Start: 2/3/2023 5:44:20 PMEnd: 2/3/2023 5:44:21 PM >> 662

video

sound

نسخه انگلیسی

بازدید:

205

دانلود:

48

استناد:

اطلاعات مقاله نشریه

عنوان

عنوان فارسی: الحاد ابن راوندی؛ اتهام یا واقعیت بررسی انتقادی آثار الحادی ابن راوندی (عنوان عربی: الحاد ابن الراوندی، حقیقة ام اتهام دراسة نقدیة فی المؤلفات الالحادیة لابن الراوندی)

صفحات

 صفحه شروع 119 | صفحه پایان 144

چکیده

 چکیده فارسی:ابن راوندی مشهورترین متکلم از جریان معتزلیان شیعه شده در سده سوم هجری است که با رویگرداندن از اعتزال مذهب امامیه را پذیرفت و در کنار نقد اندیشه های اعتزال به دفاع و تبیین از آموزه های امامیه پرداخت. معتزلیان هموار این تغییر مذهب را انکار و تهمت های فراوانی به او زده اند. الحاد مشهورترین اتهامی است که معتزلیان مطرح کرده و یکی از پایه های این اتهام آثار است که معتزلیان بر این باورند که ملحدانه نگارش یافته است. سوال اصلی این است که آیا می توان بر سخن معتزلیان اعتماد و این آثار را الحادی و ابن راوندی را متکلمی ملحد دانست؟ فرضیه مطرح این است که احتمالا ابن راوندی این آثار را در نقد اندیشه های توحیدی و عدلی اعتزال نگاشته و همین زاویه داشتن با مواضع معتزلیان زمینه این اتهام را فراهم کرده است. هم از این روست که معتزلیان, در راستای تخریب ابن راوندی, آنان را ملحدانه تصویرسازی کرده و یکی از ادله مدعای خود مطرح کرده اند. با بررسی گزارش های مربوط به هر کدام از این آثار, که در متون کلامی, رجالی و فهرستی بر جای مانده این نتیجه به دست آمد که این آثار اکثرا در نقد اندیشه های معتزلی یا با رویکرد فیلسوفانه نگارش یافته که با نظام معرفتی معتزلیان همانگ نبوده است. در دسته ای دیگر از این آثار نیز ابن راوندی نظرات مخالفان را در کنار نظرات موافق آورده و همین باعث سوء استفاده معتزلیان شده که آراء مخالفان را نظرات خود وی معرفی کرده و روش او را پوششی برای بیان اندیشه های کفرآمیزش معرفی کرده اند. چکیده عربی:یعد ابن الراوندی من اشهر المتکلمین المنتمین الی تیار المعتزلة المتشیعین فی القرن الثالث الهجری, حیث قام بترک الاعتزال واختار المذهب الامامی, وبدأ بنقد الفکر الاعتزالی, والدفاع عن عقائد الامامیة وتوضیحها. وقد انکر المعتزلة دائما هذا التغییر للمذهب, فکالوا لابن الراوندی مختلف التهم. وقد کان الالحاد من اهم هذه الاتهامات, وکانت المؤلفات من اهم ذرائع هذا الاتهام, حیث انها - حسب الرؤیة المعتزلیة - قد کتبت بروح الحادیة. والسؤال الرئیسی هو: هل یمکن التعویل علی ما قاله المعتزلة, واعتبار تلک المؤلفات الحادیة, وبالتالی سیکون ابن الراوندی متکلما ملحدا؟ والفرضیة التی ننوی طرحها هی انه من المحتمل ان ابن الراوندی قد کتب هذه الکتب فی سبیل نقد الافکار التوحیدیة والعدلیة للمعتزلة, وان هذا الاختلاف مع افکار المعتزلة قد وفر الارضیة الملائمة لاطلاق هذا الاتهام. کما یمکن ان یعود سبب ذلک الی ان المعتزلة قاموا بتصویر تلک المؤلفات علی انها الحادیة, وذلک فی سبیل تشویه صورة ابن الراوندی, واثبات دعواهم فی حقه. وبعد دراسة ما تبقی من تلک المؤلفات, وما نقل عنها فی کتب الکلام, والرجال, والفهارس, سیتضح ان معظم تلک المؤلفات قد تم تألیفها فی سبیل نقد الفکر الاعتزالی او انها کتبت بروح فلسفیة, الروح التی لم تکن ملائمة للنظام المعرفی للمعتزلة. وفی قسم من تلک المؤلفات قام ابن الراوندی بخلط آراء المخالفین مع آراء الموافقین, الامر الذی تم استغلاله من قبل المعتزلة, فنسبوا تلک الآراء المخالفة الیه, واعتبروا ان طریقة کتابته وسیلة للتغطیة علی أفکاره الالحادیة.

استنادها

  • ثبت نشده است.
  • ارجاعات

  • ثبت نشده است.
  • مقالات مرتبط نشریه ای

    مقالات مرتبط همایشی

  • ثبت نشده است.
  • طرح های مرتبط

  • ثبت نشده است.
  • کارگاه های پیشنهادی

    استناددهی