مقاله مقاله نشریه

مشخصات مقاله

نشریه: اندیشه نوین دینی
سال:1395 | دوره:12 | شماره:45
صفحه شروع:89 | صفحه پایان:110

video

sound

نسخه انگلیسی

بازدید:

190

دانلود:

82

استناد:

اطلاعات مقاله نشریه

عنوان

عنوان فارسی: چیستی و چرایی تاویل نصوص دینی از منظر غزالی (عنوان عربی: طبیعة ودواعی تأویل النصوص الدینیة من وجهة نظر الغزالی)

نویسنده

رجبی ابوذر

صفحات

 صفحه شروع 89 | صفحه پایان 110

کلیدواژه

باطن (کلیدواژه عربی: التأویلQ1
الباطن)Q1

چکیده

 چکیده فارسی:فهم درست منابع و نصوص دینی, دغدغه اساسی و همیشگی پژوهشگران اسلامی بوده و هست و از گذشته تا کنون, آنها روش های خاصی را برای فهم صحیح نصوص دینی به کار برده اند. یکی از روش های مهم در این زمینه, «تاویل» است. غزالی در دو دوره فکری خود, دو گونه مواجهه با مساله تاویل دارد. در دوره اول, مانند غالب متفکران اسلامی, تاویل را ناظر به معنای بعید از لفظ می داند و صرفا آیات متشابه را تاویل پذیر می شمارد؛ اما او در دوره پایانی عمر خویش, با پذیرش رویکرد عرفانی, تاویل را ناظر به امر حقیقی و خارجی پنداشته, همه آیات قرآن, اعم از محکم و متشابه, را تاویل پذیر می داند. در روش شناسی فهم متن از منظر غزالی متاخر, به این نکته پی می بریم که او با ارائه روی آوردی خاص در تاویل توانسته است الگوی نوینی ارائه دهد تا دیگران نیز براساس آن بتوانند در این مسیر گام بردارند و به فهم روشمند از نصوص دینی نائل آیند. از الگوی پژوهشی او در فهم متن, متفکرانی مانند ابن عربی, ملاصدرا و فیض کاشانی بهره برده اند. در این تحقیق, علاوه بر تبیین الگوی یادشده با رویکرد تحلیلی, به ضرورت, اهمیت و چرایی به کارگیری این روش از منظر غزالی پرداخته می شود. چکیده عربی:کان ولا زال الفهم الصحیح للمصادر والنصوص الدینیة, هاجساً أساسیاً ودائماً لدی الباحثین الإسلامیین, وکانوا منذ الماضی الی الوقت الراهن یتّبعون مناهج خاصة من أجل التوصّل الی فهم صحیح للنصوص الدینیة. ومن المناهج المهمة فی هذا المجال «التأویل». وقد اتخذ الغزالی فی دوریه الفکریین, موقفین من مسألة التأویل. فی الدور الأوّل, ذهب الی ما ذهب الیه معظم المفکرین الإسلامیین, فی القول إن التأویل یشیر الی معنی بعید عن اللفظ, وإن الآیات المتشابهة هی التی تقبل التأویل فحسب؛ غیر أنه فی الدور الأخیر من حیاته, بعد تبنیه للإتجاه العرفانی, صار یری أن التأویل یشیر الی أمر حقیقی وخارجی, وأن جمیع آیات القرآن, سواء کانت محکمة أو متشابهة, تقبل التأویل. فی ما یتعلّق بمنهجیة فهم النصّ فی الرأی المتأخر للغزالی, نفهم انه من خلال طرحه لمنهج لتوجّه خاص فی التأویل استطاع طرح نموذج جدید یمکن علی أساسه السیر علی هذا الطریق والتوصل الی فهم منهجی للنصوص الدینیة. وقد أخذ بمنهجه فی فهم النصّ مفکرون مثل ابن عربی, والملا صدرا, والفیض الکاشانی. تتناول هذه الدراسة ـ فضلاً عن تبیین النموذج المذکور ـ بمقاربة تحلیلیة, ضرورة, وأهمیة, ودواعی اعتماد هذا المنهج من وجهة نظر الغزالی.

استنادها

  • ثبت نشده است.
  • ارجاعات

  • ثبت نشده است.
  • مقالات مرتبط نشریه ای

    مقالات مرتبط همایشی

  • ثبت نشده است.
  • طرح های مرتبط

  • ثبت نشده است.
  • کارگاه های پیشنهادی

    کارگاه های پیشنهادی