برای اطلاع از آخرین مقالات علمی و اخبار کرونا(COVID-19) کلیک کنید

مشخصات مقاله

عنوان: 

ارزيابي شتابزده راهبردي، يك مدل ساده تجربي نمونه موردي: راهكارهاي حصول شرايط مناسب براي بهره گيري از سوخت گازوئيل در بخش حمل و نقل

نوع ارائه: مقاله
نویسنده: الماسي ضياالدين*
 
 *دانشكده محيط زيست، دانشگاه تهران
 
عنوان همایش: همايش ملي ارزيابي اثرات محيط زيستي ايران
نوع همایش:  انجمن هاي علمي
حامی:  انجمن ارزیابی محیط زیست ایران
زمان:  1385دوره 4
 
 
چکیده: 

توسعه پايدار بر همبستگي نظام هاي اقتصادي-اجتماعي و سلامت اكوسيستم ها تاكيد دارد (اجلاس ريو 1992). اجلاس نهايي ژوهانسبورگ، يكي از اساس توسعه پايدار را سياست هاي درست اقتصادي-اجتماعي مي داند (اجلاس نهايي ژوهانسبورگ 2002). بر اين پايه، ارزيابي اثرات توسعه بر محيط زيست (EIA) كه در پي شناسايي جنبه ها و پيامدهاي محيط زيستي فعاليت هاي توسعه اي پروژه ها و اتخاذ رويه هاي كاهنده و حذف كننده اثرات منفي و تقويت كننده اثرات مثبت فعاليت هاي يك پروژه بر محيط زيست بود، براي تضمين سلامت محيط زيست ناكافي مي نمود، چرا كه اتخاذ سياست ها، برنامه ها و طرح ها كه پروژه ها اغلب در چارچوب آنها تعريف و اجرا مي شوند، بصورت گسترده تر و سيستماتيك، بر محيط زيست اثر گذارند (پارتيداريو 2006).
در دهه 1990 ارزيابي راهبردي محيط زيست
(SEA) به منظور تحليل و ارزيابي اثرات اتخاذ سياست ها، برنامه ها و طرح ها بر محيط زيست و اطمينان از اعمال ملاحظات محيط زيستي در اين سياست ها معرفي شد و بسط يافت (تريول 2003).
امروزه در بيش از 25 كشور براي ارزيابي راهبردي محيط زيست نظام مدوني را تعريف كرده اند. در ايران نيز از سال 1383 اقدامات سازمان يافته اي با مشاركت دستگاه هاي اجرايي كشور و برنامه عمران ملل متحد براي تدوين نظام نظام ارزيابي راهبردي محيط زيست صورت پذيرفته  است (پروژه توانمندسازي استراتژي توسعه پايدار و ارزيابي زيست محيطي استراتژيك
IRO/97/017).
اين نظام، دربرگيرنده رويه ها، ساختارها، قوانين و مقررات و سياستگذاران و كارشناسان مختلفي است كه حصول نتيجه از آن، مستلزم طي مراحل اداري مختلف و زمان بري است كه تعريف آنها به معناي پيچيده تر كردن نظام اداري و افزايش زمان تصميم گيري است. اين امر تا جايي مهم مي نمود كه در جلسات كميته مركزي تدوين نظام ارزيابي راهبردي محيط زيست كشور، ارزيابي سياستها از حوزه اثر اين نظام خارج شد (پروژه توانمندسازي استراتژي توسعه پايدار و ارزيابي زيست محيطي استراتژيك
IRO/97/017).
در حال حاضر بخش بزرگي از سياستهاي كشور، از طريق مصوبات دولت اتخاذ مي شود. رويه كار به اين صورت است كه يك يا چند دستگاه اجرايي پيشنهادي را به دولت ارايه مي دهند، اين پيشنهاد به كميسيون هاي تخصصي دولت ارجاع مي شود، كميسيون تخصصي موضوع پيشنهاد، پيشنهاد را به همه دستگاههاي مرتبط ارسال مي كند و نظر موافق، مخالف يا اصلاحي آنها را اخذ مي كند، پيشنهاد و نظرها در جلسه كميسيون طرح و بررسي مي شود و پس از رآي گيري نتيجه به هيات دولت ارايه مي شود و پس از بررسي مجدد در هيات دولت در خصوص آن تصميم نهايي را از طريق صدور مصوبه مي گيرد
.
در طي مراحله اظهار نظر خواهي از دستگاههاي ذيربط فرصتي وجود دارد كه بتوان بصورتي سريع جنبه ها و پيامدهاي محيط زيستي يك پيشنهاد را ارزيابي كرد و ملاحظات محيط زيستي را در آن ادغام كرد
.
در اين مقاله با ذكر نمونه موردي راهكارهاي حصول شرايط مناسب براي بهره گيري از سوخت گازوئيل در بخش حمل و نقل كه از سوي سازمان حفاظت محيط زيست به دولت پيشنهاد شده است، الگويي كه براي ارزيابي سريع راهبردي محيط زيست در مرحله اظهار نظر تدوين شده است، معرفي مي شود
.
در اين الگو، ابتدا عناصر پيشنهاد و تعامل آن با ساير سياست ها و محيط زيست شناسايي مي شود
.(Scoping) در گام بعدي، سوابق هريك از اين عناصر و وضع موجود آن تحليل مي شود .(Baseline) در گام سوم اثر پيروي از هر عنصر پيشنهاد بر تغيير وضع موجود، دستيابي به اهداف پيش بيني شده و پيامدهاي ناشي از آن ارزيابي مي شود (Assessment) و در مرحله پاياني سياستهاي اصلاحي ارايه مي شود .(Mitigation and Monitoring)

 
کلید واژه: ارزيابي راهبردي محيط زيست، ارزيابي شتابزده راهبردي محيط زيست، ارزيابي سياستها و مصوبات هيات دولت
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 
 
بازدید یکساله 79  
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی