزادی (استان آذربایجان شرقی)، گیلان امروز (استان گیلان)، بشیر مازندران (استان مازندران) و زاهدان (استان سیستان و بلوچستان) با سه گرایش سیاسی راست، میانه و چپ می پردازد. نمونه آماری این پژوهش ایام تبلیغات رسمی انتخابات ریاست جمهوری از 6 خردادماه 1384 تا 26 خردادماه 1384 (جز روزهای تعطیل) است. در 16 روز مورد بررسی، جمعا 1572 واحد تحلیل از نظر 24 مقوله مورد بررسی قرار گرفت. روش به کار رفته در این پژوهش «تحلیل محتوا» است. برای بررسی نحوه پوشش خبری در اخبار و مطالب انتخاباتی از نرم افزار Spss و آزمون کای اسکویر (خی دو) استفاده شد. در این پژوهش به بررسی 19 مقوله سبک مطلب، محور اصلی مطلب انتخاباتی، هدف مطلب، مهمترین موضوع مطلب، برنامه کاندیدا، نوع حمایت مطلب از کاندیدا، نوع رویکرد مطلب به کاندیدا، نحوه کارزار تبلیغاتی، نشانگاه مطلب، منشا مطلب، جهت گیری مطلب، میزان مطلب تولیدی، منبع مطلب، جغرافیای تحت پوشش، محل رویداد مطلب، تیتر در صفحه اول و محل قرار گرفتن عکس پرداخته شد. یافته های تحقیق نشان داد که در بین سه گرایش سیاسی روزنامه های مورد بررسی، تمامی مقوله ها، جز مقوله تیتر در صفحه اول، از تفاوت معناداری برخوردار بودند. مقوله نشانگاه مطلب به دلیل اینکه نسبت خانه های فراوانی مورد انتظار کمتر از 5، پس از ادغام نیز بیش از 25 درصد بود، مورد قضاوت قرار نگرفت. یافته های برخی مقوله ها عبارتند از: مهمترین موضوع مطلب با 27.6 درصد مربوط به دیدگاه و برنامه های کاندیدا و کم اهمیت ترین موضوع مطلب با 0.5 درصد مربوط به مسایل محلی، بیش ترین کاندیدا مطرح با 15.7 درصد مربوط به علی اکبر هاشمی رفسنجانی و کم ترین کاندیدا مطرح با 3.2 درصد مربوط به محسن مهرعلیزاده، 42.2 درصد رویکرد مطالب نسبت به کاندیدا احترام آمیز و 4.3 درصد اهانت آمیز، 32.6 درصد منشا مطلب مربوط به کاندیدا و 0.5 درصد مربوط به شهردار و مسوولان شهرداری بود.

زمامداری مطلوب از جمله آرمان های والای جامعه بشری است. سازوکار انتخابات، راهکار کارآمدی برای رسیدن به چنین غایتی محسوب شده است، اما باید منطبق بر شاخصه های منصفانه و عادلانه های اجتماعی، حاکمیت مردمی و حکومت قانونمند در این راستا شیوه تصدی قدرت، تضمین حقوق بنیادین شهروندان و نظارت کارآمد بر مقاله با هدف تحلیل نظارت کارآمد بر دهی به این پرسش است که در بستر حقوق عمومی نظارت کارآمد بر انتخابات در مراحل مختلف از نماید؟موضوع با رویکرد توصیفی- تحلیلی و با توسل به اصول و قواعد حاکم بر انتخابات منصفانه و رقابتی، شیوه مطلوب نظارت بر انتخابات در مراحل مختلف با استفاده از تجربه مفید برخی کشورها و اسناد معتبر انتخاباتی مورد بررسی دهد که به جهت مرتبط بودن انتخابات با ثبات سیاسی، امنیت و نظم عمومی، حقوق شهروندان، حاکمیت ملی و دولت قانونمند، فرایند تصدی قدرت باید تحت کنترل و نظارت کارآمدی قرار گیرد و به دلیل انسجام در برگزاری انتخابات، تضمین حقوق انتخاباتی و انتخابات منصفانه و رقابتی، کل فرایند انتخابات در مرحله قبل، حین و بعد از انتخابات مورد نظارت نهاد مستقل و بی طرف انتخاباتی با صلاحیت نظارتی عام قرار می گیرد.

نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری در ایران نقطه عطفی در نقش رسانه تلویزیون در تبلیغات انتخاباتی بود. به نظر می رسد مصاحبه ها و فیلم های تبلیغاتی نامزدهای انتخابات و مناظره های تلویزیونی میان چهره های سیاسی طرفدار آنها نقش بسیار مهمی در چگونگی برداشت بینندگان از هر یک از نامزدها داشت و در نهایت بر چگونگی رای دادن آنها تاثیرگذار بود. در این مقاله با بهره گیری از داده های چند پژوهش، از جمله یافته های به دست آمده از مصاحبه های کیفی که از سوی نویسنده در ماه های پس از پیروزی آقای احمدی نژاد با مردم صورت گرفت، نقش سیمای جمهوری اسلامی در شکل گیری رفتار رای دهی مردم مورد ارزیابی و تحلیل قرار گرفته است.نتایج به دست آمده نشان می دهد که تلویزیون، دست کم در انتخابات ریاست جمهوری نهم، اصلی ترین منبع کسب اطلاعات مردم درباره نامزدهای انتخابات بوده است.

با پیشرفت و توسعه فناوری های اطلاعاتی و ارتباطات و کاربرد گسترده آن در ارایه خدمات مفهوم دولت الکترونیکی رفته رفته مراحل تکاملی خود را طی می کند. از این رو، بکارگیری فناوری اطلاعات در انتخابات یکی از زمینه های تحقق دولت الکترونیکی است. مطالعه با هدف اصلی شناخت و دسته بندی پیش نیازهای استقرار انتخابات الکترونیکی در ایران پرداخته است. نتیجه تحلیل عاملی نشان داد که این پیش نیازها را می توان به پنج مقوله حاکمیت الکترونیکی، زیرساخت الکترونیکی، منابع انسانی، امنیتی و اعتمادسازی تقسیم بندی کرد. پیش نیاز حکومتی (با میانگین 3.9) و اعتماد سازی (با میانگین 1.6) به ترتیب بیشترین و کمترین نقش را در استقرار انتخابات الکترونیکی در کشور را دارند. در مجموع این عوامل حدود60 درصد از تغییرپذیری در استقرار انتخابات الکترونیکی را نشان می دهند. به عبارت دیگر، عوامل دیگری نیز در تحقق انتخابات الکترونیکی موثر هستند که در این پژوهش شناسایی نشده اند.

تاثیر همسایگی یکی از جستارهای جغرافیای انتخابات است که پیامد عوامل و زمینه های جغرافیایی را در رفتار رای دهندگان بررسی می کند و بر این گمان است که ساکنان یک محدوده سکونتگاهی عموما همانند یکدیگر بر اساس ویژگی و شناسه های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی شان، به فرد و یا جریانی که با آنان احساس همانندی می نمایند، رای می دهند. این تحقیق به دنبال بررسی این مساله است که آیا جستار همسایگی در فرهنگ سیاسی رای دهندگان ایرانی اثرگذار بوده است؟ بدین منظور مقاله حاضر آمارهای دور نخست نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران را انتخاب نموده و بر اساس روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از GIS به تحلیل داده و نقشه های تهیه شده پرداخته است. نتایج این پژوهش نشان می دهد که تاثیر همسایگی نقش مهمی در انتخابات ایران داشته است؛ به گونه ای که پیامد عوامل و زمینه های جغرافیایی موثر در رفتار رای دهندگان نواحی مختلف کشور باعث شده که رای گیری در ایران سرشتی محلی گرا و قومی بیابد. بنابراین چنین زمینه فرهنگی، یکی از بازدارنده های اساسی در کامیابی فرایند مردم سالاری بوده است.

انتخابات بعنوان یک رفتار سیاسی، مبین مرتبه ای از مشارکت سیاسی است که هر جامعه و هر فردی در جامعه بر اساس فهم سیاسی خود در محیط جغرافیایی جهت حمایت، اصلاح و تغییر در آن شرکت می کند و بخشی از اراده مردم را در اداره امور به حکومت واگذار می نماید. در این فرایند عوامل موثری از جمله عوامل جغرافیایی دخیل هستند. براین اساس جغرافیای انتخابات مطرح می شود. جغرافیای انتخابات از مباحث نو در علم جغرافیا در ایران است و با شناخت دقیق تر نواحی انتخاباتی به بررسی عوامل مختلف موثر در نتایج انتخابات از جمله عوامل موثر بر رفتار رای دهندگان می پردازد. این عوامل در زمانها و مکانهای مختلف، تاثیرات متفاوتی بر نتایج انتخابات باقی می گذارد. بررسی و شناسایی این عوامل هم برای حاکمان سیاسی کشور و هم برای احزاب و گروههای سیاسی مفید خواهد بود و می توانند در برنامه ریزی های آینده انتخاباتی از نتایج آن استفاده کنند. تحقیق حاضر ابتدا به بررسی برخی عوامل موثر بر رفتار انتخاباتی مردم ایران پرداخته و سپس به تحلیل رفتار انتخاباتی مردم حوزه انتخابیه نوشهر و چالوس در دوره هشتم مجلس شورای اسلامی می پردازد. ارزیابی این رفتار با این هدف صورت می گیرد که تاثیر متغیرهای مختلف موثر در انتخابات، از جمله نقش احزاب، شخصیتهای محلی، مشخصات تحصیلاتی و سوابق کاری کاندیدا و ... مشخص شود.

انتخابات مجلس بررسی نهایی قانون اساسی با حوزه های انتخابیه استانی انجام شد و انتخابات مجلس خبرگان رهبری به شیوه استانی است. برگزاری انتخابات مجلس شورای اسلامی در حوزه های انتخابیه استانی می تواند از یک سوی با مزایایی مانند پرداختن بهتر نمایندگان به وظایف ملی، تقویت نقش شوراهای محلی، گسترش فرهنگ و اندیشه حزبی و کاهش درگیری های قومی و قبیله ای و از دیگر سوی با معایبی مانند کاهش مشارکت مردم در انتخابات، افزایش شکاف و تنش های اجتماعی، بی پاسخ ماندن خواسته های مردم و افزایش هزینه های انتخابات همراه باشد. به منظور رویارویی با حداکثر مزایا و حداقل معایب استانی شدن انتخابات مجلس شورای اسلامی اجرای نظام انتخاباتی تلفیقی یک مرحله ای قابل پیشنهاد است. لذا می توان حوزه های انتخابیه تک کرسی برای انتخاب اشخاص و حوزه های انتخابیه استانی برای انتخاب فهرست ها ایجاد کرد. نظام اکثریت نسبی برای انتخاب نمایندگان در حوزه های انتخابیه تک کرسی و نظام تناسبی برای توزیع کرسی ها بین فهرست ها در حوزه های انتخابیه استانی پیشنهاد می گردند.

کاربرد نظریه برجسته سازی در پنجاه سالگی خود بسیار فراگیرتر از گذشته شده است و امروزه می توان آن را به دو شاخه اصلی برجسته سازی سنتی و مدرن تقسیم کرد. بر اساس نظریه برجسته سازی، احزاب سیاسی با بهره گیری از ابزار رسانه ای و بازاریابی سیاسی قادرند توجهات را به موضوعات مورد نظر خود معطوف سازند. برای مدت های طولانی، مفروضات اصلی نظریه برجسته سازی حول محور روزنامه ها و شبکه های رادیویی و تلویزیونی -به عنوان رسانه های جمعی فراگیر- تنظیم شده بود. با گسترش فناوری های ارتباطی و ظهور شبکه های اجتماعی، نقش تعیین کننده رسانه های سنتی در انتخابات به چالش کشیده شده است و امروزه احزاب سیاسی به منظور برجسته سازی مواضع و برنامه های خود به دنبال استفاده و حضور هرچه بیشتر در شبکه های اجتماعی هستند. در این راستا، پژوهش حاضر با بهره مندی از مباحث نظریه برجسته سازی و بررسی رفتار رسانه ای احزاب بریتانیایی در دو انتخابات عمومی 2015 و 2017، در صدد پاسخ به این پرسش بود که گرایش احزاب بریتانیا به استفاده از رسانه های مختلف در دو انتخابات مذکور چگونه بوده است. یافته های پژوهش، با تکیه بر یافته ها و نتایج مهمترین سازمان های آماری بریتانیا و جهان نشان داد که انتخابات عمومی 2015 و 2017 بریتانیا، به ترتیب نقطه عطف و نقطه اوجی در گرایش احزاب بریتانیایی به شبکه های اجتماعی به عنوان ابزار برجسته سازی در دوران مدرن بوده است. بر این اساس، به نظر می رسد شبکه های اجتماعی با پایان دادن به دهه ها سلطه روزنامه ها و شبکه های تلویزیونی، در حال مطرح شدن به عنوان رسانه های تعیین کننده در کارزارهای انتخاباتی هستند.

بلافاصله بعد از صدور فرمان مشروطیت، نظام نامه انتخاباتی به عنوان سازوکار و شیوه نامه چگونگی نخستین انتخابات مجلس شورای ملی تدوین و تصویب گشت. براساس این نظام نامه انتخابات صنفی و طبقاتی بود. صنفی بودن انتخابات با نقشی که طبقات مختلف در به ثمر رسیدن انقلاب مشروطیت ایفا کرده بودند ربط وثیقی داشت. با وجود انتقاداتی که به نظام نامه وارد بود، به عنوان نخستین تجربه در مسیر دموکراسی این نظام نامه راه مشارکت سیاسی را باز کرد. بعد از تهران، دومین شهری که به انتخابات دست زد، تبریز بود. نهادهای مردمی و مدنی تبریز عهده دار برگزاری این انتخابات شدند و با وجود برخی اشکالات و ابهامات، انتخابات اولین دوره مجلس شورای ملی در آذربایجان، تجربه قابل دفاع، پیشروانه و راهگشایی در تحقق مشارکت عمومی وحق تعیین سرنوشت سیاسی و اجتماعی تلقی می شود. این پژوهش، نظام نامه انتخابات و جریان انتخابات آذربایجان را به عنوان مسیله ای محوری در تجربه ی نخستین دموکراسی در ایران و آذربایجان با اتکا به منابع اصیل مورد بررسی قرار داده است.