مقاله مقاله نشریه

مشخصات مقاله

نشریه: مجله جامعه شناسی ایران | سال:1388 | دوره:10 | شماره:1 | صفحه شروع:29 | صفحه پایان:63

video

sound

نسخه انگلیسی

بازدید:

680

دانلود:

177

استناد:

اطلاعات مقاله نشریه

عنوان

بررسی روند تحول و موانع ساختاری توسعه سیاسی در ایران (1304-1382)

صفحات

 صفحه شروع 29 | صفحه پایان 63

چکیده

 هدف مقاله حاضر پاسخ به این پرسش هاست که اولا, توسعه سیاسی در مفهوم توسعه مشارکت و رقابت سیاسی, در دوره پس از روی کار آمدن رضاشاه تاکنون (1382-1304)-طی شش مقطع زمانی متوالی-چه روندی را در ایران طی کرده و چه فراز و فرودی را پشت سر گذاشته است؟ و ثانیا, در این مدت نسبتا طولانی, توسعه سیاسی در کشور با چه موانع و چالش های جدی مواجه بوده است؟ برای پاسخ به این پرسش ها, که در حوزه جامعه شناسی سیاسی مطرح است, از نظریه های چاندوک, مور, هانتینگتون, اسکاچپول, و لوسیانی در باب ضعف جامعه مدنی و حاکمیت دولت تحصیلدار-به عنوان موانع و چالش های جدی توسعه سیاسی-بهره گرفتیم و نهایتا این فرضیه مطرح گردید که هر چه تمرکز و اتکا انحصاری دولت بر درآمد نفت, بیشتر و بنیه جامعه مدنی ضعیف تر باشد, احتمال تحقق توسعه سیاسی در جامعه, کمتر می شود. بررسی و آزمون این فرضیه به کمک اسناد و مدارک متعتبر تاریخی و شواهد و قران آماری دقیق نشان داد در هر دوره ای که دولت, خصلت تحصیلدار پیدا کرده و مستقل و بی نیاز از مالیات مردم گشته و از تمرکز قدرت برخوردار گردیده, عرصه را برای مشارکت و رقابت سیاسی تنگ تر کرده و مانع استقرار توسعه سیاسی شده است. بر عکس, هرگاه قدری از خصلت و ظرفیت تحصیلداری دولت کاسته شده و یا دولت, ضعیف و دچار بحران مالی گردیده, به سمت مالیت ستانی از مردم گرایش یافته و نتیجتا, فرصت مغتنمی برای رشد و بالندگی جامعه مدنی و توسعه سیاسی در کشور فراهم شده است. به این ترتیب, ملاحظه می شود توسعه سیاسی در ایران معاصر, به سبب وجود موانع ساختاری مورد اشاره, روندی ناهموار و زیگزاگی داشته و در ادوار شش گانه مورد بحث, متناوبا دچار قبض و بسط گردیده است.

استنادها

  • ثبت نشده است.
  • ارجاعات

    مقالات مرتبط نشریه ای

    مقالات مرتبط همایشی

  • ثبت نشده است.
  • طرح های مرتبط

  • ثبت نشده است.





  • تبلیغات

    مرکز اطلاعات علمی SID
    مرکز اطلاعات علمی SID
    مرکز اطلاعات علمی SID
    مرکز اطلاعات علمی SID
    مرکز اطلاعات علمی SID
    مرکز اطلاعات علمی SID
    مرکز اطلاعات علمی SID
    مرکز اطلاعات علمی SID