مقاله مقاله نشریه

مشخصات مقاله

نشریه: تاریخ
سال:1386 | دوره:2 | شماره:6
صفحه شروع:119 | صفحه پایان:135

video

sound

نسخه انگلیسی

بازدید:

228

دانلود:

321

استناد:

اطلاعات مقاله نشریه

عنوان

سیدجمال الدین اسدآبادی و نظریه جنبش توده ای

نویسنده

فلاح توتکار حجت

صفحات

 صفحه شروع 119 | صفحه پایان 135

چکیده

 نوشتار حاضر به دیدگاه های سیدجمال الدین اسدآبادی در باب چگونگی تغییر در ساخت قدرت قاجاری می پردازد. سید جمال چون دیگر روشنفکران ایرانی در آغاز به دنبال اندیشه اصلاح از بالا بود. اما از طریق ارتباط نزدیک بادربار ناصرالدین شاه به تدریج به این باور رسید که اندیشه اصلاح از بالا نتیجه بخش نیست. تجربه او در کشورهای اسلامی نیز این باور جدید او را تایید می کرد. تبعید سیدجمال از ایران در 1308 ه‍.ق زمینه ای بوجود آورد تا او اندیشه تغییر ساخت قدرت قاجاری را بر بنیاد جنبش توده ای طرح و پیگیری کند. مکتوب او به میرزای شیرازی و علمای ایران, نمودار چنین باوری است. سید جمال بر این باور بود که برای تحقق تغییر ساخت قدرت مطلقه بر بنیاد جنبش توده ای, باید از نفوذ علما و قدرت تاثیرگذار کلام آنها استفاده کرد. او نه تنها در خیزش تنباکو به عنوان نخستین نمود جنبش توده ای ایرانی نقش داشت بلکه از آن جنبش به عنوان تجربه ای موفق در تایید دیدگاه های خود می نگریست, از این رو از علما می خواست مبارزه را تا نهایت خود که عزل شاه و تغییر در ساخت خودکامه است, ادامه دهند. او باوری به مشی ترور فردی نداشت, بلکه معتقد بود که نخبگان ایرانی به جای «قلع و قمع اشخاص» باید اهتمام خود را در بیداری توده ای بگذارند و بر بنیاد جنبش توده ای به سرنگونی حکومت های مستبده بکوشند. 

استنادها

  • ثبت نشده است.
  • ارجاعات

  • ثبت نشده است.
  • مقالات مرتبط نشریه ای

    مقالات مرتبط همایشی

  • ثبت نشده است.
  • طرح های مرتبط

  • ثبت نشده است.
  • کارگاه های پیشنهادی