مقاله مقاله نشریه

مشخصات مقاله

نشریه: صفه
سال:1389 | دوره:20 | شماره:50
صفحه شروع:51 | صفحه پایان:76

video

sound

نسخه انگلیسی

بازدید:

462

دانلود:

201

استناد:

اطلاعات مقاله نشریه

عنوان

طرح فرضی «ربع» و «شهرستان» رشیدی

صفحات

 صفحه شروع 51 | صفحه پایان 76

چکیده

 با ورود اسلام به ایران, تمدن ایرانی در بسیاری از زمینه ها, از جمله معماری و شهرسازی, از این آیین جدید تاثیر پذیرفت. مطابق با این تحولات, ساختار پیشین شهر ایرانی, ساختاری ایرانی – اسلامی شد. آگاهی از این ساختار برای شناخت پیشینه ایرانیان در زمینه شهرسازی و معماری ضروری و مقدمه ای است برای رسیدن به طرح معماری و شهرسازی شایسته ایرانیان.متاسفانه به سبب وقوع حوادث طبیعی و غیر طبیعی بسیار در طول زمان, دسترس به این ثروت ها و مطالعه مستقیم آنها در بسیاری از موارد به راحتی میسر نیست. از این رو, برای بررسی این شهرها و بازسازی تصویر آنها در ذهن, ناگزیر باید به منابع مکتوب هر دوره رجوع کرد؛ کتاب ها و نسخ و متون ارزشمندی که می توان تاریخ گم شده معماری و شهرسازی را از لابه لای سطور آنها به دست آورد.این نوشتار به بررسی طرح فرضی یکی از شهرهای تاریخی مهم به نام ربع رشیدی اختصاص دارد. ربع رشیدی به لحاظ جامعیت, مهم ترین اثر شهری دوره ایلخانان است. این شهر با مرکزیت یافتن فضاهای دینی – آموزشی شکل گرفت که الگوی شهرسازی عصر ایلخانان بود. مهم ترین منبع و مرجع مستند درباره این شهر «وقف نامه ربع رشیدی» است که نوشته بانی آن, خواجه رشید الدین فضل اله همدانی است. به مدد این متن ارزنده, علاوه بر آشنایی با جغرافیای شهری تبریز, نظام آب رسانی, باغ های شهر, اصطلاحات و لغات معماری اسلامی, و دیگر ویژگی های شهری مربوط به آن زمان, می توانیم به طرحی کلی از این شهر و ساختار و سازمان فضایی آن دست یابیم.ربع رشیدی شامل دو قسمت کلی «ربع» و «شهرستان» بود و با یک طرح شطرنجی از پیش اندیشیده و ساختار هندسی منظم, از چهار دروازه به بیرون راه داشت. چهارچوب آن را دو محور عمود بر هم منتهی به دورازه ها تشکیل می داد. یکی از این محورها بازار و دیگری ممری بود که به ربع می رسید. همچنین علاوه بر باروی شهر, باغ های اطراف آن را به شکل باغ شهری در آورده و حدود خارجی اش را محصور کرده بودند.

استنادها

  • ثبت نشده است.
  • ارجاعات

    مقالات مرتبط نشریه ای

    مقالات مرتبط همایشی

  • ثبت نشده است.
  • طرح های مرتبط

  • ثبت نشده است.
  • کارگاه های پیشنهادی

  • ثبت نشده است.
  • کارگاه های پیشنهادی