مقاله مقاله نشریه

مشخصات مقاله

نشریه: مطالعات عرفانی | سال:1385 | دوره:- | شماره:4 | صفحه شروع:85 | صفحه پایان:114

video

sound

نسخه انگلیسی

بازدید:

369

دانلود:

113

استناد:

اطلاعات مقاله نشریه

عنوان

نقد و بررسی آرای علامه جعفری درباره وحدت وجود

صفحات

 صفحه شروع 85 | صفحه پایان 114

چکیده

 نظریه «وحدت شخصی وجود» عالی ترین مرتبه توحید نظری است. این نظریه, به رغم سابقه طولانی اش, در سنت ما تا پس از ابن عربی و قونوی صورتی نظام مند نیافته است. این نظریه در آثار ابن عربی با روشنی بیشتری نسبت به گذشتگان مطرح شد و شارحانی چون قونوی, کاشانی, قیصری, جامی, سید حیدر آملی و ابن ترکه اصفهانی آن را ورز دادند و به منزله نظریه ای در باب وجود مطرح کردند. ملاصدرا این نظریه را به حسن قبول تلقی کرد و بر اساس موازین حکمت به تبیین آن پرداخت و دو برهان بر اثبات آن اقامه کرد. این نظریه در واقع رای نهایی ملاصدراست و می توان نظریه وجود تشکیکی وجود را نسبت به آن نظریه ای متوسط تلقی کرد. پس از ملاصدرا, عارفان و حکیمانی چون آقا محمدرضا قمشه ای, سید احمد کربلایی, میرزا علی آقا قاضی, امام خمینی و علامه طباطبایی از معتقدان و مدافعان این نظریه بوده اند. بر حسب این نظریه, موجود و وجود حقیقی منحصر به ذات اقدس حق تعالی است و ما سوی اله جملگی شیونات و تجلیات و ظهورات آن وجود واحدند و اطلاق موجود بر مظاهر و مجالی کثیر آن, بالعرض و المجاز است. بنابراین, اولا, کثرات محسوس و معقول اموری پنداری محض نیستند و خارج از ذهن ما تحصل و تحقق دارند, نهایت آن که حقیقت آن ها عین وجود نیست, بلکه مظهر و مجلای وجودند؛ و ثانیا, هیچ یک از کثرات عالم کون حقیقتا وجود ندارند و لذا اسناد هم خدایی و حلول و اتحاد به اصحاب این نظریه کاملا نادرست است. با این همه, گروه های مختلفی به مخالفت با این نظریه پرداخته و آن را از همین دو جهت مورد نقد و انکار قرار داده اند. در این مقاله اظهارات مرحوم علامه جعفری که به استناد پاره ای از اقوال ملاصدرا در اسفار این نظریه را همه خدایی و مستلزم حلول یا اتحاد پنداشته است, مورد بررسی و تحلیل و نقد قرار می گیرد.

استنادها

  • ثبت نشده است.
  • ارجاعات

  • ثبت نشده است.
  • مقالات مرتبط نشریه ای

    مقالات مرتبط همایشی

  • ثبت نشده است.
  • طرح های مرتبط

  • ثبت نشده است.





  • تبلیغات

    مرکز اطلاعات علمی SID
    مرکز اطلاعات علمی SID
    مرکز اطلاعات علمی SID
    مرکز اطلاعات علمی SID
    مرکز اطلاعات علمی SID
    مرکز اطلاعات علمی SID
    مرکز اطلاعات علمی SID
    مرکز اطلاعات علمی SID