مشخصات نشــریه/اطلاعات دوره

حدیث پژوهی | سال:1391 | دوره:4 | شماره:8

نتایج جستجو

2558

نتیجه یافت شد

مرتبط ترین ها

اعمال فیلتر

به روزترین ها

اعمال فیلتر

پربازدید ترین ها

اعمال فیلتر

پر دانلودترین‌ها

اعمال فیلتر

پر استنادترین‌ها

اعمال فیلتر

تعداد صفحات

27

انتقال به صفحه

آرشیو

سال

دوره(شماره)

مشاهده شمارگان

مرکز اطلاعات علمی SID1
مرکز اطلاعات علمی SID
مرکز اطلاعات علمی SID
مرکز اطلاعات علمی SID
مرکز اطلاعات علمی SID
مرکز اطلاعات علمی SID
مرکز اطلاعات علمی SID
نشریه: 

حدیث پژوهی

اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1391
  • دوره: 

    4
  • شماره: 

    8
  • صفحه شروع: 

    111
  • صفحه پایان: 

    140
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    167
  • دانلود: 

    2370
چکیده: 

چکیده فارسی:تفسیر تسنیم از تفاسیر جامع معاصر با رویکردی همه سویه به قرآن کریم است که شخصیت اخلاقی و جامعیت علمی نگارنده آن، ضرورت توجه به این تفسیر منحصربه فرد را دو چندان کرده است. مفسر، ارائه تفسیر قرآنی محض را وجهه همت خود دانسته است. با این حال، در این تفسیر، روایات به شکل وسیعی به کار گرفته شده اند. رویکردهای خاص مفسر نسبت به روایات تفسیری و شیوه های نقد و تحلیل آن ها در دو حوزه نقل و نقد صدوری و محتوایی، موضوعی است که در این مقاله مورد بررسی قرار گرفته است. آیت اله جوادی آملی، رجوع به سخنان معصومان (ع) را فقط برای تقیید یا تخصیص اطلاق یا عموم آن و نیز برای برطرف شدن ابهام در تطبیق ضروری دانسته است نه در اصل مفهوم یابی، زیرا قرآن خود مبین خویش است و بررسی سندی و تحلیل محتوای احادیث بر مبنای معیارهای فقه الحدیث، از نکاتی است که در روش شناسی جنبه های روایی این تفسیر قابل توجه است.   چکیده عربی:إن تفسیر التسنیم باتجاهه الشامل إلی القرآن الکریم من التفاسیر الجامعة المعاصرة حیث زادت علی أهمیته و لزوم الاهتمام به شخصیة صاحبه خلقا و علما. فالمفسر و لوجعل تقدیم محض التفسیر القرآنی نصب أعینه، لکن للروایات استعمالا کثیرا فی تفسیره. والمقالة هذه تعالج اتجاهات المفسر الخاصة إلی الروایات و طرق نقدها و دراستها فی مجالی النقل و النقد صدورا و مضمونا. فالمستنبط أن آیة الله جوادی الآملی لایری الرجوع إلی کلام المعصومین (ع) ضروریا إلا للتقیید أو تخصیص الإطلاق أو عمومه، ثم لرفع الإبهام فی التطبیق، و لا للحصول علی المفهوم؛ إذ إن القرآن یبین نفسه بنفسه. ومما یجدر بالعنایة فی أسلوبیة روایات هذا التفسیر هو الدراسة السندیة و التحلیل المفهومی للأحادیث علی أساس معاییر فقه الحدیث.

آمار یکساله:  

بازدید 167

دانلود 2370 استناد 0 مرجع 2
نشریه: 

حدیث پژوهی

اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1391
  • دوره: 

    4
  • شماره: 

    8
  • صفحه شروع: 

    141
  • صفحه پایان: 

    166
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    382
  • دانلود: 

    554
چکیده: 

چکیده فارسی:روایات تحریف نما، ابهام در تاریخ تدوین قرآن کریم، وجود روایات تشبیه رخدادهای کلان امت اسلام به وقایع امت های پیشین و عدم یادکرد نام معصومین (ع) در الفاظ قرآن، مهم ترین عوامل پیدایش اذعان به تحریف قرآن به شمار می روند. از این میان، آنچه بیش از سایر عوامل قابل تامل، بررسی و نقد است وجود روایاتی - به ظاهر - دال بر تحریف قرآن است. در این زمینه، ده ها روایت از کتب گوناگون نقل شده و به امامان شیعه (ع) منتسب شده است. در میان مصادر روایات تحریف نما، تفسیر عیاشی اثر محمد بن مسعود عیاشی، دارای اهمیت فراوانی است.این پژوهش بر آن است تا فارغ از بررسی های انجام شده سندی و اسنادی، به بررسی متنی روایات مورد استفاده تحریف گرایان در کتاب یادشده بپردازد، پس گام نخست به استخراج تمامی این روایات - به ظاهر مرتبط با تحریف - که حدود 90 روایت است، از تفسیر عیاشی اختصاص یافته و در ادامه، محل نزاع در هر روایت تبیین شده و پس از نقد و بررسی دقیق و مستند، تک تک این روایات، دسته بندی نهایی شده است. شواهد درون متنی، سیاق روایات، قراین برون متنی و سخنان دانشمندان اسلامی، دستمایه این نقد و بررسی هاست.در سایه این تحقیق، میزان روایات یادشده که می توان ظاهرا دال بر تحریف به حساب آورد، معلوم شده و با توجه به بررسی شواهد و قراین مشخص می شود که ادعا و اتهام تحریف به مرحوم عیاشی ادعایی نادرست است.   چکیده عربی:إن الروایات المتظاهرة بالتحریف و الإبهام فی تاریخ کتابة القرآن الکریم و توافر روایات تشبه الوقائع الإسلامیة المهمة بالوقائع التی حدثت قبل الإسلام، ثم عدم ذکر أسماء المعصومین (ع) فی الفاظ الذکر الحکیم من أهم أسباب ظهور الإعتقاد بتحریف القرآن. غیر أن وجود الروایات التی تدل فی ظاهرها علی تحریف القرآن أکثر أهمیة من الأسباب الأخری و لا یمکن الأغماض عنها و عن دراستها. و فی هذا المجال یمکن الحصول علی عدد کثیر من هذه الروایات المنسوبة إلی أئمة الشیعة (ع) فی الکتب المختلفة، و منها تفسیر العیاشی لمحمد بن مسعود العیاشی، و هذا الکتاب ذو اهمیة کثیرة من بین مصادر الروایات المتظاهرة بالتحریف. لذلک یحاول الباحث - دون النظر إلی ما کتب حول سند هذه الروایات أو اسنادها - أن یقوم بدراسة نصیة لهذه الروایات الموجودة فی الکتاب المذکور، إذ أن دعاة التحریف یستفیدون منها.هذا و إن الباحث قام فی الخطوة الأولی باستخراج جمیع الروایات المعنیة الواردة فی الکتاب و قد بلغ عددها تسعین روایة، ثم قام بتبیین أسباب النقاش حول هذه الروایات، و بعد أن عالجها معالجة دقیقة رتبها ترتیبا خاصا. و قد انبعثت هذه الدراسة من شواهد داخل النص و قرائن خارجه و سیاق الروایات، و کلام العلماء الإسلامیة. و عرفنا فیما مضی مبلغ الروایات التی یدل ظاهرها علی التحریف و لاح لنا أن انتساب التحریف إلی المرحوم العیاشی و اتهامه کان فی غیر موقعه.

آمار یکساله:  

بازدید 382

دانلود 554 استناد 0 مرجع 1
نشریه: 

حدیث پژوهی

اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1391
  • دوره: 

    4
  • شماره: 

    8
  • صفحه شروع: 

    167
  • صفحه پایان: 

    186
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    105
  • دانلود: 

    96
چکیده: 

چکیده فارسی:در این نوشتار، شیوه حدیثی به عنوان یکی از شیوه های تحقیق در مطالعات قرآنی مورد توجه واقع شده و اعتبار روایات تفسیر مورد بررسی قرار گرفته است؛ نخست به سه شیوه فرعی در بررسی حدیثی یعنی تحقیق سندی، تحقیق محتوایی و بررسی جهت صدور، اشاره و در پی آن با طرح دیدگاه های مفسران و صاحب نظرانی همچون علامه طباطبایی و آیت اله معرفت، نظر آیت اله معرفت که تحقیق محتوایی در احادیث تفسیری را مقدم بر تحقیق سندی و صدوری می داند، مورد قبول واقع شده است. چنین می نماید که از نظر مرحوم معرفت، روایات پیامبر (ص) بر اساس آیه 44 سوره نحل و روایات اهل بیت (ع) بر اساس حدیث ثقلین در تفسیر دارای حجیت است و اعتبار روایات صحابه و تابعین در معانی لغوی و شان نزول و نقل روایات پیامبر (ص) با شرایطی پذیرفتنی است؛ وی، روایات تفسیری پس از تقسیم بندی به روایات خبر واحد، متواتر و احادیث محفوف به قراین، نوع دوم و سوم را دارای اعتبار می داند و در مورد روایات آحاد صحیح و موثق دیدگاه های مفسران و صاحب نظران را ذکر می کند، و در نهایت آن را نوعی علم عادی به شمار می آورد که در تفسیر معتبر است، اما روایات آحاد غیرموثق در تفسیر را معتبر نمی داند مگر آنکه این قبیل روایات با قرینه همراه شود.   چکیده عربی:أخذت هذه المقالة دراسة الأسلوب الحدیثی بصفته أحدا من أسالیب البحث فی المطالعات القرآنیة بعین الإعتبار، و تعرضت وثاقة الروایات التفسیریة فیها للدراسة و التحلیل. و فی الخطوة الأولی أشرنا إلی ثلاثة أسالیب غیر أصلیة فی دراسة الحدیث: تحقیق السند، تحقیق الفحوی، و تحقیق الصدور. و فی الخطوة التالیة طرحنا آراء المفسرین و المفکرین کالعلامة الطباطبائی و آیة الله معرفة، فأخذنا رأی آیة الله معرفة الذی یقدم تحقیق الفحوی علی تحقیق السند و تحقیق الصدور فی الأحادیث التفسیریة بعین القبول و الرضی.و یلوح من منظور المرحوم معرفة أن لروایات النبی (ص) فی التفسیر علی أساس الآیة 44 فی سورة النحل، و لروایات أهل البیت (ع) علی أساس حدیث الثقلین، حجیة و وثاقة. و یمکن قبول وثاقة روایات الصحابة و التابعین فی المعانی اللغویة و شأن النزول و نقل روایات النبی (ص) مع توافر شروط. و هو (ره) بعد تقسیم الروایات إلی الخبر الواحد و المتواتر و الأحادیث المحفوفة بالقرائن یعتبر القسم الثانی و الثالث معتبرین یمکن التعویل علیها.و یذکر منطلقات المفسرین و أصحاب الآراء عند روایات آحاد الصحیحة و الموثوقة بها، و فی الختام یعتبرها علما متعارفا معتبرة فی التفسیر، لکنه لا یعتبر روایات الآحاد غیر الموثوقة بها صالحة الإستناد، إلا أن ترافقها قرینة.

آمار یکساله:  

بازدید 105

دانلود 96 استناد 0 مرجع 0
نویسنده: 

عباسی مقدم مصطفی

نشریه: 

حدیث پژوهی

اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1391
  • دوره: 

    4
  • شماره: 

    8
  • صفحه شروع: 

    187
  • صفحه پایان: 

    208
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    274
  • دانلود: 

    179
چکیده: 

چکیده فارسی:در فرهنگ اسلامی، سفر، به ویژه گونه عبادی و زیارتی آن، به عنوان بخشی مهم از زندگی دینی تلقی گردیده و سکونت و اقامت در یک مکان، به خصوص آنگاه که دین و دنیای انسان در خطر و تنگنا قرار گیرد، مطلوب قلمداد نشده است. علاوه بر حدود سی آیه قرآنی که به سیر و سفر در آفاق و انفس و سرزمین های مختلف و عبرت گیری و تجربه اندوزی سفارش می کنند، در جوامع حدیثی، روایات بسیاری، درباره آداب، احکام و انواع سفر، آثار، نتایج و انواع سفر و سیره پیشوایان رسیده است. در برابر این همه پافشاری و اهتمام، روایاتی نیز هرچند معدود، موجب بروز پرسش و شبهه در باب برخی سفرها گشته که مهم ترین آن ها، روایت شد رحال است که با چند تعبیر، و عمدتا در منابع روایی اهل سنت نقل شده است. بنا به ظاهر حدیث «لا تشد الرحال الا الی ثلاثه مساجد»، بار سفر بستن تنها برای سه مسجد (مسجدالحرام، مسجدالنبی و مسجدالاقصی) مجاز است و برخی از آن، عدم فضیلت یا حتی عدم جواز سفر به مساجد و اماکن دیگر را برداشت کرده اند. در این مقاله، در جهت نقد این روایت و دلالت ادعا شده برای آن سعی شده، تا با بررسی احتمالات مختلف معنایی و بررسی صدور و سند آن، ضمن روشن شدن ضعف سندی ثابت شود که حتی با فرض صحت سند، تنها افضلیت و ارزش والاتر مساجد سه گانه نسبت به سایر مساجد به عنوان مقصد سفر، از آن برداشت می شود، نه حرمت یا کراهت و یا حتی عدم ثواب برای سایر سفرهای عبادی و زیارتی، و یا سایر سفرهایی که با نیت طلب دانش یا دیدار نیکان و یا گردشگری و سیر در طبیعت و جوامع صورت می گیرد.   چکیده عربی:یعتبر السفر فی التراث، لا سیما إذا کان بقصد العبادة أو الزیارة، قسما مهما من الحیاة الدینیة ولم یعد الحل و الإقامة بمکان ما، لغرض یضر بالدین و الدنیا و یعرضهما للخطر و الضیق منشودین محمودین. و قد وردت فی الجوامع الحدیثیة روایات عدیدة عن آداب السفر و أحکامه و أنواعه و آثاره و نتائجه و سیر المعصومین (ع) فیه، علاوة علی الثلاثین آیة تقریبا التی توصی بالسیر و السفر فی الآفاق و الأنفس و الأقطار المختلفة للإعتبار و إکتساب التجربة. و قد نقلت روایات قلیلة بالنسبة إلی تلک الروایات، سببت أسئلة و شبهات فی أنواع فن الأسفار، أهمها روایة «شد الرحال» التی لها تعابیر مختلفة فی مصادر أهل السنة الروائیة.و تأسیسا علی ظاهر الحدیث (لا تشدوا الرحال إلا إلی ثلاثة مساجد)، إنما یجوز شد الرحال لثلاثة مساجد (المسجد الحرام، مسجد النبی و المسجد الأقصی). و تلقی البعض من الحدیث هذا عدم الفضیلة أو عدم جواز السفر إلی المساجد و الأماکن الآخر. و تقصد المقالة نقد هذه الروایة و دلالتها المفترضة لها، ساعیة إلی إثبات أفضلیة هذه المساجد الثلاثة و قیمتها فی مقارنة المساجد الأخری من أجل السفر، إضافة إلی الإشعار بضعف الروایة، و لا یمکن تلقی الحرمة أو الکراهة أو عدم الثواب للأسفار غایة العبادة و الزیارة أو سائر الأسفار التی تتم من أجل طلب العلم أو زیارة الأبرار أو السیاحة و السیر فی الطبیعة والمجتمعات، بدراسة احتمالات معنویة مختلفة، و صدور الروایة و سندها.

آمار یکساله:  

بازدید 274

دانلود 179 استناد 0 مرجع 0
نشریه: 

حدیث پژوهی

اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1391
  • دوره: 

    4
  • شماره: 

    8
  • صفحه شروع: 

    209
  • صفحه پایان: 

    232
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    152
  • دانلود: 

    81
چکیده: 

چکیده فارسی:علامه طباطبایی در به کارگیری روایات در تفسیر قرآن دقت و توجه ویژه ای مبذول داشته است، ایشان در خلال تفسیرش بحثی با عنوان «بحث های روایی» مطرح می کند و با بررسی فقه الحدیثی روایات، و عرضه روایات بر قرآن، به ویژه با در نظر گرفتن قاعده سیاق، به طور مفصل به ارزیابی روایات و نقد و بررسی اجتهاد مفسران در استفاده از روایات جهت تفسیر قرآن می پردازد، و بر این اساس، در موارد بسیاری مثل ناسازگاری روایت با سیاق آیه به دلیل شواهد درونی آیه، ناسازگاری روایت با سیاق آیه در بیان مکی و مدنی بودن، ناسازگاری روایت با سیاق آیه به دلیل بی ربط بودن روایت شان نزول با آیه، ناسازگاری روایت با سیاق در بیان مفهوم آیه و... روایات را رد و اجتهاد مفسران را نقد می کند؛ و در موارد معدودی، مثل سازگاری روایت با سیاق آیه در تعیین معنای کلمه ای خاص، سازگاری روایت با سیاق آیه در تعیین معنای عبارات و جملات، سازگاری روایت با سیاق آیه در تفسیر آیات و... روایات را تایید می کند و اجتهاد مفسران و گاه محدثان از روایات را جهت استفاده بجا و صحیح از آن ها مورد قبول قرار می دهد. در مقاله حاضر، شیوه های علامه طباطبایی در بررسی روایات، با تکیه بر قاعده سیاق، بازبینی و تحلیل می شود.   چکیده عربی:قد بذل العلامة الطباطبائی (ره) جهدا مضنیا و دقة عظیمة لتوظیف الروایات فی تفسیر القرآن الکریم، من حیث إنه یصنع فی إثناء تفسیره بحثا معنونا بـ «البحث الروائی» یتناول فیه بصورة مفصلة تقسیم الروایات و نقد اجتهاد المفسرین فی استخدام الروایات لتفسیر القرآن الکریم، من منظور فقه الحدیث للروایات، خاصة فی مجال عرض الروایات علی القرآن مع أخذ قاعدة السیاق بعین الإعتبار. و تأسیسا علی هذا یأخذ بنقد اجتهاد المفسرین و تفحص آرائهم، و یرد الروایات فی مواضع کثیرة، مثل عدم ملائمة الروایة مع سیاق الآیة، علی أساس شواهد الآیة الداخلیة، و عدم ملائمة الروایة مع سیاق الآیة عند التعبیر عن المکی و المدنی، و عدم ملائمة الروایة مع السیاق فی التعبیر عن مفهوم الآیة.و ینص علی الروایات فی أحایین قلیلة، و یقبل اجتهاد المفسرین و المحدثین فی توظیفهم الصحیح للروایات فی مکانها، کتطابق الروایة مع سیاق الآیة عند تحدید معنی مفردة ما، و تطابق الروایة مع سیاق الآیة فی تعیین معنی العبارات و الجمل و تطابق الروایة مع سیاق الآیة فی تفسیر الآیات و... فیتوخی المقال بترکیزه علی السیاق أسالیب دراسة العلامة.

آمار یکساله:  

بازدید 152

دانلود 81 استناد 0 مرجع 1
نشریه: 

حدیث پژوهی

اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1391
  • دوره: 

    4
  • شماره: 

    8
  • صفحه شروع: 

    233
  • صفحه پایان: 

    250
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    314
  • دانلود: 

    122
چکیده: 

چکیده فارسی:ابوالحسن علی بن ابراهیم قمی (زنده در 307 ق) از برجسته ترین محدثانی است که عموم بزرگان شیعه، وثاقت او را تایید کرده اند. تفسیر منسوب به او که امروزه در دسترس همگان است، دربردارنده مطالبی است که با مقام علمی او چندان سازگار نیست. به نظر نگارندگان این مقاله، برخی روایات مجعول که با افکار غالیان تناسب دارد، در این تفسیر راه یافته است. این امر با توجه به حضور تعدادی از راویان غالی و متهم به جعل حدیث در سلسله اسناد برخی از روایات این اثر تقویت می شود. به ظن قوی، دانشمند نامداری نظیر شیخ طوسی (م 460 ق)، مطالب این تفسیر را قبول نداشته و از این رو، در تفسیر خود به تفسیر قمی چندان استناد و اتکا نکرده است. در مقاله حاضر هم درباره صحت انتساب و وثاقت کتاب بحث شده و هم نقش و تاثیر غالیان بازنمایی و بررسی شده است.   چکیده عربی:إن أباالحسن علی بن إبراهیم القمی (م 317 هـ) من أبرز المحدثین الذین أکدکبار الشیعة بأجمعهم علی وثاقته. و التفسیر المنسوب إلیه المتناول لأیدی الجمیع الیوم، یحتوی علی مواضیع و مواد لا تتناسب و مکانته العلمیة لحد أقصی. و یقول کاتبا هذه السطور بأن روایات مختلقة تتلاءم مع أفکار الغلاة قد تسربت فی هذا التفسیر، و ما یؤید هذا الإدعاء وجود عدد من الرواة الغلاة و المتهمین لجعل الحدیث فی تقدیم سلسلة أسناد عدد من الروایات. و ما یخیل إلی الأذهان قویا هو أن العالم الجلیل الشهیر الشیخ الطوسی (ره) (م 460 هـ) لم یستند علی تفسیر القمی فی تفسیره، و لم یعول علیه، بناءا علی اعتقاده به.و المقالة هذه تتناول صحة انتساب الکتاب و وثاقته من جانب، و من جانب آخر تتفحص عن دور الغلاة و أثرهم.

آمار یکساله:  

بازدید 314

دانلود 122 استناد 0 مرجع 1
نشریه: 

حدیث پژوهی

اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1391
  • دوره: 

    4
  • شماره: 

    8
  • صفحه شروع: 

    37
  • صفحه پایان: 

    64
تعامل: 
  • استنادات: 

    1
  • بازدید: 

    213
  • دانلود: 

    114
چکیده: 

چکیده فارسی:محمد بن سنان از اصحاب امامان کاظم، رضا و جواد (ع) است. 969 روایت از او در کتب اربعه نقل کرده اند که وی را در زمره راویان پر حدیث شیعه قرار می دهد. درباره او نظریات متضادی وجود دارد به گونه ای که برخی از دانشمندان تضعیفش کرده و به مجرد حضور نامش در سند حدیث، آن را ضعیف و غیرقابل استناد دانسته اند. در مقابل، منش رفتاری محمد بن سنان و هم نشینی او با حضرات ائمه (ع) و بزرگان اصحاب، اهتمام راویان پرآوازه و جلیل القدر در نقل روایات او، روایات بسیارش با موضوعات گوناگون در کتاب ها و جوامع حدیثی شیعه و وجود روایاتی در مدح وی، قضاوت درباره تضعیف او را با تردید جدی روبه رو می سازد. در این نوشتار، کوشش شده با دیدی واقع بینانه به ادله و شواهد موجود درباره شخصیت محمد بن سنان نگریسته شود تا ضمن آشکار شدن حقیقت و توثیق او، روایاتش از گردونه ضعف خارج و قابل استناد گردد.   چکیده عربی:إن محمد بن سنان من أصحاب الائمة الکاظم والرضا والجواد (ع)، و نقل عنه 969 روایة فی الکتب الأربعة، التی تجعله فی زمرة الرواة الکثیری الروایات.و هناک آراء متضاده عنه، حیث یعتبره بعض العلماء من الضعف، و ما إن رأوا اسمه فی سند حدیث ما، حتی یعدوه ضعیفا لا یعول علیه. و علی العکس من الموقف السابق هناک دلائل تعرض الحکم علی ضعفه أمرا مشبوها مرددا فیه، منها: خلقه العملی، و مخالطته للأئمة الکرام (ع)، و کبار الصحابة و اعتناء الرواة العظام المشهورین فی نقل روایاته، و أیضا روایاته الکثیرة فی مواضیع منوعة فی الکتب و جوامع الشیعة الحدیثیة، و وجود روایات فی الإثناء علیه.یسعی هذا المقال لیلقی الضوء علی الأدلة والشواهد الموجودة حول شخصیة محمد بن سنان من کشاف واقعی؛ بغیة ظهور الحق و توثیقة، علاوة علی إخراج روایاته من دائرة الضعف، و إلصاقها بما یستند علیه.

آمار یکساله:  

بازدید 213

دانلود 114 استناد 1 مرجع 1
نشریه: 

حدیث پژوهی

اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1391
  • دوره: 

    4
  • شماره: 

    8
  • صفحه شروع: 

    65
  • صفحه پایان: 

    86
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    207
  • دانلود: 

    83
چکیده: 

چکیده فارسی:مکتب تفکیک به عنوان مکتبی که مدعی جدایی و تفکیک بین معارف وحیانی و علوم بشری به ویژه فلسفه و عرفان است، در زمینه تفسیر قرآن و نقش سنت در آن، دیدگاه هایی را مطرح می کند که بررسی و تحلیل آن ضروری به نظر می رسد. این مکتب اگرچه از تفسیر اجتهادی به عنوان روش مختار خود در تفسیر سخن به میان می آورد، در بسیاری از موارد به این ادعا پایبند نیست و به نوعی نقشی محوری برای احادیث و روایات در تفسیر قرآن قائل است و سایر منابع تفسیر از قبیل عقل، لغت و ادبیات و حتی خود آیات قرآن در این دیدگاه، در رتبه ای پایین تر از سنت قرار دارند. رهیافت پژوهش حاضر، معطوف به این نکته است که در این مکتب، استفاده از ادله نقلی برای اثبات موضوعات و مضامین عقلی از جمله در مباحث مربوط به یقین، یکی از نمونه های آن است. حجیت قرآن و قطع و یقین نیز در کنار سنت و به تایید روایات اثبات می شود. در این مقاله، دیدگاه های تفکیکیان درباره نقش و کارکرد سنت در تفسیر قرآن، به اجمال مورد بررسی و نقد قرار گرفته است.   چکیده عربی:إن لمذهب التفکیک بإعتباره مذهبا یدعی الفصل و التفکیک بین المعارف الوحیانیة و العلوم الإنسانیة کالفلسفة و العرفان آراء خاصة فی مجال تفسیر القرآن الکریم و دور السنة تجاهه مما یجدر نقد تلک الآراء و دراستها. و لو أن هذا المذهب یتحدث عن التفسیر الإجتهادی کمنهجه المفضل فی هذا المضمار، لکنه لا یلتزم به فی الکثیر الأکثر حیث یعیطه دورا محوریا للأحادیث و الروایات فی التفسیر، ثم یلیهما العقل و اللغة و الأدب و خاصة نفس الآیات القرآنیة کمصادر أخری فی التفسیر.من المستنبط أن الاستفادة من الأدلة الروائیة لاثبات الموضوعات و المضامین العقلیة و منها ما یرتبط بالیقین من خصائص هذا المذهب. مضافا إلی ذلک یمکن الحصول علی إثبات حجیة القرآن و القطع و الیقین جنب السنة و مع تأیید الروایات. و المقالة هذه تتعاطی بالاختصار آراء التفکیکیین حول دور السنة و فاعلیتها فی تفسیر القرآن.

آمار یکساله:  

بازدید 207

دانلود 83 استناد 0 مرجع 0
نشریه: 

حدیث پژوهی

اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1391
  • دوره: 

    4
  • شماره: 

    8
  • صفحه شروع: 

    7
  • صفحه پایان: 

    36
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    183
  • دانلود: 

    91
چکیده: 

چکیده فارسی:از دیرباز محققان شیعه و سنی به بررسی باطن قرآن اهتمام داشته اند و تفسیر باطنی کم و بیش حیات خود را در میان مسلمانان حفظ کرده، و البته تحولاتی نیز پذیرفته است. در طول تاریخ تفسیر امامیه، روش برخی مفسران چنین بوده که در کنار تفسیر ظاهری، با استفاده از روایات اهل بیت (ع) اشاره ای به بطن آیه نیز داشته باشند، اما کتابی که به طور خاص تمام این روایات را در خود داشته باشد، کمتر یافت می شود. با وجود این، برخی صاحب نظران غیرشیعه کتاب مقدمه تفسیر مرآه الانوار و مشکاه الاسرار، تالیف ابوالحسن شریف عاملی اصفهانی (قرن 12) را به عنوان «تفسیر باطنی» نگاشته شده توسط شیعیان و مرجع مهم آنان انگاشته، و دلیلی برای انتساب باطنی گری محض به شیعه قلمداد کرده اند. در این مقاله، ضمن معرفی کتاب و مولف، به بررسی شبهه فوق پرداخته می شود و مشخص می شود که مولف آن، به هر دو بعد ظاهر و باطن قرآن توجه داشته است؛ ضمن آنکه اثر به دست آمده، صرفا مشتمل بر روایاتی در حوزه باطن پاره ای از آیات است و هرگز معرف تفسیر کاملی از قرآن بر پایه رویکرد باطنی نیست. این کتاب در میان عالمان شیعی چندان شناخته شده نیست و نمی تواند مرجع تفسیری آنان بوده باشد. ضمنا شبهه انتساب مرآه الانوار و مشکاه الاسرار به عنوان مقدمه تفسیر البرهان، وجه علمی مناسبی ندارد.   چکیده عربی:کان و لایزال الباحثون من اهل الشیعة و السنة یهتمون بدراسة باطن القرآن الکریم؛ فالتفسیر الباطنی و لو تحول بعض تحول لکنه حفظ حیاته بقدر أو بآخر بین المسلمین. و مسار تاریخ تفسیر الإمامیة یشهد علی أن منهج بعض المفسرین کان مبنیا علی الإستفادة من روایات اهل البیت (ع) للإشارة إلی بطن الآیات جنب تفسیرهم الظاهری. و الواقع أننا قلما نحصل علی کتاب یحتوی علی هذه الروایات بشکل خاص، غیر أن بعض المنظرین من غیر الشیعة إعتبروا کتاب «مقدمة تفسیر مرآة الأنوار و مشکاة الأسرار» للمؤلف ابوالحسن شریف العاملی الإصفهانی (قرن 12) کتفسیر باطنی، و زعموا أن هذا الکتاب ألف بید الشیعة و إعتبروها مصدر مهم لهم و من جراء ذلک حکموا علی الشیعة بالباطنیة المحضة. إذا تحاول هذه المقالة بما فیها تعریف الکتاب و تقدیم صاحبه أن تعالج الشبهة المذکورة و تستنبط أن صاحب هذا الکتاب اهتم بالبعدین الظاهری و الباطنی للقرآن الکریم، فضلا عن أن هذا الأثر یشتمل علی روایات فی مجال باطن قسم من الآیات و لن یمکن له أن یکون معرفا للتفسیر الکامل من القرآن المبنی علی المنهج الباطنی. هذا و إن هذا الکتاب خامل الذکر إلی حد کثیر عند علماء الشیعة و ما کان بإمکانه أن یکون مصدرهم فی التفسیر. و لا یفوتنا أن نقول إن شبهة انتساب «مرآة الأنوار و مشکاة الأسرار» کمقدمة لتفسیر البرهان بعیدة عن الحقیقة العلمیة.

آمار یکساله:  

بازدید 183

دانلود 91 استناد 0 مرجع 0
نویسنده: 

ایروانی جواد

نشریه: 

حدیث پژوهی

اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1391
  • دوره: 

    4
  • شماره: 

    8
  • صفحه شروع: 

    87
  • صفحه پایان: 

    110
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    173
  • دانلود: 

    96
چکیده: 

چکیده فارسی:در چند روایت، جواز توریه برای رهایی از کذب به طور مطلق استفاده می شود، و به کارگیری آن به پیامبران نیز نسبت داده می شود، لیک بررسی سندی و دلالی روایات یادشده در کنار تحلیل آیات مورد استناد در آن ها، و نیز تبیین معیار سخن راست و تمایز آن با دروغ، نشان می دهد که توریه از نظر موضوع کذب است و در حال عادی ممنوع و حرام محسوب می شود و فقط در مواردی همچون ضرورت و اصلاح مجاز می شود. دلایل و شواهد حکم یاد شده به همراه نقد ادله تجویزکنندگان توریه، در این نوشتار مطرح شده است. از ادله یادشده، دو نکته دیگر نیز روشن می گردد: نخست به اثبات نرسیدن توریه پیامبران و دوم، نفی الزام توریه در مقام ضرورت و صرفا اثبات مطلوب آن.   چکیده عربی:یستفاد جواز التوریة من بعض الروایات بغیة الاجتناب من الکذب، و قد انتسب توظیفه إلی الأنبیاء. غیر أن الدراسة السندیة و الدلالیة لهذه الروایات مع دراسة الآیات المستندة فی هذا المضمار، ثم تبیین معیار الکلام الصادق و تمایزه من الکلام الکاذب تبدو أن التوریة کذب موضوعیا و جاءت فی الظروف العادیة ممنوعة و حراما و لاتجوز الا عند الضرورة و للإصلاح. و هذا المقال یقدم دلائل هذا الحکم و شواهده و یقدم نقد الأدلة التی یتمسک بها المعتقدون بجواز التوریة. و ما یفهم من الدراسة هو عدم إثبات توریة الأنبیاء اولا، و نفی إلزامها عند الضرورة و إثبات مطلوبها ثانیا.

آمار یکساله:  

بازدید 173

دانلود 96 استناد 0 مرجع 0

تبلیغات

مرکز اطلاعات علمی SID
مرکز اطلاعات علمی SID
مرکز اطلاعات علمی SID
مرکز اطلاعات علمی SID
مرکز اطلاعات علمی SID
مرکز اطلاعات علمی SID
مرکز اطلاعات علمی SID
مرکز اطلاعات علمی SID